Năm 2018 thị trường ôtô Việt Nam tiếp tục có sự tăng trưởng với tổng dung lượng đạt 288.683 xe, tăng 5,5% so với năm 2017. Nhu cầu sở hữu ôtô của người Việt liên tục tăng trong các năm gần đây đến từ việc nền kinh tế luôn duy trì sự tăng trưởng ổn định, thu nhập của người dân cũng được nâng cao đáng kể. Mặc dù vậy, so với nhiều thị trường khác trong khu vực và trên thế giới, giá xe ôtô ở Việt Nam vẫn ở mức khá cao.

Khi nào có Ô tô made in Việt Nam giá rẻ?

Nếu giá tính thuế tiêu thụ đặc biệt không tính phần linh phụ kiện sản xuất trong nước, ô tô nội sẽ có cơ hội giảm giá so với hiện tại. 

Để khuyến khích doanh nghiệp nâng cao tỷ lệ nội địa hóa, hạ giá thành sản phẩm và nâng cao năng lực cạnh tranh giữa ô tô sản xuất trong nước và ô tô nhập khẩu, tại văn bản số 655/BTC-CST gửi Thủ tướng về việc tiếp thu, giải trình ý kiến thành viên Chính phủ về dự thảo Nghị định sửa đổi, bổ sung một số điều của Nghị định 108/2015/NĐ-CP, Bộ Tài chính đã nghiên cứu và đề xuất phương án giá tính thuế tiêu thụ đặc biệt đối với mặt hàng ô tô từ 9 chỗ ngồi trở xuống sản xuất trong nước là giá do cơ sở sản xuất bán ra trừ đi giá trị linh kiện, phụ tùng sản xuất trong nước.

Nếu điều này được áp dụng, giá thành xe ô tô sản xuất trong nước sẽ giảm đáng kể.

Bộ Tài chính cho hay, nội dung quy định về giá tính thuế tiêu thụ đặc biệt đối với hàng hóa sản xuất trong nước đang được quy định tại Luật 106/2016/QH12 sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật thuế Giá trị gia tăng, Luật thuế tiêu thụ đặc biệt và Luật quản lý thuế.

Căn cứ các quy định tại Luật này, giá tính thuế tiêu thụ đặc biệt đối với hàng hóa sản xuất trong nước thuộc diện chịu thuế Tiêu thụ đặc biệt (trong đó có ô tô) là giá do cơ sở sản xuất bán ra. Do vậy, trường hợp sửa đổi quy định giá tính thuế tiêu thụ đặc biệt ô tô theo hướng không tính thuế tiêu thụ đặc biệt đối với linh kiện phụ tùng tạo ra trong nước thì phải sửa quy định tại khoản 1 điều 6 Luật thuế tiêu thụ đặc biệt.

Tuy nhiên, dẫn quy tắc đối xử quốc gia nêu tại Điều III Hiệp định GATT của Tổ chức Thương mại Thế giới (WTO), các bên ký kết thừa nhận rằng các khoản thuế và khoản thu nội địa, cũng như luật, hay các quy tắc yêu cầu tác động tới việc bán hàng, chào bán, vận tải, phân phối hay sử dụng sản phẩm nội địa... không được áp dụng với sản phẩm nội địa hoặc nhập khẩu với kết cục là bảo hộ hàng nội địa.

Còn tại Điều III Khoản 5 lại quy định, không một bên ký kết nào sẽ áp dụng hay duy trì một quy tắc định lượng nội địa nào pha trộn, chế biến hay sử dụng sản phẩm tính theo khối lượng cụ thể hay tỷ lệ nhất định của bất cứ một sản phẩm nào chịu sự điều chỉnh của quy tắc đó phải được cung cấp từ nguồn nội địa. Thêm vào đó, không một bên ký kết nào sẽ áp dụng quy tắc định lượng trong nước theo cách nào khác trái với các nguyên tắc đã quy định tại Khoản 1.  

Chính vì vậy, Bộ Tài chính lo ngại rằng nếu hướng dẫn giá tính thuế TTĐB được trừ đi giá trị linh kiện sản xuất trong nước “có thể sẽ vi phạm cam kết về phân biệt giữa hàng nhập khẩu và hàng sản xuất trong nước.

Tuy vậy, Bộ Tài chính cho rằng một số nước cũng áp dụng quy định cho trừ giá trị linh kiện nhập khẩu hoặc ưu đãi thuế tiêu thụ đặc biệt đối với ô tô sản xuất trong nước trong một thời gian ngắn 3-5 năm. Mục đích là để trong trường hợp bị kiện thì quy định ưu đãi cũng hết hiệu lực. 

Những nước được dẫn chứng trong văn bản có quy định kể trên là Thái Lan và Indonesia - hai quốc gia có ngành công nghiệp ô tô, sản xuất linh kiện phụ tùng ô tô phát triển.

Do đó, Bộ Tài chính đang tiếp tục nghiên cứu để trình Chính phủ, trình Quốc hội xem xét, quyết định khi sửa Luật thuế tiêu thụ đặc biệt.

Trước đó, Bộ Công Thương cũng đã đề xuất thay đổi cách tính thuế TTĐB đối với xe sản xuất trong nước theo tỷ lệ nội địa hoá (tức là các linh kiện, phụ tùng được sản xuất trong nước được miễn thuế tiêu thụ đặc biệt). Theo Bộ Công Thương, tỷ lệ nội địa hoá với xe 9 chỗ ngồi được đặt mục tiêu là 40% vào năm 2005 và 60% vào năm 2010, song đến nay mới đạt tỷ lệ bình quân 7-10%.

Tuy nhiên, cách đây 1 năm, Bộ Tài chính đã có lần “bác” kế hoạch kể trên vì chưa phù hợp với các Quy tắc đối xử quốc gia (NT) nêu tại Điều III, Hiệp định chung về thuế quan và thương mại - GATT.

Thời điểm này, ông Lê Ngọc Đức, Tổng giám đốc Công ty ô tô Huyndai Thành Công từng cho biết, nếu không được trừ phần thuế tiêu thụ đặc biệt cho linh kiện sản xuất trong nước, Huyndai Thành Công sẽ phải rà soát lại việc đầu tư, chỉ có thể đầu tư sản xuất các chi tiết có giá trị thấp và đầu tư nhỏ. Như vậy khó thành hiện thực tỷ lệ nội địa hóa. 

“Có ý kiến lo ngại vi phạm cam kết WTO, nhưng chính sách của chúng ta không dẫm vào các cam kết mà theo hướng tiệm cận các vạch đỏ. Các nước tôi vừa nêu đều là thành viên WTO, họ đã khôn khéo vận dụng được và ta cần tham khảo. Đề xuất của Bộ Công Thương hoàn toàn có thể được ban hành có lộ trình 3-5 năm, để các nhà sản xuất ô tô có điều kiện phát triển”, ông Lê Ngọc Đức cho biết.

Khánh Hà

Bạn đang đọc bài viết Khi nào có Ô tô made in Việt Nam giá rẻ? tại chuyên mục Xe và Công Nghệ của Tạp chí Điện tử Thương Trường. Mọi thông tin góp ý và chia sẻ, xin vui lòng liên hệ SĐT: 0913398394 hoặc gửi về hòm thư [email protected]