Nhức nhối đường nhập lậu
Đường nhập lậu khiến sản xuất mía đường gặp khó khăn

Trong thời gian qua, công tác chống hàng giả, hàng nhái nói chung và chống xâm phạm quyền Sở hữu trí tuệ (QSHTT) nói riêng ở Việt Nam luôn là mối quan tâm rất lớn của nhiều doanh nghiệp và người tiêu dùng ở Việt Nam. Ngoài nguồn hàng giả, hàng xâm phạm QSHTT sản xuất nội địa, nguồn hàng giả này từ Trung Quốc vào lãnh thổ Việt Nam là rất lớn.

Dù Nhà nước đã áp dụng nhiều giải pháp, biện pháp phòng, chống tuy nhiên diễn biến của tình trạng này vẫn còn rất phức tạp. Một trong những nguyên nhân là nhận thức của đông đảo người dân về QSHTT còn rất hạn chế.

Tồn kho tăng cao

Tại cuộc họp Tổ Điều hành thị trường trong nước thường kỳ tháng 3/2018 diễn ra mới đây, ông Hà Hữu Phái - Trưởng đại diện Hiệp hội Mía đường Việt Nam (VSSA) tại Hà Nội - cho biết, do tình hình tiêu thụ khá chậm và giá hạ nên sản xuất mía đường trong nước đang gặp nhiều khó khăn. Cụ thể, quý I, giá đường liên tục hạ, giá bán buôn giảm hơn 300 đồng/kg so với tháng 2, lượng đường trên thị trường đang tồn kho khoảng 500.000 tấn. Dù đã có chính sách hỗ trợ giá mía để người nông dân không bị thua thiệt nhưng do sản xuất khó khăn, nhiều nhà máy phải nghỉ hàng tuần đã phần nào ảnh hưởng đến việc tiêu thụ mía của nông dân.

Lý giải về nguyên nhân ngành đường gặp nhiều bất lợi, ông Hà Hữu Phái cho biết, thị trường đường thế giới đang gặp nhiều khó khăn, giá xuống thấp. Hiện, lượng đường thế giới tăng cao kỷ lục với 178 triệu tấn, hơn năm ngoái 10 triệu tấn, dư thừa trên 5 triệu tấn so với nhu cầu, khiến giá đường thế giới liên tục giảm và đang ở mức thấp nhất trong vòng 4 năm nay, trực tiếp ảnh hưởng đến giá đường trong nước.

Trong nước, ngành đường đang bị ảnh hưởng bởi đường Thái Lan - quốc gia sản xuất lớn thứ 4 và xuất khẩu thứ 2 thế giới. Năm nay, lượng đường sản xuất của Thái Lan khoảng 12 triệu tấn, tăng hơn 2 triệu tấn so với vụ trước. Do lượng đường Thái Lan lớn nên một lượng lớn đường đã nhập lậu sang các quốc gia lân cận như Campuchia, Lào, Myanmar, Trung Quốc, Việt Nam… "Theo Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn, những năm gần đây, sản lượng đường tiêu thụ trong nước ổn định, khoảng 1,6 triệu tấn/năm. Sản xuất trong nước 3 vụ gần đây chỉ khoảng 1,2 triệu tấn/năm, cộng với lượng đường phải nhập theo cam kết WTO là 85.000 tấn, như vậy, nguồn cung trong nước chỉ khoảng 1,3 triệu tấn. Do đó, ngoài việc bị ảnh hưởng trực tiếp bởi đường lậu, không có lý gì có những thời điểm cả nước tồn kho đến 700.000 tấn (năm 2017) và hiện nay là 500.000 tấn" - ông Hà Hữu Phái phân tích.

Trước tình trạng này, VSSA đã gửi công văn tới Tổ công tác 344 (Tổ công tác chuyên trách của Ban chỉ đạo 389 Bộ Công Thương), Cục Quản lý thị trường (QLTT) - Bộ Công Thương về việc tăng cường hơn nữa trong công tác kiểm soát đường lậu.

Nỗ lực chống đường nhập lậu


Nhức nhối đường nhập lậu

Nỗ lực thanh tra, phòng chống buôn bán lậu

Hiện nay, công tác đấu tranh chống sản xuất, buôn bán hàng giả và hàng xâm phạm QSHTT vẫn còn nhiều bất cập, khó khăn về cơ chế, chính sách, chế tài xử lý vi phạm chưa đủ sức răn đe; Cơ chế phối hợp vẫn chưa đồng bộ, chặt chẽ; Kinh nghiệm giải quyết các vụ việc có yếu tố nước ngoài còn thiếu…

Ngoài ra, việc phối hợp giữa hiệp hội với doanh nghiệp và cơ quan quản lý còn hạn chế. Nhiều doanh nghiệp chưa tích cực hợp tác với lực lượng chức năng vì tâm lý cho rằng, phát hiện hàng giả đối với sản phẩm của mình sẽ làm ảnh hưởng đến uy tín sản phẩm và doanh thu.

Trước ý kiến của đại diện VSSA, ông Nguyễn Thanh Bình - Phó Cục trưởng Cục QLcho biết, thời gian qua, Cục QLTT đã chỉ đạo lực lượng QLTT các địa phương phối hợp với công an, biên phòng tăng cường kiểm tra, kiểm soát và xử lý các vụ việc về nhập lậu đường. Tuy nhiên, tình trạng đường nhập lậu hiện nay đang diễn biến rất phức tạp ở các địa phương như Tây Ninh, An Giang… "Tại cửa khẩu Tịnh Biên (An Giang), các đối tượng tập kết hàng, phía bên kia biên giới và tận dụng lúc lực lượng chức năng nghỉ, thuê người canh chừng và vận chuyển đường vào nội địa hoặc vận chuyển đường thô từ nước ngoài vào trong nước mới nấu thành đường thành phẩm. Các thủ đoạn sang bao cũng khiến lực lượng chức năng không thể kiểm soát được nguồn gốc" - ông Bình cho hay.

Theo ông Nguyễn Thanh Bình, theo pháp luật hiện hành, đường nhập lậu sau khi thu được sẽ bị tịch thu để bán đấu giá. Tuy nhiên, sau khi bán, nhiều đối tượng sử dụng lại bộ hồ sơ đó để lách luật, tuồn vào trong nước. Vì vậy, các lực lượng chức năng đang đề xuất sửa luật theo hướng bán chỉ định thay vì đấu giá. Bên cạnh đó, cùng với nỗ lực của các cơ quan chức năng, doanh nghiệp phải chú trọng quản lý tốt hơn bao bì sản phẩm của mình, tránh tình trạng các đối tượng sử dụng lại chính các bao bì đó để chứa hàng nhập lậu.

 

Thu Thủy (T/H)

Bạn đang đọc bài viết Nhức nhối đường nhập lậu tại chuyên mục Thương mại của Tạp chí Điện tử Thương Trường. Mọi thông tin góp ý và chia sẻ, xin vui lòng liên hệ SĐT: 0913398394 hoặc gửi về hòm thư toasoanthuongtruong@gmail.com