Trong quý 1/2020, thu nhập lãi thuần của Ngân hàng TMCP Sài Gòn Thương Tín (Sacombank, HoSE: STB) đạt gần 2.840 tỷ đồng, tăng 16% so cùng kỳ. Hoạt động dịch vụ cũng đem về khoản lãi hơn 721 tỷ đồng, tăng 12%. Đáng chú ý, hoạt động kinh doanh ngoại hối tăng gấp đôi, ghi nhận khoản lãi gần 233 tỷ đồng.

Ngược lại, lãi từ hoạt động mua bán chứng khoán đầu tư và lãi từ hoạt động khác giảm 21% và 77%, chỉ còn 18 tỷ đồng và 71 tỷ đồng.

Tất cả nguồn thu nhập ngoài lãi đều tăng trưởng chậm dần, ngoại trừ kinh doanh ngoại hối (106%). Thu nhập từ phí và hoa hồng tăng 12% so với hơn 18% trong 4 quý vừa qua.

Thu nhập khác, phần lớn đến từ thu hồi nợ xấu đã xóa, đã giảm từ 304 tỷ đồng trong quý 1/2019 xuống còn 71 tỷ đồng trong quý 1/2020. Sự sụt giảm này là do điều kiện thị trường trong 3 tháng qua kém thuận lợi đối với mảng thu hồi nợ xấu, và cũng như khó khăn trong việc tổ chức bán đấu giá tài sản thế chấp. 

Trong khi đó, chi phí hoạt động tăng 21% lên mức 2.478 tỷ đồng. Chi phí cho nhân viên của Ngân hàng tăng 10% so với cùng kỳ (1.279 tỷ đồng), chi phí dự phòng phải thu ghi nhận gần 304 tỷ đồng trong khi cùng kỳ được hoàn nhập gần 1,5 tỷ đồng.

Kỳ này, chi phí dự phòng rủi ro tín dụng của Sacombank giảm nhẹ 3% so với cùng kỳ năm trước, chỉ còn gần 418 tỷ đồng. 

Do đó, lợi nhuận trước và sau thuế của Ngân hàng đạt 988 tỷ đồng và 786 tỷ đồng, giảm nhẹ 7% so với cùng kỳ.

Tính đến ngày 31/3, tổng tài sản của Sacombank tăng nhẹ 1% so với đầu năm lên mức 459,076 tỷ đồng, nguyên nhân do các khoản lãi, phí phải thu (giảm 4%), các khoản phải thu (giảm 8%), tài sản có khác (giảm 7%) đều giảm. Lợi nhuận chưa phân phối tăng 14% so với đầu năm, đạt 6.152 tỷ đồng.

Cho vay khách hàng của Sacombank tăng nhẹ 3% so với đầu năm, đạt 306.299 tỷ đồng, trong khi tiền gửi của khách hàng chỉ tăng 1% so với đầu năm, đạt 405.709 tỷ đồng.

Một số chỉ tiêu tài chính của Sacombank.

Rủi ro tín dụng tiềm ẩn

Theo báo cáo phân tích của Chứng khoán Sài Gòn (SSI) về STB, nợ xấu nhóm 2 tăng vọt 82% dẫn đến tỷ lệ nợ quá hạn tăng lên 2,46%. Điều này tiềm ẩn rủi ro tín dụng trong quý tới. 

Tại ngày 31/3, tổng nợ xấu của Sacombank tăng 5% so với đầu năm lên mức 6.047 tỷ đồng, trong đó, nợ dưới tiêu chuẩn (nhóm 3) tăng 40%, nợ có khả năng mất vốn (nhóm 5) tăng 5%.

Theo đó, tỷ lệ nợ xấu của Sacombank đã tăng từ 1,94% vào cuối năm 2019 lên 1,97% vào cuối quý 1/2020. SSI lưu ý rằng không có khoản thu nhập từ nợ xấu đã xóa trong giai đoạn này. Do đó, tỷ lệ nợ xấu tăng nhẹ chưa phải là quá đáng lo ngại. 

Tỷ lệ dự phòng bao nợ xấu giảm xuống còn 68,2% (từ 69,3% vào cuối năm 2019). Tuy nhiên, các khoản nợ xấu nhóm 2 tăng vọt 82% từ 826 tỷ đồng lên 1,5 nghìn tỷ đồng, dẫn đến tỷ lệ nợ quá hạn tăng lên 2,46% (từ 2,22% vào cuối năm 2019). 

Điều này tiềm ẩn rủi ro tín dụng trong quý tới. 

Điểm nổi bật nhất trong quý 1/2020 của Sacombank là việc xử lý tài sản có vấn đề. Các khoản phải thu và lãi dự thu giảm 1,7 nghìn tỷ đồng và 713 tỷ đồng. Ngân hàng cũng đã thanh lý khoảng 1 nghìn tỷ đồng trái phiếu VAMC trong kỳ. Tỷ lệ tài sản có vấn đề trên tổng tài sản giảm xuống 12,6% từ mức 13,5% vào cuối năm 2019. 

Liên quan đến Khu công nghiệp Phong Phú, Sacombank đang chờ kết luận của thanh tra, cũng như quyết định cuối cùng của Ủy ban nhân dân TP.HCM. 

SSI duy trì quan điểm đây vẫn chưa phải là thời điểm thích hợp để mua cổ phiếu STB. Do số dư tài sản có vấn đề là 55,7 nghìn tỷ đồng, SSI cho rằng Sacombank vẫn cần ít nhất 2 năm để xử lý hết, giả định điều kiện thị trường thuận lợi. 

Đối với Sacombank, rủi ro nợ xấu tăng là rõ ràng do tác động từ Covid-19. Các tác động tiêu cực đến hoạt động kinh doanh của Sacombank cũng có thể làm chậm quá trình xử lý tài sản có vấn đề do hạn chế về nguồn lực. 

Lãi dự thu còn lớn

Một vấn đề tồn tại ở Sacombank là mức lãi dự thu của Ngân hàng cũng nằm ở top đầu các ngân hàng. Lãi dự thu tăng theo tốc độ tăng trưởng tín dụng của các ngân hàng là điều bình thường, song tại một số ngân hàng nhưng tỷ lệ lãi dự thu quá lớn, hoặc tốc độ tăng quá mạnh sẽ là những cảnh báo cho các nhà đầu tư.

Lãi dự thu là khoản lãi mà ngân hàng dự kiến thu được trong tương lai từ các tài sản sinh lãi (bao gồm từ hoạt động cho vay), trong khi thực tế ngân hàng chưa thu được tiền thật từ khoản này nhưng vẫn ghi nhận vào báo cáo thu nhập, từ đó tạo ra lợi nhuận.

Lãi dự thu không đơn thuần là các khoản lãi ngân hàng dự tính thu được trong tương lai, mà chính là nợ xấu tiềm ẩn.

Do là đang trong giai đoạn tái cơ cấu nên lãi dự thu của Sacombank ghi nhận với hơn 18.800 tỷ đồng. Tuy nhiên điều đáng ghi nhận là con số này của Sacombank đã giảm 4% so với đầu năm.

Có lẽ chính nỗ lực chuyển hướng sức mạnh doanh thu sang dự phòng, cùng lãi dự phòng khá lớn đã ảnh hưởng đến tâm lý của các nhà đầu tư cá nhân. Vì thế, thị giá cổ phiếu STB của Sacombank trong suốt những đang nằm trong top cổ phiếu ngân hàng đang niêm yết có thị giá thấp nhất.

Tính trong vòng 1 năm trở lại đây, cổ phiếu STB giảm gần 20% khi giao dịch tại vùng giá gần 10.000 đồng/cp, trong năm 2019, cổ phiếu STB có vài đợt sóng nhưng không lớn.

Xử lý nợ ngoại bảng chậm lại do dịch Covid-19

Là một trong những ngân hàng đang nắm giữ lượng trái phiếu VAMC không nhỏ (sau sáp nhập thêm Southerbank, Sacombank bán lượng lớn nợ xấu cho VAMC), trong những năm qua, Sacombank đã không ngừng đẩy mạnh xử lý nợ xấu với khoảng 30.000 tỷ đồng.

Tuy nhiên, trong những tháng đầu năm nay, do ảnh hưởng bởi dịch Covid-19, hoạt động xử lý nợ của Sacombank đang chậm lại so với năm ngoái.

Trong năm 2019, Sacombank đã xử lý được hơn 6.586 tỷ đồng trái phiếu VAMC, chưa kể các khoản dự phòng với giá trị ghi nhận cuối kỳ đạt hơn 3.936 tỷ đồng.

Mặc dù không thuyết minh cụ thể số nợ xấu tại VAMC, nhưng số nợ xấu này thường được trình bày ở khoản mục chứng khoán đầu tư giữ đến ngày đáo hạn.

Khoản mục này hiện là hơn 30.000 tỷ đồng, song đã phần nào giảm nhiều so với trước. Trước đó, cuối tháng 6/2019, số trái phiếu đặc biệt VAMC mà Sacombank còn nắm giữ là 35.515 tỷ đồng.

Trong báo cáo công bố gần đây, Công ty Chứng khoán Bản Việt (VCSC) cho biết, kế hoạch trước Đại hội đồng cổ đông dự kiến tháng 6/2020 của Sacombank là sẽ xử lý 12.000-15.000 tỷ đồng nợ tồn đọng trong năm 2020, không tính việc thanh lý quỹ đất Phong Phú.

VCSC giữ nguyên giả định quỹ đất tại Phong Phú sẽ sớm được thanh lý trong năm 2020, các khoản nợ gốc ở Cần Đước sẽ được thu hồi trong năm 2021 thì Sacombank sẽ “sạch” nợ tại VAMC vào cuối năm 2022.

Phước An

Bạn đang đọc bài viết Sacombank nỗi lo nợ xấu, lãi dự thu lớn, xử lý nợ xấu ngoại bảng chậm? tại chuyên mục Tài chính - Ngân hàng của Tạp chí Điện tử Thương Trường. Mọi thông tin góp ý và chia sẻ, xin vui lòng liên hệ SĐT: 0913398394 hoặc gửi về hòm thư toasoanthuongtruong@gmail.com