Doanh nghiệp cần cẩn trọng khi thanh toán xuất nhập khẩu với đối tác châu Phi

Theo Thương vụ Việt Nam tại Algeria, có trường hợp, khách hàng gửi hóa đơn có dấu của ngân hàng người mua xác nhận khách đã thanh toán tiền hàng song ngân hàng người bán không nhận được tiền. Mặc dù ngân hàng của người bán đã gửi điện nhiều lần đề nghị chuyển tiền song không nhận được trả lời từ phía ngân hàng của người mua. Khi Thương vụ liên hệ và mang chứng từ có xác nhận của ngân hàng do người mua cung cấp, ngân hàng người mua mới làm thủ tục chuyển tiền cho ngân hàng người bán.

Cá biệt đã có trường hợp chậm thanh toán do có sự tiếp tay của nhân viên ngân hàng với khách hàng. Vụ việc xảy ra ngày 3/3/2020, Ngân hàng Trung ương Algeria đã phát hiện ra "những sai phạm" tại 02 chi nhánh của Ngân hàng Nông nghiệp và Phát triển nông thôn (BADR) của nước này. Những sai phạm này đã được các cơ quan chức năng của Ngân hàng Trung ương Algeria phát hiện qua thanh tra sơ bộ sau khi nhận được "đơn khiếu nại của các nhà cung cấp hàng hóa nước ngoài" trong đó có 01 doanh nghiệp xuất khẩu cơm dừa của Việt Nam.

Những nhà xuất khẩu này đã khiếu kiện về việc "không được thanh toán nhiều lô hàng đã bán cho 2 khách hàng Algeria là Công ty TNHH Sarl Groupe Méditerranéen de Commercialisation (GMC) và Công ty TNHH Sarl MAGNOLIA" có tài khoản tại hai chi nhánh ngân hàng nói trên. Những thiệt hại về tài chính hiện đang được đánh giá song cho thấy "có sự tiếp tay cả thụ động lẫn chủ động của một số nhân viên tại hai chi nhánh ngân hàng này". Hiện vụ việc đang được đưa ra xét xử tại tòa thương mại Algeria.

Qua các vụ việc trên, Thương vụ Việt Nam tại Algeria có một số lưu ý đối với các doanh nghiệp cần tìm kiếm đối tác qua các kênh như tham gia chương trình xúc tiến thương mại (XTTM), dự hội chợ, triển lãm quốc tế, ... Cần thận trọng khi tìm kiếm bạn hàng qua mạng Internet hoặc giao dịch với đối tác chủ động tìm đến doanh nghiệp Việt Nam qua website.

Đề nghị đối tác cung cấp giấy phép đăng ký kinh doanh, thẻ xuất nhập khẩu, bản sao hộ chiếu, thẻ căn cước của người đại diện để các cơ quan chức năng như Thương vụ Việt Nam tại châu Phi… có thể hỗ trợ tư vấn, xác minh trước khi tiến hành giao dịch. Đề nghị các ngân hàng thương mại Việt Nam tìm, tư vấn và giới thiệu những ngân hàng uy tín tại châu Phi để yêu cầu đối tác mở tài khoản ở đó.

Phương thức thanh toán nên sử dụng L/C không hủy ngang có xác nhận của ngân hàng uy tín châu Âu hoặc châu Mỹ. Đề nghị khách hàng trả trước (đặt cọc) ít nhất là 40-50% giá trị tiền hàng, không chấp nhận phương thức trả chậm. Tuyệt đối không nên sử dụng hình thức thanh toán D/A (Document Acceptance - nhờ thu chấp nhận chứng từ) bởi một khi khách hàng đề nghị hình thức thanh toán này, rất có thể doanh nghiệp xuất khẩu sẽ bị mất hàng. Cần lưu ý và xác định rõ địa chỉ ngân hàng cũng như người nhận bộ chứng từ của bên mua vì thời gian gần đây, có hiện tượng khách hàng cho địa chỉ người nhận chứng từ không thuộc ngân hàng.

Nếu nhập khẩu hàng từ châu Phi về Việt Nam, cần tiến hành kiểm định hàng hóa thông qua tổ chức giám định quốc tế có uy tín tại nước sở tại (như Bitec International SA, Văn phòng Veritas) trước khi đưa hàng lên tàu. Doanh nghiệp Việt Nam nên cố gắng đàm phán với nhà cung cấp để không phải đặt cọc tiền hoặc đặt cọc mức tối thiểu. Đối với những đơn hàng đầu tiên, chỉ nên mua với khối lượng nhỏ. Tốt nhất, trong giai đoạn đầu nên sang trực tiếp để gặp gỡ nhà cung cấp, giám sát việc thu mua và chất hàng lên tàu. Nếu có tiềm lực, công ty Việt Nam có thể xem xét sang mở văn phòng đại diện, kho ngoại quan tại địa bàn sở tại.

Khi soạn thảo hợp đồng, cần quy định rõ cơ quan giải quyết tranh chấp (trọng tài, tòa án). Xem xét mua bảo hiểm xuất khẩu hàng hóa nhằm giảm thiểu rủi ro khi có phát sinh.

Mặc dù tồn tại những rủi ro song châu Phi lại có nhiều tiềm năng với tổng dân số 1,2 tỷ người, nhu cầu mặt hàng đa dạng, không quá khắt khe. Vì vậy, trong giao dịch, doanh nghiệp cần tỉnh táo để không bỏ lỡ những cơ hội mà thị trường này mang lại.

Thùy Trang (T/H)

Bạn đang đọc bài viết Lưu ý các Doanh nghiệp Việt trong khâu thanh toán XNK với đối tác châu Phi tại chuyên mục Thương mại của Tạp chí Điện tử Thương Trường. Mọi thông tin góp ý và chia sẻ, xin vui lòng liên hệ SĐT: 0913398394 hoặc gửi về hòm thư toasoanthuongtruong@gmail.com