Tin nóng:

Dệt may vẫn mắc kẹt về nguồn cung nguyên liệu vải trong nước 

Để tận dụng được ưu đãi thuế trong EVFTA, Việt Nam cần phát triển ngành công nghiệp dệt – nhuộm nhằm gia tăng tỷ trọng vải sản xuất nội địa, và phải đảm bảo đủ quy mô để cạnh tranh được về giá thành so với vải Trung Quốc. 

Dệt may vẫn mắc kẹt về nguồn cung nguyên liệu vải trong nước 
Mức ưu đãi thuế của EVFTA chưa đủ hấp dẫn để DN chủ động chuyển nguồn cung nguyên vật liệu từ Trung Quốc về trong nước

Nút thắt thiếu hụt nguồn cung trong nước

Trước EVFTA, xuất khẩu dệt may và da giày của Việt Nam sang EU đang được hưởng ưu đãi theo chế độ GSP tiêu chuẩn, trong đó thuế nhập khẩu hàng may mặc của EU đối với hàng hóa xuất xứ từ Việt Nam là 9,6% đối với hàng may mặc và 11,9% với da giày. Sau khi EVFTA có hiệu lực, đa số các mặt hàng dệt may sẽ được giảm thuế về 0% theo lộ trình 5 năm (chiếm 77,3% kim ngạch xuất khẩu các mặt hàng chính) hoặc 7 năm (22,7% còn lại). Trong khi đó, đa số các mặt hàng da giày sẽ được giảm thuế ngay lập tức về 0%.

Tuy nhiên, để được hưởng ưu đãi thuế theo EVFTA, các DN dệt may cần sử dụng vải sản xuất trong nước hoặc vải nhập khẩu có xuất xứ từ Hàn Quốc. Trong khi đó, hiện tại các sản phẩm dệt may, da giày của Việt Nam vẫn đang phụ thuộc khoảng 60-70% vào nguyên liệu nhập khẩu từ Trung Quốc. Vải nhập từ Hàn Quốc hiện chỉ chiếm 15% tổng nhu cầu vải. 

Công ty chứng khoán SSI nhận định, trong ngắn hạn, các DN dệt may ViệtNam chưa có khả năng hưởng lợi ưu đãi thuế của EVFTA do thuế nhập khẩu vào thị trường EU được giảm dần theo lộ trình, trong đó sớm nhất phải từ tháng 8/2021 các DN mới có khả năng được hưởng ưu đãi thuế. 

Thiếu hụt nguyên liệu vải trong nước vẫn là nút thắt của ngành khiến các DN không thể đáp ứng yêu cầu về quy tắc xuất xứ của EVFTA. Trong khi đó, giá thành vải nhập khẩu từ Trung Quốc hiện thấp hơn giá thành vải sản xuất tại Việt Nam đến 30%, thời gian giao hàng nhanh hơn do luôn có sẵn tồn kho nhờ quy mô sản xuất lớn, khiến vải sản xuất trong nước khó có thể cạnh tranh. 

Bên cạnh đó, ảnh hưởng của dịch Covid-19 vẫn tiếp tục gây sức ép lên nhu cầu đối với hàng may mặc trên thế giới nói chung và thị trường EU nói riêng.

Phân tích cụ thể hơn về vấn đề này, SSI cho biết, trong vòng 2 năm đầu tiên (8/2020-8/2022), DN có thể lựa chọn tiếp tục chịu thuế theo chế độ GSP hoặc theo EVFTA.Do đó cácchuyên gia của SSI cho rằng đa số các DN sẽ tiếp tục lựa chọn chế độ thuế GSP (9,6%) do mức này thấp hơn mức thuế theo EVFTA và DN cũng chưa kịp chuyển đổi nguồn nguyên vật liệu. 

Song từ năm thứ 3 trở đi, nếu DN không đáp ứng được quy tắc xuất xứ như quy định của EVFTA thì mức thuế sẽ tăng lên 12% - mức thuế cơ sở theo chế độ MFN. Cụ thể, trong lộ trình chuyển đổi ưu đãi thuế, trong vòng 5 năm tiếp theo kể từ năm thứ 3, DN vẫn có thể lựa chọn mức ưu đãi theo GSP hoặc EVFTA, song dù lựa chọn mức ưu đãi thuế nào vẫn phải đảm bảo tuân thủ quy tắc xuất xứ như quy định của EVFTA. Như vậy, trong trường hợp DN không đảm bảo được quy tắc xuất xứ từ năm thứ 3 trở đi, DN sẽ không được hưởng bất cứ ưu đãi thuế nào (GSP hay EVFTA), và mức thuế mặc định sẽ là mức thuế cơ sở theo chế độ MFN (12%)

Tuy vậy, mức ưu đãi thuế của EVFTA được đánh giá là vẫn chưa đủ hấp dẫn để DN chủ động chuyển nguồn cung nguyên vật liệu từ Trung Quốc về trong nước, theo đánh giá của Vinatex, do giá vải Trung Quốc hiện vẫn thấp hơn khoảng 30% so với giá vải nội địa, chưa kể thời gian cung ứng nhanh hơn (vải Trung Quốc có thể giao hàng trong vòng 10 ngày so với vải nội địa thường mất 40-60 ngày). Những lợi thế này đến từ tính quy mô của ngành dệt nhuộm Trung Quốc - năng lực sản xuất của Trung Quốc là 80 tỷ mét vải mỗi năm, so với năng lực sản xuất của Việt Nam hiện đang là 2,5 tỷ mét vảivà tổng nhu cầu vải của Việt Nam khoảng 8 tỷ mét.

Do đó, để tận dụng được ưu đãi thuế, Việt Nam cần phát triển ngành công nghiệp dệt – nhuộm nhằm gia tăng tỷ trọng vải sản xuất nội địa, và phải đảm bảo đủ quy mô để cạnh tranh được về giá thành so với vải Trung Quốc. 

DN chưa được hưởng lợi

Trong số các DN dệt may đang niêm yết, xuất khẩu vào EU của May Thành Công (TCM) mới chỉ chiếm 3% tổng doanh thu. Tuy nhiên, SSI đánh giá TCM sẽ được hưởng lợi đối với việc bán vải trong nước, do nhu cầu vải trong nước từ các đơn vị may gia công sẽ tăng nhằm đáp ứng tiêu chuẩn EVFTA. Năm 2019, doanh thu từ vải chiếm 15,6% tổng doanh thu của TCM. 

TCM đã công bố lợi nhuận quý 3/2020đạt 85 tỷ đồng, tăng 47% theo năm. Như vậy, lũy kế 9 tháng DN đạt mức lợi nhuận sau thuế 200 tỷ đồng,tăng 31% sovới cùng kỳ năm 2019.

Tuy nhiên, kết quả tích cực trong năm 2020 của TCM, theo quan sát của SSI, chủ yếu đến từ mặt hàng phòng chống dịch (khẩu trang và đồ bảo hộ) vốn có tính thời điểm và có biên lợi nhuận cao, chi phí bán hàng thấp (do bên mua chịu trách nhiệm vận chuyển bằng đường hàng không). Do đó, SSI cho rằng năm 2021 TCM tuy có khả năng hồi phục về doanh thu, song khó có khả năng đạt tăng trưởng lợi nhuận. 

Trong khi đó, Công ty CP Đầu tư và thương mại TNG có tỷ trọng xuất khẩu sang EU khá lớn, chiếm 39% tổng doanh thu. Trong đó Pháp là thị trường chính với khách hàng lớn là Decathlon. Tuy nhiên, TNG hiện tại vẫn phụ thuộc vào nguyên liệu nhập khẩu nên khả năng được hưởng ưu đãi thuế còn hạn chế do không đáp ứng được quy tắc xuất xứ.

Hiện TNG đang đầu tư vào cụm công nghiệp Sơn Cẩm tại Thái Nguyên, trong đó có cả khâu dệt nhuộm để đón sóng EVFTA. Tuynhiên, để đầu tư cho dự án này, TNG sẽ phải tiếp tục tăng vay nợ và phát hành trái phiếu, và tỷ lệ nợ vay sẽ tiếp tục bị đẩy lên cao, tạo thêm áp lực tài chính cho DN. Tỷ lệ nợ vay/tổng tài sản của TNG tại thời điểm cuối tháng 6/2020 đang là 56%, khá cao so với các DN trong ngành.

May Sông Hồng (MSH) cũng có tỷ trọng xuất khẩu sang EU khá cao, chiếm 30%, tuy nhiên DN hiện phụ thuộc chủ yếu vào nguyên vật liệu vào Trung Quốc và không có ý định chuyển nguồn cung nguyên vật liệu trong ngắn hạn.

SSI tiết lộ, MSH có cân nhắc tới việc liên doanh với DN FDI để đầu tư vào khâu dệt-nhuộm, tuy nhiên chi tiết kế hoạch chưa được công bố.

Riêng Công ty CP Sợi Thế Kỷ (STK) không xuất khẩu sang EU, song DN này kỳ vọng được hưởng lợi gián tiếp từ EVFTA khi nhu cầu sản xuất vải trong nước tăng lên. Tuy nhiên, điều này cũng không được đảm bảo do DN sản xuất vải trong nước vẫn có thể lựa chọn sợi nhập khẩu cho công đoạn dệt – nhuộm. 

Xuân Lâm

Bình luận bài viết

Bình luận

Cơ quan chủ quản: HIỆP HỘI CÁC NHÀ BÁN LẺ VIỆT NAM

Giấy phép hoạt động báo chí điện tử số 75/GP-BTTT, do Bộ Thông tin & Truyền thông cấp ngày: 23/02/2017

Ngày thành lập Tạp chí Thương Trường: Ngày 26 tháng 6 năm 2008

Tòa soạn: Tầng 6 tòa nhà số 8 Trần Đăng Ninh - P. Dịch vọng - Q. Cầu Giấy - Hà Nội

Tổng biên tập: Đinh Thị Mỹ Vân

Phụ trách điện tử: Tổng TKTS Đinh Duy Hùng

Hotline: 0913398394

Điện thoại: +84 24 3734 9773

Fax: +84 24 3939 3770

Email: toasoanthuongtruong@gmail.com.

Liên hệ quảng cáo: 0888484455