Hoạt động sản xuất và XK nông sản thời gian qua còn gặp nhiều khó khăn. Ảnh minh hoạ

Theo Cục chế biến và phát triển thị trường nông sản, Bộ Nông nghiệp và Phát triển Nông thôn, 5 tháng đầu năm 2020, kim ngạch xuất khẩu (XK) nông lâm thủy sản ước đạt 15,48 tỷ USD, giảm 4,1% so với cùng kỳ năm 2019. Trong đó, nhóm nông sản chính ước đạt gần 7,4 tỷ USD, giảm 3,2%; chăn nuôi ước đạt 210 triệu USD, giảm 19,1%; thủy sản ước đạt 2,8 tỷ USD, giảm 11,5%; lâm sản chính đạt 4,2 tỷ USD, giảm 1,9%.

Số liệu thống kê cho thấy, hầu hết các mặt hàng XK đều giảm, trừ cà phê, gạo, rau, sắn quế, mây tre... Trong đó, giá trị XK cà phê đạt 1,36 tỷ USD (tăng 2,2%); gạo đạt 1,4 tỷ USD (tăng 18,9%); rau đạt 310 triệu USD (tăng 17,5%); quế đạt 66 triệu USD (tăng 16,6%); mây, tre, cói thảm đạt 197 triệu USD (tăng 4,7%).

Những mặt hàng giảm nhiều, như: Cao su đạt 464 triệu USD (giảm 30,4%), chè đạt 71 triệu USD (giảm 11,3%), hồ tiêu đạt 307 triệu USD (giảm 18,5%), trái cây đạt 1,15 tỷ USD (giảm 21,4%), cá tra đạt 456 triệu USD (giảm 39,1%), tôm đạt 955 triệu USD (giảm 14,5%)…

Ông Nguyễn Quốc Toản, Cục trưởng Cục Chế biến và Phát triển thị trường Nông sản, Bộ Nông nghiệp và Phát triển Nông thôn cho biết, trong các tháng đầu năm 2020, ngành nông nghiệp tác động sâu. Hầu hết các thị trường nhập khẩu nông sản đều chịu tổn thương do dịch Covid -19 kéo dài dẫn nhiều mặt hàng XK chủ đạo bị tác động mạnh.

Bên cạnh tác động của dịch Covid -19, các xu hướng của thế giới như bảo hộ mậu dịch và xung đột thương mại cũng ảnh hưởng trực tiếp đến Việt Nam. Do Việt Nam nằm trong chuỗi cung ứng toàn cầu. Việt Nam là cường quốc của các mặt hàng nông sản do đó rất lớn. Cùng với đó, tình hình nhiễm mặn tại các tỉnh Đồng bằng sông Cửu Long cũng ảnh hưởng trực tiếp tới hoạt động sản xuất của ngành nông, thuỷ sản. Ngoài ra, việc chuẩn hoá các sản phẩm đi các thị trường thế giới cũng là một thách thức đòi hỏi các DN phải nỗ lực nhiều hơn để hội nhập thành công. 

“Từ tình hình hiện nay thì có thể thấy để đạt được mục tiêu XK nông lâm thuỷ sản theo đúng kế hoạch 42 tỷ USD là thách thức rất lớn. Để đạt được cần có những giải pháp toàn diện trước mắt và lâu dài. Dự báo tốc độ tăng trưởng XK nông sản sang thị trường Trung Quốc phải đạt 10%, thị trường ASEAN 9%, thị trường khác cũng phải tăng 9% để bù đắp sự sụt giảm của thị trường Trung Quốc, EU… Vừa qua, Bộ Nông nghiệp và Phát triển Nông thôn đã kiến nghị Chính phủ cần tập trung hỗ trợ để giải quyết các nút thắt cho phát triển sản xuất, thương mại nông sản trong Quý II để duy trì, chờ đà phục hồi quay trở lại vào quý III và quý IV/2020”, ông Toản cho biết. 

Thông tin từ ngành thuỷ sản, ông Trương Đình Hoè Tổng thư ký Hiệp hội Thuỷ sản Việt Nam cho hay, thị trường XK của ngành thuỷ sản đang có những thuận lợi từ các FTA đặc biệt là EVFTA vừa được ký kết. Tuy nhiên cũng phải đối mặt với những khó khăn về bảo hộ mậu dịch, rào cản phi thuế quan, rào cản thương mại

Cùng với các khó khăn nội tại liên quan đến nguồn nguyên liệu. Trong bối cảnh dịch Covid-19 xu hướng tiêu dùng của các thị trường nhập khẩu chuyển hướng từ các sản phẩm giá trị gia tăng sang các sản phẩm truyền thống với giá thấp hơn đặt ngành thuỷ sản trước thách thức phải giải quyết được nguồn nguyên liệu ở giá thành hợp lý nhất thông qua việc kiểm soát quy trình sản xuấ, chuỗi cung ưng vật tư, cung ứng về giống để đảm bảo đủ điều kiện cạnh tranh trên thị trườn, nâng cao XK thuỷ sản. 

Theo ông Liễu Anh Minh, Phó giám đốc Sở Công Thương tỉnh Lạng Sơn, XK nông thuỷ sản sang thị trường Trung Quốc thời gian qua gặp khó khăn nhất định do hai bên đều phải tăng cường kiểm soát tình hình dịch Covid-19 dẫn đến ở một số thời điểm giao thương bị ùn tắc. Bên cạnh đó, hiện Trung quốc áp dụng một số quy định mới, hạn chế XK tiểu ngạch, yêu cầu XK chính ngạch đối với các sản phẩm nông sản từ Việt Nam để siết chặt các quy định về an toàn thực phẩm, bao bì, nhãn mác…

Trong 6 tháng đầu năm XK nông thuỷ sản bị tác động rất lớn, hằng năm XK nông thuỷ sản sang thị trường Trung Quốc qua tỉnh lạng sơn giao động ở mức 3.000 USD với  khoảng 3 triệu tấn hàng hoá, tuy nhiên trong 6 tháng đầu năm, XK nông thuỷ sản đã có sự sụt giảm lớn.

Để đảm bảo quy định phòng chống dịch nhưng vẫn thúc đẩy tạo điều kiện cho hoạt động XK ông Minh cho biết, tỉnh Lạng Sơn đã có nhiều có nhiều giải pháp đồng hành cùng DN thúc đẩy hoạt động XK nông thuỷ sản như nắm bắt kịp thời sự thay đổi cơ chế chính sách NK của thị trường Trung Quốc kịp thời khuyến cáo cho các DN địa phương có hàng nông thuỷ sản XK sang Trung Quốc để có kế hoạch, giải pháp phù hợp. Từ đầu năm đến nay Sở Công Thương Lạng sơn đã 11 lần khuyến cáo đến các địa phương có hoạt động XK qua các địa bàn tỉnh Lạng Sơn. Ngoài ra UBND tỉnh Lạng Sơn cũng đã kiến nghị bộ ngành trung ương các khó khăn vướng mắc đối với ngành hàng nông thuỷ sản chưa đáp ứng được tiêu chuẩn của  thị trường Trung Quốc; Giao cho các sở, ban ngành tiếp tục đảm phán giải quyết vướng mắc liên quan đến hoạt động XNK. Yêu cầu các sở như Sở Công Thương, Cục Hải quan Ban Quản lý cửa khẩu tích cực cải cách hành chính  hỗ trợ đồng hành cùng DN thúc đẩy XK sang Trung Quốc một cách thuận tiện nhất...

Châu Anh

Bạn đang đọc bài viết Nhiều thách thức cho xuất khẩu nông sản tại chuyên mục Kinh tế của Tạp chí Điện tử Thương Trường. Mọi thông tin góp ý và chia sẻ, xin vui lòng liên hệ SĐT: 0913398394 hoặc gửi về hòm thư toasoanthuongtruong@gmail.com