Tại buổi họp báo Chính phủ thường kỳ tháng 11/2019, Thứ trưởng Bộ Công Thương Đỗ Thắng Hải nêu hàng loạt lý do khiến giá ôtô sản xuất trong nước hiện đang ở mức khá cao. Đầu tiên, xe hơi đang chịu nhiều loại thuế, phí, chiếm phần lớn giá bán. Thứ hai, chi phí sản xuất lắp ráp ôtô trong nước đang khá cao.

Theo ông Hải, dung lượng thị trường ôtô Việt Nam còn nhỏ, chưa đủ điều kiện như các quốc gia phát triển. Trong khi đó, xe phải chịu cạnh tranh khốc liệt của các nước trong khu vực và thế giới như Indonesia, Ấn Độ, Thái Lan, Hàn Quốc...

Thứ hai, Việt Nam là nước đi sau, các chính sách phát triển ngành công nghiệp ôtô cũng phải tuân thủ các cam kết quốc tế, "không phải muốn làm gì thì làm".

Thứ ba, Việt Nam chưa có nhiều doanh nghiệp tầm cỡ khu vực và thế giới trong lĩnh vực công nghiệp ôtô.

Thứ tư, tập quán kinh doanh ở các nước cho thấy doanh nghiệp FDI thường sử dụng doanh nghiệp sản xuất linh kiện tại chính quốc gia bản xứ của mình, do đó, thiếu sự gia nhập, kết nối giữa khối FDI và nội địa.

Thứ tư, Việt Nam đang thiếu các vật liệu cơ bản để sản xuất, chế tạo ôtô như nhựa, cao su... nên phải nhập khẩu, giá thành cao. 

Bộ Công Thương nêu lý do khiến ôtô ở Việt Nam đắt đỏ

Trước đó, tại diễn đàn Công nghiệp hỗ trợ 2019 ngày 28/11, ông Phạm Tuấn Anh - Phó cục trưởng Cục Công nghiệp (Bộ Công Thương) cho biết, đến nay Việt Nam vẫn chưa có các doanh nghiệp đứng đầu chuỗi sản xuất tầm cỡ khu vực trong ngành sản xuất, lắp ráp ôtô. Ngành công nghiệp ôtô Việt Nam hiện mới chỉ tham gia vào phân khúc thấp của chuỗi giá trị và vẫn chưa làm chủ được công nghệ cốt lõi như động cơ, hệ thống điều khiển, truyền động... 

Ngoài ra, do sản lượng nhỏ, công nghiệp hỗ trợ thiếu và yếu nên các nhà sản xuất phần lớn phải nhập khẩu các linh kiện để sản xuất ôtô. Với những linh kiện trong nước sản xuất được thì cũng rất đắt, như nắp bình xăng giá thành trong nước làm đắt gấp đôi giá nhập khẩu nên đành phải dùng hàng nhập

Vì lẽ đó, giá bán xe sản xuất, lắp ráp trong nước vẫn cao hơn các nước trong khu vực. Trong khi đó tỷ lệ nội địa hoá chỉ đạt một phần năm đến một phần sáu mục tiêu đề ra, và thấp hơn nhiều các nước trong khối ASEAN.

Về giải pháp cho vấn đề này, sắp tới Chính phủ cũng có những nỗ lực giúp phát triển thị trường ôtô trong nước. Theo đó, Chính phủ sẽ bảo vệ, tạo dựng phát triển thị trường ôtô trong nước với những hàng rào kỹ thuật, đảm bảo đúng các cam kết quốc tế.

Bên cạnh đó, Chính phủ sẽ sửa biểu thuế, phí để tăng tính cạnh tranh, thu hẹp khoảng cách sản xuất ôtô trong và ngoài nước, không để tình trạng thuế nhập khẩu xe nguyên chiếc, cao hơn cả nhập linh kiện về lắp ráp.

Thời gian tới, Bộ Tài chính sẽ trình Chính phủ sửa đổi Nghị định 125/2017 với một số ưu đãi ôtô sản xuất trong nước để tạo thuận lợi hơn nữa.  Cụ thể, đã có ưu đãi 5 năm với mức thuế nhập khẩu 0% cho linh kiện phụ tùng mà trong nước không sản xuất được.

Hiện thuế nhập khẩu cho các linh kiện phục vụ sản xuất, lắp ráp ôtô ở mức từ 5 đến 20% tùy thuộc vào bộ linh kiện. Thuế tiêu thụ đặc biệt cũng áp dụng từ 35 đến 150% tùy thuộc dung tích động cơ bên cạnh 10% VAT. Các chi phí cho mạng lưới đại lý, kênh phân phối dao động 10-20% cũng sẽ được tính vào giá xe.

Hoàng Duy

Bạn đang đọc bài viết Vì sao giá thành sản xuất ô tô ở Việt Nam đắt đỏ? tại chuyên mục Kinh tế của Tạp chí Điện tử Thương Trường. Mọi thông tin góp ý và chia sẻ, xin vui lòng liên hệ SĐT: 0913398394 hoặc gửi về hòm thư [email protected]