Theo VASEP, xuất khẩu cá tra và cá ngừ giảm trên 29%; mực, bạch tuộc giảm tới 31% và tôm khoảng 15%. 

Trong đó, kim ngạch xuất khẩu thủy sản sang Nhật Bản chiếm 18,02% tổng kim ngạch xuất khẩu, giảm 28,16% so với cùng kỳ năm 2019. Mỹ chiếm 17,62%, giảm 26,34%. Hàn Quốc chiếm 10,27%, giảm 31,53% và Trung Quốc chiếm 8,94%, giảm tới 43,48%. 

Trung Quốc là thị trường giảm mạnh nhất, trong khi trước đây thị trường này vốn được nhiều doanh nghiệp Việt mong chờ sẽ tăng trưởng nhanh nhất trong 2020.

Các thị trường nhập khẩu thủy sản chính của Việt Nam đều giảm mạnh.

Ngoài ra, tỷ lệ các đơn hàng vẫn được giao bình thường theo hợp đồng đã ký của các doanh nghiệp thủy sản hiện chỉ chiếm 30-50%. Trong khi đó, tỷ lệ các đơn hàng bị khách yêu cầu tạm hoãn và tỷ lệ các đơn hàng bị khách yêu cầu dừng là 20-40% và hủy là 20-30%. 

Nguyên nhân chính do chính phủ các nước đóng cửa biên giới vì dịch COVID-19. Khách hàng không bán được hàng nên không nhập hàng tiếp, các cửa hàng dịch vụ thực phẩm cũng ngừng hoạt động. Và hầu hết các đơn hàng đó đều từ các thị trường nhập khẩu thủy sản chính của Việt Nam.

Giải pháp nào gỡ khó cho các doanh nghiệp thủy sản?

Trước tình hình trên, VASEP đề nghị Bộ NN-PTNT kiến nghị với Thủ tướng và Ngân hàng Nhà nước có chính sách, giải pháp tháo gỡ khó khăn cho doanh nghiệp. 

Vừa qua, doanh nghiệp thuỷ sản cũng đã có một số kiến nghị lên chính phủ về những giải pháp giúp ngành vượt qua khó khăn. Cụ thể, về bảo hiểm xã hội (BHXH), trước mắt, các hiệp hội đề nghị cho phép doanh nghiệp và người lao động ngừng đóng BHXH, bảo hiểm thất nghiệp (BHTN) và tùy theo tình hình tác động của dịch bệnh xin miễn đóng với mức tương ứng. 

Cụ thể, hỗ trợ lãi suất 0% trong 2 năm đầu và giảm lãi suất 50% trong 4 năm tiếp theo đối với các khoản cho vay dài hạn để đầu tư xây dựng kho lạnh tồn trữ có công suất tối thiểu từ 5.000 pallet trở lên; giảm 50% thuế thu nhập doanh nghiệp cho 2 năm đầu, khi các kho lạnh nói trên đi vào vận hành. 

Kiến nghị Chính phủ và Ngân hàng Nhà nước chỉ đạo các ngân hàng thương mại có gói hỗ trợ cho vay lãi suất thấp dành cho doanh nghiệp và tạo điều kiện tiếp cận với gói vay lãi suất ưu đãi. 

Về thuế thu nhập doanh nghiệp, các hiệp hội xin cho phép nộp chậm thuế doanh nghiệp 2019 đến hết 2020 và không tính lãi nộp chậm. Thuế VAT hoãn cho các doanh nghiệp trong năm 2020 và không tính lãi nộp chậm. Các hiệp hội cũng xin miễn kinh phí công đoàn cho các doanh nghiệp và phí công đoàn cho người lao động trong năm 2020.

Đối với các khoản nợ đang vay, doanh nghiệp mong muốn được gia hạn nợ, không chuyển thành nợ xấu, không phạt nợ quá hạn, tạo điều kiện cho doanh nghiệp tiếp tục sản xuất…

Tin vui cho doanh nghiệp xuất khẩu thủy sản

Thủy sản Việt còn nhiều cơ hội để gỡ bỏ khó khăn.

Từ tháng 3, thị trường Trung Quốc đã bắt đầu có các đơn hàng trở lại. Theo dự đoán của một số doanh nghiệp cá tra, sang tháng 4, xuất khẩu cá tra sang Trung Quốc có thể phục hồi 50%, đến tháng 6 có thể hồi phục hoàn toàn 100%. 

Bên cạnh đó, Hiệp định thương mại cũng là một lợi thế. Cá tra xuất sang EU chủ yếu bán cho hệ thống bán lẻ chứ không phải là phân khúc dịch vụ thực phẩm. Do đó thị trường này là cơ hội cho ngành cá tra khôi phục lại về xuất khẩu, nhất là sau khi EVFTA có hiệu lực, thuế nhập khẩu cá tra từ Việt Nam vào EU giảm từ 5% xuống 0%. Tuy nhiên, việc này chỉ xảy ra với những quốc gia ít ảnh hưởng bởi dịch COVID-19 hoặc những quốc gia không đóng cửa hay quá nghiêm ngặt tại các cảng, cửa khẩu,...

Các nhà máy chế biến cá thị trắng ở Trung Quốc bị đóng cửa do dịch bệnh, khiến cho sản lượng cá pollock từ Trung Quốc đưa sang Mỹ giảm, cũng là cơ hội cho cá tra. Giá cá Pollock cũng đang tăng sẽ là một yếu tố khiến cho các nhà máy chế biến EU có thể sẽ cân nhắc thay thế một phần bằng cá tra

Với ngành tôm, nếu người nuôi tôm cùng doanh nghiệp duy trì nuôi ở mức độ nào đó, để cầm cự đến tháng 6, tháng 7 khi thị trường hồi phục, thì ngành này vẫn có nguyên liệu để chế biến và xuất khẩu, bù đắp sụt giảm những tháng đầu năm.

Trần Ngân

Bạn đang đọc bài viết Gỡ khó cho ngành thủy sản trước ảnh hưởng từ COVID-19 tại chuyên mục Kinh tế của Tạp chí Điện tử Thương Trường. Mọi thông tin góp ý và chia sẻ, xin vui lòng liên hệ SĐT: 0913398394 hoặc gửi về hòm thư toasoanthuongtruong@gmail.com