Vay trả lãi đến 2%/ngày

Lãi vay qua mạng 720%/năm, ai quản lý?

Chỉ cần gõ từ khóa “vay tiền nhanh” trên mạng, lập tức nhận được kết quả với 36 triệu trang web liên quan. Phong trào cho vay trực tuyến, vay online đang nở rộ với hàng loạt quảng cáo “hot” như giải ngân nhanh, giải ngân 30 phút trong ngày, không cần chứng minh tài sản, không cần giấy tờ...

Một số công ty thời gian gần đây tự giới thiệu là mô hình cho vay ngang hàng (P2P) như vaymuon.vn, Fiin.vn, Tima... công bố mức lãi suất 1,5%/tháng, tương ứng 18%/năm. Tuy nhiên, người vay phải trả thêm các loại phí khác nên tổng cộng phải trả từ 9 - 20%/tháng, tương đương 108 - 240%/năm. Cụ thể như qua thỏa thuận với người cho vay thông qua sàn Tima với gói vay 10 triệu đồng, khách hàng phải trả lãi 200.000 đồng/ngày trong 30 ngày, tương đương 20%/tháng.

Đối với một số trang web khác thì lãi suất còn “khủng” hơn. Ví dụ trên trang moneybank.vn giới thiệu nếu khách hàng cần vay 10 triệu đồng trong 30 ngày thì tổng số tiền phải trả là 13,3 triệu đồng, tương ứng lãi suất 1,1%/ngày hay trên 400%/năm. Hoặc qua trang doctordong.vn, lãi suất giới thiệu chỉ để 10,95%/năm.

Lãi vay qua mạng 720%/năm, ai quản lý?
Lãi suất vay qua mạng có thể lên đến 720%/năm.(Ảnh Vietnamfinance)
Nhưng trang web này lại nêu cụ thể nếu vay 10 triệu đồng trong 30 ngày thì tổng số tiền khách phải trả là 13.910.000 đồng, tương ứng 39,1%, tương đương 474,5%/năm. Tương tự, tại trang cashwagon-cc.vn, khách muốn vay 10 triệu đồng thì sau 30 ngày sẽ trả tổng cộng 14,4 triệu đồng, lãi suất khoảng 44%/tháng hay 528%/năm.

Tương tự trên monily.vn, lãi suất được giới thiệu là 1 - 1,2%/ngày, tương đương từ 30 - 36%/tháng. Nhưng cao nhất là nhiều cá nhân đã thông qua các mạng xã hội, quảng bá cho vay tiền nóng tư nhân lên đến mức lãi 2%/ngày. Ví dụ thông qua mạng xã hội Linkedin, nhiều cá nhân quảng bá “Cho vay tiền nóng nhanh gấp lấy liền không cần giấy tờ”, lãi suất được đưa ra tối thiểu là 1,2 - 2%/ngày áp dụng cho khoản vay 15 - 30 triệu đồng. Với mức lãi suất 2%/ngày thì tương ứng khoảng 720%/năm.

Ai quản lý cho vay qua mạng?

Lãi vay qua mạng 720%/năm, ai quản lý?

Thực chất hoạt động vay online hay vay trực tuyến là cho vay ngang hàng (Peer to Peer – P2P). Hình thức P2P này đã xuất hiện tại Việt Nam từ lâu khi hai người cho nhau vay trực tiếp, nhưng bây giờ là 2 người kết nối với nhau qua một sàn ảo, số hóa hoạt động tài chính đó lên.

Mô hình P2P trực tuyến này vẫn chưa có hướng dẫn cụ thể và các công ty chỉ đang lách luật để làm dưới dạng trung gian thu phí. Còn câu chuyện cho vay là câu chuyện giao dịch dân sự giữa 2 bên vì vậy hành lang pháp lý chưa rõ có thể tạo ra kẽ hở cho các công ty lừa đảo.

Khá nhiều trang web cho vay qua mạng chỉ để một số điện thoại liên hệ cá nhân, nhưng cũng có nhiều trang là của các công ty tư vấn dịch vụ tài chính, công ty fintech. Riêng trang monily.vn tự giới thiệu là công ty fintech có địa chỉ tận Scotland nhưng không có số điện thoại, khách hàng chỉ có thể trao đổi qua mail chung info@monily.vn. Hoạt động của các dịch vụ cho vay trên mạng đang công khai và nở rộ tràn lan.

Mới đây, tại buổi họp báo thường kỳ Chính phủ, Phó thống đốc Ngân hàng Nhà nước Nguyễn Thị Hồng thừa nhận có tình trạng cho vay online theo hình thức tín dụng đen, nhưng lĩnh vực này lại không thuộc quản lý của Ngân hàng Nhà nước. Tuy nhiên, cơ quan này cũng sẽ rà soát tình trạng trên để kiến nghị Chính phủ chỉ đạo các bộ ngành có giải pháp quản lý chung, tránh tín dụng đen tràn lan.

Lãi vay qua mạng 720%/năm, ai quản lý?
Lãi suất của một số loại hình vay đang được "ưa chuộng" hiện nay.(Ảnh Zing.vn)

Theo quy định tại điều 468 bộ luật Dân sự năm 2015, lãi suất cho vay sẽ do các bên thỏa thuận nhưng không được vượt quá 20%/năm, trừ trường hợp luật khác có liên quan quy định khác. Đồng thời điều 201 bộ luật Hình sự 2015 cũng quy định, người nào cho vay với lãi suất gấp 5 lần mức lãi suất cao nhất quy định trong bộ luật Dân sự là có tội cho vay lãi nặng. Như vậy, chỉ cần các giao dịch cho vay tiền mà lãi suất vượt mức 100%/năm đã bị xem là cho vay nặng lãi và cần phải bị xử lý theo quy định. 

Các nước quản lý mô hình vay trực tuyến thế nào?

Với tổng giá trị giao dịch đạt hơn 190 tỷ USD, Trung Quốc hiện là quốc gia có quy mô phát triển nhanh nhất trong lĩnh vực cho vay ngang hàng P2P trên thế giới.

Theo quy định mới có hiệu lực từ tháng 6/2018, các công ty cho vay P2P bị nghiêm cấm khi tự đứng ra đảm bảo về các khoản vay cũng như lãi suất; các công ty này chỉ được chấp thuận những giao dịch trị giá không quá 1 triệu Nhân dân tệ (khoảng 146.000 USD) cho cá nhân và 5 triệu Nhân dân tệ cho doanh nghiệp và đặc biệt phải được giám sát bởi các ngân hàng.

Chính phủ Trung Quốc đưa ra 10 biện pháp để giảm thiểu các rủi ro đến từ hoạt động vay trực tuyến P2P bao gồm việc các chính quyền địa phương phải thiết lập kênh đối thoại để phản hồi những yêu cầu của các nhà đầu tư đã bỏ tiền vào các sàn giao dịch cho vay P2P cũng như tiến hành kiểm tra hoạt động của các doanh nghiệp này, theo South China Morning Post (SCMP).

Tại Malaysia, Ủy ban chứng khoán quốc gia (SC) giữ vai trò chính trong việc quản lý mô hình cho vay P2P. Từ năm 2016, SC đã ban hành các quy định nghiêm ngặt trong việc quản lý các nền tảng cho vay P2P tại Malaysia.

Còn ở Indonesia -  nền kinh tế lớn nhất của ASEAN, việc quản lý hoạt động của các công ty cho vay P2P nói riêng và các doanh nghiệp công nghệ - tài chính (fintech) nói chung thuộc về Cơ quan Quản lý Dịch vụ Tài chính (OJK).

Một số quốc gia khác cũng đã có những bước đi để đưa hoạt động cho vay P2P vào khuôn khổ như Cơ quan quản lý tiền tệ Singapore đã bổ sung các quy định quản lý cho vay P2P vào trong Luật Chứng khoán và hợp đồng phái sinh và Luật tư vấn tài chính; Ngân hàng Trung ương Thái Lan đã ban hành Cẩm nang triển khai Khuôn khổ pháp lý thử nghiệm cho vay P2P vào năm 2016.

Hà Phương (T/H)

Bạn đang đọc bài viết Lãi vay qua mạng 720%/năm, ai quản lý? tại chuyên mục Tài chính - Ngân hàng của Tạp chí Điện tử Thương Trường. Mọi thông tin góp ý và chia sẻ, xin vui lòng liên hệ SĐT: 0913398394 hoặc gửi về hòm thư toasoanthuongtruong@gmail.com