Từ xu hướng sản xuất

Hội nghị khoa học quốc tế về phòng chống ung thư diễn ra tại Việt Nam vào năm 2013 cho thấy, Việt Nam là một trong những nước có số lượng người mắc bệnh ung thư nhiều nhất thế giới. Theo các chuyên gia, một trong những nguyên nhân trực tiếp dẫn đến vấn đề trên là thực phẩm hàng ngày không đảm bảo an toàn.

Thực tế cho thấy, trong thời gian vừa qua, các lực lượng chức năng liên tiếp phát hiện nhiều loại thịt “bẩn”, ôi thiu, không rõ nguồn gốc xuất xứ, nhập lậu… được tuồn vào các thành phố lớn để tiêu thụ, khiến người dân canh cánh nỗi lo nhiễm bệnh ngay trên bàn ăn của gia đình. Công nghệ “phù phép” cho thịt bẩn chưa tạm lắng thì tình trạng “rau hai luống, lợn hai chuồng” ngày càng nghiêm trọng, các loại hóa chất được ngâm tẩm cùng thức ăn khiến cho người tiêu dùng vô cùng lo ngại.

Trước thực trạng đó, Nhà nước và các cơ quan chức năng đã có nhiều giải pháp nhằm nâng cao vệ sinh an toàn thực phẩm, cũng như tạo ra hành lang pháp lý để bảo vệ sức khỏe người tiêu dùng. Tuy nhiên, vấn đề kiểm tra, kiểm soát vẫn đang gặp rất nhiều khó khăn cả về con người lẫn phương tiện giám định đồng bộ thực phẩm. Từ đó, các sản phẩm hữu cơ sạch được sản xuất theo quy trình khép kín, an toàn dường như đang “lên ngôi”. Và xu hướng này được các doanh nghiệp quan tâm đầu tư nhiều hơn, mặc dù chi phí sản xuất có thể cao gấp nhiều lần.

Theo đánh giá của Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn, người tiêu dùng hiện nay rất quan tâm đến chất lượng dinh dưỡng, an toàn thực phẩm. Đây là cơ hội tốt cho người sản xuất, nuôi trồng và doanh nghiệp chế biến thực phẩm nông sản trong nước. Tuy nhiên, để nông sản của nông dân và doanh nghiệp tiêu thụ được trong chuỗi giá trị cao thì phải đáp ứng tốt các tiêu chuẩn về an toàn vệ sinh thực phẩm như VietGAP, GlobalGAP, HACCP… Đồng thời, nhà sản xuất phải gia tăng giá trị sản phẩm bằng việc ứng dụng công nghệ vào khâu sơ chế, chế biến.

Mô hình rau an toàn thủy canh.

Theo thống kê, tính đến tháng 11-2018, cả nước đã có 100% tỉnh, thành triển khai xây dựng và phát triển mô hình chuỗi sản xuất sạch từ trang trại đến bàn ăn. Hiện các địa phương đã hình thành 1.096 chuỗi với 1.426 sản phẩm và 3.174 địa điểm bán hàng được kiểm soát theo chuỗi. Quy trình sản xuất này có sự tham gia của 100 hợp tác xã, 250 công ty… Các mô hình sản xuất kinh doanh khép kín “từ trang trại đến bàn ăn” ngày càng mở rộng cả về số lượng và quy mô.

Chia sẻ từ chị Phạm Thị Thanh – chủ trang trại chuyên sản xuất nông sản sạch tại Hà Nam cho biết: “Khi bắt tay đầu tư sản xuất các loại rau củ hữu cơ, chúng tôi đã phải mất tới hơn 2 năm để cải tạo đất. Sau đó, chúng tôi nghiên cứu, chọn lựa rất kỹ từ giống cây trồng đến quy trình chăm sóc. Chi phí bỏ ra cho cả quá trình để thu được thành phẩm chất lượng, an toàn gửi đến người tiêu dùng có thể tăng gấp 3 lần so với trồng trọt theo phương thức truyền thống. Tuy vậy, bằng sự quyết tâm và khao khát mong muốn cung cấp ra thị trường các loại nông sản đảm bảo chất lượng, chúng tôi vẫn luôn nỗ lực không ngừng.”

Đến xu hướng tiêu dùng

Để tự bảo vệ mình trước vấn nạn về vệ sinh an toàn thực phẩm, không chỉ có sự nỗ lực cải thiện chất lượng sản phẩm, nhiều người tiêu dùng cũng tìm tới các nguồn cung cấp thực phẩm sạch. Trong đó, các mô hình “sạch từ trang trại tới bàn ăn” được nhiều người tiêu dùng ủng hộ.

Theo báo cáo mới đây về nghiên cứu xu hướng tiêu dùng thực phẩm hữu cơ của AC Nielsen, có đến 86% người tiêu dùng Việt Nam ưu tiên lựa chọn sản phẩm organic cho những bữa ăn hàng ngày bởi tính an toàn, giàu dinh dưỡng. Còn đánh giá về ngành hàng thực phẩm của Công ty- Báo cáo đánh giá Việt Nam (Vietnam Report) - cho thấy những xu thế chính của ngành thực phẩm trong một vài năm tới là sự bùng nổ của các sản phẩm nguồn gốc tự nhiên, thân thiện môi trường. Ngoài ra, là sự trỗi dậy của niềm tin, của những giá trị thật và câu chuyện thật về sản phẩm và thương hiệu doanh nghiệp (DN), cũng như ứng dụng dữ liệu lớn vào sản xuất, phân phối. Điều đó cho thấy, người tiêu dùng đang ngày một thông thái, tin tưởng và lựa chọn những thực phẩm sạch, đặc biệt là thực phẩm rõ nguồn gốc xuất xứ, được cung ứng bởi dây truyền sản xuất khép kín của doanh nghiệp uy tín.

Đặc biệt, trong tình hình hiện nay, khi đại dịch Covid-19 đang diễn biến phức tạp, nhu cầu tiêu dùng thực phẩm an toàn của người dân có xu hướng tăng cao hơn, nhiều người tìm đến mua sắm tại các hệ thống siêu thị lớn có mức giá bình ổn. Chị Tuyết Mai (Hà Đông, Hà Nội) cho biết: "Gần 2 tháng nay tôi chỉ mua sắm ở siêu thị VinMart vì giá không tăng. Không gian sạch sẽ, hàng hóa bài trí khoa học, thực phẩm tươi sống được cập nhật thường xuyên, rau củ quả sạch tươi rói theo ngày mà giá lại ổn định. Điều này cũng khiến tôi và gia đình an tâm hơn.”

Thịt lợn sạch dù giá cao vẫn được nhiều người lựa chọn.

Theo một thống kê đầu năm 2020 tại TP.HCM, năm 2019 sức mua tại các chợ truyền thống sụt giảm nghiêm trọng, khoảng 50-60% so với năm 2018; lượng người đi chợ nhìn thấy giảm rõ rệt, hàng hóa tiểu thương nhập về cũng cầm chừng. Thậm chí những ngày giáp Tết cũng chỉ tăng nhẹ chứ không tấp nập như vài năm trước. Sự tin tưởng vào thực phẩm sạch cũng được chứng minh qua con số lớn mạnh của hệ thống cửa hàng tiện ích và siêu thị. Có thể nói chưa thời điểm nào các đại gia trong ngành bán lẻ lại đầu tư mạnh mẽ trong việc mở rộng chuỗi cửa hàng như thời gian gần đây. Nổi bật trong số này là VinMart+ và Bách hoá Xanh,… Trong kế hoạch, VinMart+ có thời điểm mong muốn đạt khoảng 4.000 cửa hàng vào năm 2020. Chuỗi này tích cực mở rộng độ phủ bằng cách mở mới hoặc mua lại các chuỗi nhỏ hơn, do đó số cửa hàng mở mới trong giai đoạn 2018-2019 hơn gấp 3 lần giai đoạn 2017-2018.

Không chỉ tin tưởng vào các hệ thống siêu thị lớn trên cả nước, người dân cũng có xu hướng chọn lựa sản phẩm từ các công ty, đơn vị uy tín, chuyên cung cấp các sản phẩm sạch, có quy trình sản xuất đảm bảo tiêu chuẩn về chất lượng. Dù các sản phẩm này có thể có giá thành cao hơn các sản phẩm thông thường. Có thể nói, “thực phẩm sạch từ trang trại đến bàn ăn” đã và đang trở thành xu hướng sản xuất và tiêu dùng tất yếu trong thời đại hiện nay. Nắm bắt và lựa chọn xu thế này cũng có thể xem là kim chỉ nam giúp các doanh nghiệp nông nghiệp không ngừng phát triển trong không gian kinh tế mở, đa chiều, nhiều cơ hội và cũng đầy thách thức như hiện tại.

Để tự bảo vệ mình trước vấn nạn về vệ sinh an toàn thực phẩm, nhiều người tiêu dùng tìm tới các nguồn cung cấp thực phẩm sạch. Trong đó, các mô hình “sạch từ trang trại tới bàn ăn” được nhiều người tiêu dùng ủng hộ.

Đinh Hiệu

Bạn đang đọc bài viết Thực phẩm sạch: Từ trang trại đến bàn ăn tại chuyên mục Đời sống và Tiêu dùng của Tạp chí Điện tử Thương Trường. Mọi thông tin góp ý và chia sẻ, xin vui lòng liên hệ SĐT: 0913398394 hoặc gửi về hòm thư toasoanthuongtruong@gmail.com