"Ăn nên làm ra" nhờ nước sạch

Viwasupco tiền thân là đơn vị thực hiện dự án Nhà máy nước sạch Sông Đà trực thuộc Tổng công ty CP Xây dựng và Xuất nhập khẩu Việt Nam (Vinaconex) được thành lập vào tháng 3/2009.

Nhờ cung cấp nước sạch cho toàn bộ khu vực phía Tây Nam Hà Nội, bao gồm các quận Thanh Xuân, Hoàng Mai, Cầu Giấy, Hà Đông và một số quận nội thành, khu vực khác thuộc Hệ thống cấp nước chuỗi đô thị Sơn Tây - Hoà Lạc - Xuân Mai - Miếu Môn - Hà Đông - Hà Nội. Công ty CP Đầu tư nước sạch Sông Đà (Viwasupco) vẫn luôn ghi nhận con số lợi nhuận hàng trăm tỷ đồng sau mỗi niên độ tài chính.

Gần đây nhất, báo cáo kết quả kinh doanh quí II/2019 của Công ty CP Đầu tư Nước sạch Sông Đà (Viwasupco) ghi nhận doanh thu bán hàng 154 tỷ đồng, tăng trưởng hơn 28% so với cùng kỳ năm ngoái. Biên lãi gộp hoạt động được cải thiện từ 57% lên 59%.

Nhu cầu sử dụng nước tăng cao khiến sản lượng bán ra của Viwasupco tăng hơn 24%, tương ứng 5,6 triệu m3. Doanh nghiệp cũng ghi nhận chi phí bán hàng tăng hơn 9 lần lên 600 triệu đồng và chi phí quản lý doanh nghiệp tăng gần 39% lên gần 10 tỷ đồng. Ngoài ra, hai khoản doanh thu tài chính và chi phí tài chính của Viwasupco dềud giảm mạnh so với quí II/2018.

Tuy nhiên, những khoản chi phí nêu trên không tạo ảnh hưởng quá lớn đến kết quả lợi nhuận của Công ty CP Đầu tư Nước sạch Sông Đà (Viwasupco). Theo đó, doanh nghiệp lãi ròng 76 tỷ đồng trong quý II/2019, tăng trưởng 31% so với cùng kỳ năm 2018. Lũy kế 6 tháng đầu năm 2019, công ty đạt doanh thu 264 tỷ đồng và lãi ròng 127 tỷ đồng, tăng trưởng lần lượt 23% và 31%.

Trước đó, dù có tới 6 lần gặp phải sự cố vỡ đường ống nước truyền tải Sông Đà và biến động tỷ giá, song Viwasupco vẫn kết thúc năm 2015 với khoản lợi nhuận 147,2 tỷ đồng, cao hơn 35% so với kế hoạch đề ra.

Báo báo 6 tháng đầu năm 2019 của Viwasupco cũng cho thấy giá trị xây dựng cơ bản dở dang đã tăng thêm 111 tỷ đồng. Việc giá trị xây dựng dở dang có sự gia tăng đáng kể do tăng khoản đầu tư vào trạm bơm tăng áp trị giá 521 tỷ đồng và giai đoạn 2 đầu tư xây dựng hệ thống cấp nước chuỗi đô thị Sơn Tây - Hòa Lạc - Xuân Mai - Miếu Môn - Hà Nội - Hà Đông 100 tỷ đồng.

Từ năm 2016 đến nay, Viwasupco vẫn liên tục ghi nhận kết quả kinh doanh tăng trưởng. Cụ thể, năm 2016, công ty đạt lợi nhuận 161 tỷ đồng. Đến năm 2018 con số này đã tăng lên hơn 218 tỷ đồng, tương đương với tỷ lệ tăng trưởng 35,5%. Và như thông tin đã nêu, đà tăng trưởng lợi nhuận của Viwasupco tiếp tục kéo dài sang nửa đầu năm 2019 nhờ vào hoạt động cấp nước đạt hiệu quả cao.

Những lùm xùm quanh "ông lớn" nước sạch

Suốt một khoảng thời gian dài, Viwasupco được nhắc tới khi liên tục xảy ra vỡ ống nước. Giai đoạn 2012-2016, Viwasupco lao đao khi đường ống nước sông Đà vỡ 21 lần, ảnh hưởng cuộc sống của 177.000 hộ dân khiến ban lãnh đạo của công ty này và một số lãnh đạo trực thuộc các công ty của Vinaconex bị truy tố. Ông Hoàng Thế Trung, nguyên giám đốc Ban quản lý dự án đầu tư xây dựng hệ thống cấp nước Sông Đà, cựu chủ tịch Viwasupco bị tuyên án 24 tháng tù.

Hiện nay 90% lượng nước của Viwasupco được bán cho 3 khách hàng chính là Viwaco (một công ty con của Vinaconex làm nhiệm vụ phân phối), Hawaco và nước sạch Hà Đông.

Công ty nhận định đang sử dụng vật liệu là ống cốt sợi thủy tinh lại chạy dọc giữa giải phân cách của Đại lộ Thăng Long, qua nhiều khu vực có nền địa chất yếu, không ổn định với mật độ ô tô chở vật liệu xây dựng lưu thông ngày càng cao nên luôn tiềm ẩn nguy cơ xảy ra rò rỉ và vỡ ống trong khi công ty chỉ có một đường ống độc đạo.

Sau một khoảng thời gian dài được nhắc tới với bê bối vỡ ống nước, mới đây, dư luận một lần nữa nhắc tên Công ty CP Đầu tư nước sạch Sông Đà (Viwasupco) do nguồn nước sạch sinh hoạt của doanh nghiệp cung cấp nhiên có mùi khét, nhơn nhớt. Theo đó, một số người dân tại xã Phú Minh, huyện Kỳ Sơn, tỉnh Hòa Bình cho biết từ 21h ngày 8/10, quanh khu vực suối đầu nguồn gần nhà máy nước sạch Sông Đà xuất hiện dầu nhớt đã qua sử dụng, có mùi khét rất khó chịu.

Vết tích của dầu loang làm cháy cỏ cây ven bờ suối Trâm

Ngay sau đó, ngày 10/10, nhiều người dân ở các quận Hoàng Mai, Thanh Xuân, Hà Đông, Nam Từ Liêm… phản ánh, nước máy sinh hoạt chảy ra từ các vòi nước tại các gia đình có mùi lạ, rất nồng nặc, khó chịu. Người dân cho rằng, cảm giác nước máy có mùi thuốc sát trùng, nhưng lại khét như mùi vỏ nhựa của dây điện cháy.

Được biết, các khu vực trên đều đang sử dụng nguồn nước sạch sông Đà từ Công ty cổ phần Đầu tư nước sạch sông Đà. Công ty hiện cung cấp nước cho hơn 100.000 hộ dân trên địa bàn Hà Nội.

Chiều 11/10, Sở Xây dựng Hà Nội đã chủ trì thành lập đoàn kiểm tra liên ngành tiến hành kiểm tra công tác vận hành cung cấp nước trên địa bàn.

Đoàn liên ngành TP Hà Nội gồm Sở Xây dựng, Thanh tra Sở Y tế, Trung tâm kiểm soát bệnh tật thành phố và các đơn vị cung cấp nước sạch sông Đà đã đi kiểm tra, lấy mẫu nước tại ba địa điểm: Trạm bơm tăng áp Tây Mỗ (quận Nam Từ Liêm); bể chứa trung gian tại huyện Thạch Thất và tại Nhà máy nước sông Đà (huyện Kỳ Sơn, tỉnh Hoà Bình).

Theo một lãnh đạo Trung tâm Kiểm soát bệnh tật TP Hà Nội, theo quy trình xét nghiệm bình thường cần 10 ngày làm việc để có được kết quả xét nghiệm mẫu nước của Nhà máy nước sạch Sông Đà, nếu nhanh sẽ có kết quả xét nghiệm trước 7 ngày.

Trong khi chờ kết quả kiểm nghiệm, người dân đã tự tìm phương án “sống chung với lũ” là mua nước bình để đối phó tạm thời. Ghi nhận tại khu HH Linh Đàm những ngày qua, nước đóng bình luôn trong tình trạng “cháy hàng”. Theo khảo sát, giá nước đã tăng từ 5.000 tới 7.000 đồng/bình so với trước.

Sau 4 ngày phát hiện nước sạch có mùi lạ, người dân cho biết đến nay chưa được đơn vị cung cấp nước hay cơ quan quản lý nhà nước khuyến cáo về chất lượng “nước sạch”.

Về phía Viwasupco, ông Nguyễn Văn Tốn, Tổng giám đốc Công ty CP đầu tư nước sạch sông Đà (Viwasupco), thừa nhận đã phát hiện dầu thải trên hồ Đồng Bài và suối Trâm, gần kênh dẫn nước vào nhà máy từ ngày 9/10 và công ty này đã tăng hóa chất xử lý, khiến nước về Hà Nội có mùi nồng nặc mấy ngày qua.

Điều đáng nói, mặc dù phát hiện dầu loang ở nguồn nước nguyên liệu nhưng Viwasupco không đưa ra khuyến cáo mà âm thầm tăng hóa chất để xử lý khiến nước sinh hoạt bán cho người dân sử dụng có mùi khét, hôi.

Theo luật sư Nguyễn Thị Hải Hương (Đoàn luật sư Hà Nội), nếu kết luận của cơ quan chức năng là nguồn nước không an toàn thì Viwasupco có trách nhiệm rất lớn trong việc cung cấp nước sinh hoạt không đảm bảo cho cả triệu người dân ở Hà Nội.

“Ngày 9.10, Viwasupco đã biết là có dầu loang ở nguồn nước nguyên liệu sản xuất nước sạch. Kết quả xét nghiệm chưa có ngay, nhưng về cảm quan có thể thấy nguy cơ nước sinh hoạt không còn an toàn. Điều này chắc chắn Viwasupco nắm được, nhưng họ vẫn cung cấp nước sinh hoạt, không một lời cảnh báo cho người dân. Và cũng không ai dám chắc họ sẽ không thu tiền mua nước của người dân trong những ngày qua”, luật sư Hương nêu.

Cổ phần Viwasupco đang trong tay ai?

Nhắc tới cái tên Công ty CP Đầu tư Nước sạch Sông Đà (Viwasupco), nhiều nhà đầu tư vẫn nhớ tới Công ty CP Nước sạch Vinaconex (Viwasupco). Bởi nó vốn là doanh nghiệp dự án của Tổng công ty CP Xây dựng và Xuất nhập khẩu Việt Nam (Vinaconex) thực hiện dự án Nhà máy nước sạch Sông Đà.

Tháng 4/2016, Công ty CP Đầu tư và Phát triển Sinh Thái đã mua 43,6% cổ phần VCW, song cổ đông lớn nhất của Viwasupco lúc này vẫn là Vinaconex, nắm giữ 51% cổ phần.

Cuối năm 2017, Vinaconex công bố bán toàn bộ cổ phần tại Viwasupco. Kết quả, Công ty CP Đầu tư và Phát triển Sinh Thái mua thành công 8,2 triệu cổ phần để nâng tỷ lệ sở hữu tại doanh nghiệp lên 50,42%. REE mua 17,34 triệu cổ phần còn lại và nắm tỷ lệ sở tữu tại doanh nghiệp là 34,68%.

Tuy nhiên, chỉ đúng 1 tuần sau khi nắm tỷ lệ chi phối tại Viwasupco, Công ty CP Đầu tư và Phát triển Sinh Thái đã đăng ký thoái toàn bộ 25,21 triệu cổ phần đang sở hữu vào ngày 29/12/2017 và bán thành công vào ngày 4/1/2018.

Cùng ngày, Công ty TNHH MTV Năng lượng Gelex mua vào 10 triệu cổ phần VCW để nâng tỷ lệ sở hữu tại Viwasupco từ 4,68% lên 24,68%.

Quá trình mua bán lòng vòng cổ phiếu VCW tiếp tục khi Công ty TNHH MTV Năng lượng Gelex đăng ký mua thêm 12 triệu cổ phần từ ngày 9/2/2018 tới 9/3/2018. Kết quả, công ty con của Tổng công ty Gelex mua thành công 11,21 triệu cổ phần và nâng tỷ lệ sở hữu lên 47,1%.

Hiện nay, Năng lượng Gelex là cổ đông lớn nhất của Viwasupco, xếp sau là REE với 34,68%. MB Capital và quỹ MBVF (thuộc MB Capital) có 3,3 triệu cổ phần, tương đương 6,6%. Tổng cộng 3 cổ đông lớn đang sở hữu 88,38% vốn Viwasupco. Còn lại 11,62%, tương đương 5,81 triệu cổ phần đang được nắm giữ bởi các nhà đầu tư khác.

Trên webstie của Tổng Công ty CP Thiết bị điện Việt Nam (GELEX) hiện cũng đưa ra thông tin, Công ty TNHH MTV Năng lượng GELEX (GELEX Engery) có vốn điều lệ hiện tại là 2.300 tỷ đồng, do GELEX giữ 100% vốn.

GELEX Engery đã tham gia đầu tư vào 3 dự án nguồn phát điện với tổng công suất 122MW (Thủy điện Canan 1,2, Thủy điện Sông Bung, Trang trại điện Mặt trời Ninh Thuận). Công ty đồng thời cũng đầu tư vào lĩnh vực sản xuất và cung cấp nước sạch, một bộ phận quan trọng khác trong nhóm hạ tầng thiết yếu.

GELEX Energy hiện đang sở hữu chi phối Công ty cổ phần Đầu tư nước sạch Sông Đà, đơn vị duy nhất cung cấp nước sạch từ nguồn nước mặt sông Đà cho thủ đô Hà Nội với công suất giai đoạn 1 là 300.000 m3/ngày đêm.

Một cổ đông lớn khác của Viwasupco là REE cũng có thâm niên thâu tóm các doanh nghiệp ngành hạ tầng điện, nước như nước sạch như BOO nước Thủ Đức, cấp nước Tân Hiệp, Cấp nước Nhà Bè, Cấp nước Trung An, cấp nước Gia Định,…thì Gelex đang là cái tên mới nổi trong những năm gần đây trong lĩnh vực M&A.

Tuy nhiên, theo như những gì đang diễn ra tại Viwasupco đang cho thấy những tín hiệu "cơm chẳng lành canh chẳng ngọt" của hai cổ đông lớn nói trên trong việc triển khai giai đoạn II dự án xây dựng đường ống tải nước sạch cấp nước cho Thủ đô, nâng công suất lên 600.000 m3/ngày đêm dự kiến hoàn thành năm 2020.

Theo biên bản lấy ý kiến cổ đông bằng văn bản hồi giữa tháng 8 nhằm mục đích thông qua phê duyệt vật liệu chính cho tuyến ống số 2, đoạn từ nhà máy đến điều tiết Tây Mỗ được, Viwasupco đã phát ra tổng cộng 139 phiếu nhưng chỉ có 5 phiếu được lấy ý kiến thông qua, đại điện cho 45,5 triệu cổ phiếu, tương ứng tỉ lệ 61% cổ đông tham dự (cổ đông Gelex). Trong khi phía REE không có bất cứ phản hồi nào về vấn đề này.

Nguyên An (T/H)

Bạn đang đọc bài viết Liên tục dính "lùm xùm", Viwasupco đang làm ăn ra sao? tại chuyên mục Doanh nhân / Doanh nghiệp của Tạp chí Điện tử Thương Trường. Mọi thông tin góp ý và chia sẻ, xin vui lòng liên hệ SĐT: 0913398394 hoặc gửi về hòm thư [email protected]