Kết luận của Thanh tra Chính phủ nêu rõ về những sai phạm tại thông tư 47. Ảnh: Lao động

LTS:- Sau khi Thanh tra Chính phủ có kết luận và yêu cầu Bộ Y tế xử lý trách nhiệm liên quan việc ban hành Thông tư sai, TS Lê Hồng Sơn - nguyên Cục trưởng, Cục Kiểm tra văn bản, Bộ Tư pháp đã gửi tới báo Đất Việt bài viết thể hiện góc nhìn riêng với tư cách một chuyên gia. Dưới đây là bài viết của ông.

Việc Bộ Y tế ban hành Thông tư số 47/2010/TT-BYT không đúng nội dung với Quyết định của Thủ tướng, Tôi đã nghe từ khá lâu rồi. Cứ băn khoăn không hiểu sao lại im ắng. Cứ sợ vì lý do nào đó mà bị “Chìm xuồng”. Bây giờ vụ này lại nổi lên, có dáng dấp một “Đại án”. 

Thanh tra Chính phủ (TTCP) đã vào cuộc theo thẩm quyền từ lâu nay. Vừa rồi, Bộ trưởng Bộ Y tế cũng đã nêu quan điểm về việc xử lý vụ việc này. Băn khoăn được giải tỏa.

Kết luận của TTCP đã nêu khá rõ rằng: Thông tư số 47/2010/TT-BYT (của Bộ Y tế) không đúng nội dung của QĐ số 151/2007/QĐ-TTg (của Thủ Tướng Chính phủ), dẫn đến việc cấp phép nhập khẩu số lượng lớn thuốc H-Capita không đúng với quy định tại Quyết định số 151/2007/QĐ-TTg của TTgChính phủ. Trách nhiệm thuộc Lãnh đạo Bộ Y tế, Cục Quản lý Dược. Như vậy, TTCP đi từ việc phân tích nội dung sai trái của Thông tư do Bộ Y tế ban hành để kết luận việc áp dụng quy định sai trái này của Bộ, cho phép doanh nghiệp nhập thuốc không đạt chuẩn, gây hậu quả nghiêm trọng cho xã hội là hành vi vi phạm pháp luật. Có thể nói, TTCP đã “đọc vị”, đã nắm được bản chất của vấn đề.

Tôi thấy ở đây, theo TTCP thì phía Bộ Y tế có 2 cái sai, thứ nhất là ban hành Thông tư có nội dung trái Quyết định của TTCP. Thứ hai là đã căn cứ vào quy định sai trái đó, áp dụng trong thực tế quản lý, cho phép doanh nhiệp nhập khẩu thuốc không đạt chuẩn để kiếm tiền trên sinh mạng của người bệnh.

Vấn đề là cả 2 cái sai này đều có cùng nguồn gốc, đó là từ Cục Quản lý Dược và từ Lãnh đạo Bộ Y tế. Vậy về bản chất, ở đây có sự liên thông, kết nối nào không? Người ta có thể và có căn cứ để đặt câu hỏi: Liệu cái sai thứ nhất, ban hành văn bản QPPL trái với văn bản cấp trên, có phải là sơ suất, là vô tình? Hay là cố ý? Liệu có phải người ta cố tình ban hành văn bản QPPL sai, làm “cơ sở pháp lý” cho việc cấp phép sai để kiếm lời, phục vụ “Lợi ích nhóm”? 

Nói nôm na, mọi người đều có thể đặt câu hỏi rằng: Phải chăng việc này đã có từ trước trong một nhóm công chức nào đó tại Bộ Y tế? Họ muốn nhập các loại thuốc không được phép nhập và tìm cách “Lái” vụ việc ngay từ Thể chế của Bộ, muốn “Cài bài” ngay từ Thông tư rồi tiếp theo mới lấy đó làm “Bình phong” để cấp phép nhập thuốc không đạt chuẩn? Nếu kết cả 2 lỗi này vào với nhau, dễ dàng nhận thấy sự cố ý, có dự mưu từ trước để vi phạm pháp luật rất nghiêm trọng. Nếu không thấy rõ “Mưu sâu, kế hiểm” này, sẽ khó nhận ra bản chất, sự thâm hiểm của kẻ dự mưu, kẻ cầm đầu vụ việc này.

Câu hỏi thứ hai là việc ban hành Thông tư có nội dung sai như đã nêu có lỗi như nào của Lãnh đạo Bộ? Lỗi vô tình, bị cài đặt mà không biết, để lọt hay là lỗi cố ý, có tính toán. Nói cách khác, người ký ban hành Thông tư cũng nằm trong “Nhóm lợi ích”?

Rõ ràng, nếu Lãnh đạo Bộ bị “cài đặt, bị lừa” thì trách nhiệm khác. Nếu Lãnh đạo Bộ cũng “nằm trong nhóm lợi ích” thì trách nhiệm lại khác hẳn về chất.

Như trên đã nói, phát hiện nội dung sai trái của Thông tư 47 là do TTCP thông qua hoạt động thanh tra gần đây phát hiện, không phải là phát hiện từ Bộ Tư pháp. Lẽ ra, khi Thông tư 47 được ban hành, Cục kiểm tra văn bản QPPL- Bộ Tư pháp phải vào cuộc để kiểm tra ngay theo thẩm quyền mà Quốc hội và Chính phủ đã giao để kịp thời phát hiện nội dung sai trái, đề nghị xử lý. 

Nay, khi vấn đề đã rõ, theo Tôi, muộn còn hơn không, Bộ Tư pháp cần kịp thời vào cuộc để giúp minh định nội dung sai trái của TT số 47, cũng như xác định cụ thể trách nhiệm khi để ban hành nội dung sai trái của cá nhân, tổ chức có liên quan theo hướng mà Tôi đã nêu ở trên. Đây là những căn cứ, cơ sở hết sức cần thiết, quan trọng giúp cho việc khẳng định nội dung vụ việc và xác định rõ trách nhiệm cụ thể, rõ ràng của bên Bộ Y tế, của Cục Quản lý Dược.

Câu hỏi này phải được cơ quan điều tra làm rõ để quy lỗi chính xác, không bỏ lọt, không oan sai.

Như Tôi đã nói ở trên, là lỗi ban hành văn bản QPPL sai trái. Cơ quan TTCP chắc chắn đã có thảo luận, trưng cầu ý kiến chuyên gia để làm cơ sở cho việc khẳng định nội dung sai trái của Thông tư số 47.

Nếu lỗi ban hành văn bản QPPL sai trái được khẳng định thì cần phải có kết luận yêu cầu xử lý bãi bỏ nội dung sai trái đó. Hoặc cơ quan đã ban hành văn bản sai trái phải tự bãi bỏ, hoặc Thủ tướng Chính phủ phải có quyết định bãi bỏ. Đây là việc làm cần thiết xét về góc độ kiểm tra, xử lý văn bản QPPL có nội dung trái pháp luật.

Bên cạnh xử lý nội dung sai trái của Thông tư số 47, rất cần thiết phải cho kiểm tra, xem xét kỹ quá trình soạn thảo, ban hành Thông tư này. Hồ sơ của quá trình soạn thảo, căn chỉnh Dự thảo, hồ sơ trình Lãnh đạo Bộ, kể cả Tờ trình, Ý kiến tham gia, các tài liệu khác có liên quan đều phải được đưa ra hết (Vì còn lưu trữ) để xem xét. 

Quá trình lấy lời khai của các chuyên viên tham gia vào quá trình soạn thảo phải, khách quan, kịp thời và phải được lập thành văn bản, không để thông cung, kết mưu dối trá. Trách nhiệm của Vụ Pháp chế thẩm định Dự thảo Thông tư cũng phải được xem xét, kể từ việc tham gia vào quá trình soạn thảo đến văn bản nêu ý kiến Thẩm định của Vụ về Dự thảo. Làm kỹ khâu này sẽ giúp xác định trách nhiệm của Tổ chức, cá nhân tham mưu về nội dung sai trái. Quan trọng hơn, cách làm này giúp xác định những sai trái này xuất phát từ đâu để xử lý đúng người, đúng tội như Tôi đã nói ở trên.

TS Lê Hồng Sơn - nguyên Cục trưởng Cục KTVB, Bộ Tư Pháp

Theo Báo Đất Việt

Bạn đang đọc bài viết Bộ Y tế ban hành thông tư 47: Có cố ý? tại chuyên mục Pháp luật của Tạp chí Điện tử Thương Trường. Mọi thông tin góp ý và chia sẻ, xin vui lòng liên hệ SĐT: 0913398394 hoặc gửi về hòm thư [email protected]