Đến nay, toàn tỉnh có 10 dự án BT với tổng mức đầu tư trên 3.600 tỷ đồng, trong đó 6 dự án đã và đang triển khai (UBND tỉnh trực tiếp ký 3 hợp đồng và ủy quyền cho UBND huyện Lạng Giang ký 2 hợp đồng, UBND huyện Lục Nam ký 1 hợp đồng) với tổng mức đầu tư 2.816 tỷ đồng.

Có xu hướng…chạy theo nhà đầu tư

Kết quả giám sát cho thấy, nhận thức của một số cơ quan quản lý nhà nước và nhà đầu tư về quy định pháp luật đối với việc đầu tư các dự án BT chưa đầy đủ, công tác phối hợp xử lý các vấn đề liên quan đến quản lý nhà nước còn chưa đồng bộ dẫn đến thực hiện lúng túng, chưa được rút kinh nghiệm, chấn chỉnh sai sót hoặc có biện pháp khắc phục kịp thời.

Theo đó, giai đoạn đầu, việc đề xuất dự án BT chưa có tiêu chí cụ thể để căn cứ lựa chọn đầu tư dự án BT, nên quá trình thực hiện chưa nhất quán, chưa đồng bộ, có xu hướng chạy theo nhà đầu tư… Một số báo cáo đề xuất dự án và báo cáo thẩm định sao chép nội dung, phân tích lợi thế đầu tư theo hình thức BT chung chung, giống nhau (cá biệt trong tờ trình đề xuất Dự án Khu nhà khách tỉnh của Sở KH&ĐT vẫn đánh giá lợi thế của dự án giao thông để đề xuất danh mục Dự án Khu nhà khách tỉnh).

Ảnh minh họa

Một số dự án thẩm định báo cáo nghiên cứu tiền khả thi chưa đánh giá kỹ khả năng huy động vốn để thực hiện dự án và điều kiện thực hiện dự án khác theo Nghị định 63/2018/NĐ-CP dẫn đến quá trình thực hiện, một số dự án gặp khó khăn, vướng mắc phải chuyển sang hình thức đầu tư công (5/8 dự án được HĐND tỉnh quyết định chủ trương đầu tư tại Nghị quyết 10/NQ-HĐND ngày 11.7.2018).

Tiếp đến, hợp đồng ký kết giữa cơ quan nhà nước có thẩm quyền và nhà đầu tư ở một số dự án còn có nội dung chưa đảm bảo theo quy định (đối tượng huy động vốn, mức lãi suất vốn vay) như: Dự án xây dựng các tuyến đường trục khu dân cư thôn Chằm, thị trấn Đồi Ngô, huyện Lục Nam quy định đối tượng vay vốn là “cá nhân” (chưa đúng quy định tại Thông tư 15/2016/TT-BKHĐT của Bộ KH&ĐT và không thống nhất với nội dung hồ sơ dự thầu của NĐT).

Bên cạnh đó, một số dự án thủ tục thực hiện chưa đúng trình tự pháp luật quy định: Phê duyệt báo cáo ĐTM sau khi phê duyệt báo cáo nghiên cứu khả thi (dự án cầu Đồng Sơn và đường lên cầu; Dự án khu nhà khách tỉnh…); phê duyệt danh mục dự án BT trước khi điều chỉnh quy hoạch cục bộ, phê duyệt báo cáo nghiên cứu khả thi và kết quả lựa chọn NĐT trước khi điều chỉnh quy hoạch sử dụng đất,.. (Dự án xây dựng khu nhà khách tỉnh, phê duyệt kết quả lựa chọn NĐT ngày 1.3.2017, nhưng đến ngày 7.4.2017 mới có quyết định phê duyệt điều chỉnh quy hoạch sử dụng đất; phê duyệt báo cáo nghiên cứu khả thi 11.10.2016, nhưng đến 1.9.2017 mới có quyết định phê duyệt ĐTM).

Lỏng lẻo từ khâu lựa chọn nhà đầu tư

Đoàn giám sát cho biết, việc lập, thẩm định đề xuất một số dự án BT chưa đảm bảo quy định về điều kiện phù hợp với quy hoạch, kế hoạch phát triển ngành theo quy định tại Nghị định 15/2015/NĐ-CP nhưng chưa điều chỉnh quy hoạch kịp thời – dẫn tới trong quá trình thực hiện các bước tiếp theo kéo dài thời gian rất nhiều do phải chờ điều chỉnh quy hoạch (Quy hoạch tuyến đường từ K0+00 – K3+489,5 của dự án xây dựng đường trục CCN Nghĩa Hòa – Khu trung tâm thị trấn Kép mở rộng chưa phù hợp Đồ án quy hoạch chung thị trấn Kép và vùng phụ cận được phê duyệt tại Quyết định 31/QĐ-UBND ngày 27.1.2015 của Chủ tịch UBND tỉnh).

Tổ chức lựa chọn NĐT còn hạn chế, tính cạnh tranh chưa cao, hầu hết các dự án chỉ có một NĐT nộp hồ sơ dự tuyển và thực hiện chỉ định thầu. Đồng thời, việc đánh giá năng lực tài chính của NĐT chưa đảm bảo quy định tại Nghị định 15/2015/NĐ-CP: 6 dự án BT đang thực hiện lựa chọn NĐT đều không yêu cầu NĐT phải đáp ứng yêu cầu về vốn chủ sở hữu theo quy định của Luật Đất đai, quy định về đầu tư KĐT mới đối với dự án khác NĐT thực hiện để thu hồi vốn.

Điển hình: Dự án đường trục thị trấn Vôi, tổng vốn chủ sở hữu phải đáp ứng đối với 2 dự án là 92.162.618.850 đồng (thực tế nguồn vốn chủ sở hữu của NĐT đến 31.12.2017 là 71.453.270.315 đồng không đáp ứng yêu cầu về vốn chủ sở hữu của dự án BT và dự án khác).

Bên cạnh đó, việc GPMB tại một số dự án đang triển khai chậm, một số khó khăn, vướng mắc chưa được xử lý kịp thời làm ảnh hưởng đến tiến độ thực hiện dự án BT và dự án đối ứng: Dự án cầu Đồng Sơn và đường lên cầu; Dự án xây dựng đường tỉnh 289 kéo dài, đường Nguyễn Thị Minh Khai kéo dài, hệ thống tiêu, thoát nước và giao thông khu A, B thuộc KĐT phía Nam TP Bắc Giang; Dự án xây dựng các tuyến đường trục khu dân cư thôn Chằm, thị trấn Đồi Ngô, huyện Lục Nam;…

Nhà đầu tư dự án BT cũng gặp vấn đề về chấp hành pháp luật. Cụ thể, việc xây dựng quy chế lựa chọn nhà thầu của các NĐT, DN dự án vận dụng pháp luật không thống nhất, nhất là trong việc xác định các hình thức lựa chọn nhà thầu, chưa phù hợp thực tế của dự án, chưa đảm bảo yêu cầu về hiệu quả và lựa chọn nhà thầu có năng lực, kinh nghiệm: Dự án đường trục thị trấn Vôi quy định lựa chọn thông thường đối với các gói thầu trên 2 tỷ đồng; Dự án xây dựng đường trục CCN Nghĩa Hòa – Khu trung tâm thị trấn Kép mở rộng quy định tất cả các gói thầu bao gồm các gói thầu xây lắp có quy mô lớn đều thực hiện theo hình thức chỉ định thầu rút gọn…

Đặc biệt, việc lập HSMT, lựa chọn nhà thầu thực hiện một số gói thầu của dự án BT chưa đảm bảo quy định pháp luật liên quan. Cụ thể như sau.

HSMT đưa ra yêu cầu về năng lực nhà thầu không đáp ứng yêu cầu thi công xây dựng công trình: Công trình đường trục thị trấn Vôi, huyện Lạng Giang là đường giao thông cấp II nhưng NĐT chỉ yêu cầu nhà thầu có chứng chỉ năng lực hoạt động xây dựng công trình giao thông hạng III (không đáp ứng quy định tại Nghị định 59/2015/NĐ-CP); nhà thầu thi công gói thầu xây dựng dự án đường trục CCN Nghĩa Hòa – khu trung tâm thị trấn Kép mở rộng là Công ty CP Xây dựng 179 không có chứng chỉ năng lực hoạt động xây dựng.

Nguyên Lương

Bạn đang đọc bài viết “Méo mó” một số dự án BT tại tỉnh Bắc Giang tại chuyên mục Bất động sản của Tạp chí Điện tử Thương Trường. Mọi thông tin góp ý và chia sẻ, xin vui lòng liên hệ SĐT: 0913398394 hoặc gửi về hòm thư [email protected]