Tham dự diễn đàn có sự điều phối của Tiến sĩ Võ Trí Thành - Viện trưởng Viện Nghiên cứu Chiến lược Thương hiệu và Cạnh tranh cùng sự góp mặt của bà Lê Việt Nga - Phó Vụ trưởng Vụ thị trường trong nước (Bộ Công Thương), ông Trần Trọng Tuyến - Tổng Thư ký Hiệp hội Thương mại điện tử Việt Nam, PGS. TS Lê Xuân Đình - Tổng biên tập Tạp chí Kinh tế và Dự báo, ông Nguyễn Tiến Vượng - Phó Tổng Giám đốc thường trực Tổng Công ty Thương mại Hà Nội (Hapro), bà Đặng Thúy Hà - Giám đốc khu vực miền Bắc (Công ty Nghiên cứu thị trường Nielsen Việt Nam) cùng đông đảo đại diện các doanh nghiệp và các cơ quan thông tấn báo chí.

Phát biểu khai mạc diễn đàn, PGS. TS Lê Xuân Đình - Tổng biên tập Tạp chí Kinh tế và Dự báo cho rằng: "Sau khi Việt Nam gia nhập Tổ chức Thương mại thế giới (WTO), thị trường bán lẻ đã mở cửa hoàn toàn, những thay đổi tích cực của thị trường đã tác động lớn đến tiêu dùng của người dân cũng như phương thức phân phối sản phẩm của các nhà sản xuất, cung cấp. Điều này mở ra nhiều cơ hội cũng như các thách thức đối với thị trường bán lẻ trong nước."

Cơ hội nào cho ngành bán lẻ Việt Nam năm 2019?
Ông Lê Xuân Đình - Tổng Biên tập Tạp chí Kinh tế và Dự báo (Bộ Kế hoạch và Đầu tư) phát biểu khai mạc diễn đàn

Hiện nay, thị trường bán lẻ Việt Nam tăng mạnh với nhiều hình thức khác nhau, đặc biệt là hình thức bán lẻ hiện đại như các siêu thị, trung tâm mua sắm, trung tâm thương mại rộng lớn. Thị phần bán lẻ hiện đại chỉ mới chiếm khoảng 25% tổng mức bán lẻ, thấp hơn so với các nước trong khu vực như Philippines là 33%, Thái Lan là 34%, Trung Quốc là 51%, Malaysia là 60% và Singapore lên đến 90%. Các siêu thị, trung tâm thương mại hầu hết tập trung tại các thành phố lớn và khu vực nội thành, khu vực nông thôn và ngoại thành còn bỏ ngỏ rất nhiều.

Bên cạnh đó, các cửa hàng, hộ kinh doanh cá thể, gánh hàng rong cũng ngày càng phát triển. Hiện nay, cả nước có khoảng 800 siêu thị, trung tâm mua sắm và 150 trung tâm thương mại, gần 9.000 khu chợ và 2,2 triệu hộ kinh doanh bán lẻ trên khắp mọi miền. Đến năm 2020, theo quy hoạch, cả nước sẽ có khoảng 1.200 - 1.500 siêu thị, 180 trung tâm thương mại, 157 trung tâm mua sắm.

Các doanh nghiệp trong nước chiếm phần lớn thị trường bán lẻ Việt Nam như: Hệ thống kinh doanh tổng hợp có Co.op Mart, Vinmart, Fivimart, Saigon Coop, SatraMart, Hapromart… Ngoài ra, thị trường còn có sự tham gia của các nhà bán lẻ nổi tiếng nước ngoài như Aeon (Nhật Bản), Lotte (Hàn Quốc), Central Group (Thái Lan)...

Cơ hội nào cho ngành bán lẻ Việt Nam năm 2019?
Quang cảnh diễn đàn

Tổng mức bán lẻ hàng hóa và doanh thu dịch vụ tiêu dùng của nước ta trong giai đoạn 2011-2015 có mức tăng 11,38%/năm; giai đoạn 2016-2018 tăng 10,55%/năm. Tốc độ tăng bình quân hàng năm của tổng mức bán lẻ hàng hóa và doanh thu dịch vụ tiêu dùng giai đoạn từ nay đến năm 2020 ước khoảng 13%/năm, giai đoạn 2021-2025 là 14%/năm. Quy mô thị trường bán lẻ tăng nhanh từ 70 tỷ USD năm 2010 lên đến 158 tỷ USD năm 2016 và dự kiến là 179 tỷ USD vào năm 2020, trong đó bán lẻ hiện đại chiếm trên 45% so với mức 25% của năm 2016. 

Đây đều là những tín hiệu đáng mừng mở ra cơ hội phát triển cho các nhà bán lẻ trong nước chuyển mình vươn lên, trong đó có cả những "ông lớn" nắm giữ thị phần thương mại "khủng" hay những đơn vị non trẻ mới tham gia vào thị trường này.

Bên cạnh những thuận lợi, thị trường bán lẻ Việt Nam hiện vẫn còn tồn tại nhiều hạn chế, bất cập như: thiếu một chiến lược tổng thể và toàn diện để đẩy mạnh phát triển thương mại trong nước một cách bền vững; thiếu tính liên kết giữa các lực lượng tham gia thị trường, thiếu chiến lược phát triển kinh doanh, tính chuyên nghiệp không cao, năng lực tài chính hạn chế, thiếu các dịch vụ hậu mãi. 

Hệ thống chuỗi siêu thị, cửa hàng bán lẻ thiếu tính chuyên nghiệp từ công nghệ quản trị chuỗi, tổ chức trưng bày hàng hóa, giá cả thiếu cạnh tranh, nguồn hàng chưa phong phú, đa dạng, mức độ kiểm soát chất lượng hàng hóa chưa đáp ứng được yêu cầu, mạng lưới chưa rộng khắp và tương xứng với nhu cầu của khách hàng. Thói quen của người tiêu dùng cũng là thách thức lớn đối với các doanh nghiệp bán lẻ. Bên cạnh đó, các doanh nghiệp bán lẻ trong nước còn gặp phải nhiều vướng mắc từ chính sách và thực thi chính sách của Nhà nước.

Cơ hội nào cho ngành bán lẻ Việt Nam năm 2019?

Bà Lê Việt Nga - Phó Vụ trưởng Vụ thị trường trong nước (Bộ Công Thương) phát biểu

Bà Lê Việt Nga - Phó Vụ trưởng Vụ thị trường trong nước nhấn mạnh: "Nhằm đẩy nhanh tốc độ phát triển của lĩnh vực thương mại bán lẻ, cần phát triển kết cấu hạ tầng, cải thiện môi trường kinh doanh và đẩy mạnh hỗ trợ doanh nghiệp hoạt động trong lĩnh vực thương mại bán lẻ trong nước; đa dạng hóa các kênh phân phối, bảo đảm vận hành tốt các kênh bán hàng truyền thống song song đẩy mạnh phát triển thương mại điện tử. Đồng thời, các doanh nghiệp cũng cần chú trọng hơn nữa việc đào tạo, nâng cao chất lượng nguồn nhân lực trong lĩnh vực thương mại bán lẻ và tích cực ứng dụng khoa học công nghệ trong lĩnh vực này."

Nhận định về tình hình phát triển của thị trường bán lẻ trong nước năm 2019, chuyên gia kinh tế Vũ Vinh Phú cho rằng: Ở Việt Nam, giai đoạn 2018 - 2020, thực sự sẽ là giai đoạn tăng tốc cho các nhà bán lẻ ở thị trường nội địa. Đây cũng là thời điểm mà sự cạnh tranh mạnh mẽ sẽ quyết liệt hơn giữa các doanh nghiệp Việt Nam và các doanh nghiệp nước ngoài trên cả hai kênh bán hàng truyền thống và hiện đại. 

Đặc biệt, trong thời gian tới khi công nghệ thông tin ngày càng được ứng dụng rộng rãi sẽ đem lại năng suất lao động cao cho các nhà bán lẻ đồng thời thay đổi hành vi mua sắm của người tiêu dùng thì các nhà bán lẻ cần sớm nhận thức được vấn đề này để thay đổi chiến lược phát triển kinh doanh sao cho phù hợp và đạt kết quả cao nhất.

Nguyễn Loan

Bạn đang đọc bài viết Cơ hội nào cho ngành bán lẻ Việt Nam năm 2019? tại chuyên mục Thị trường bán lẻ của Tạp chí Điện tử Thương Trường. Mọi thông tin góp ý và chia sẻ, xin vui lòng liên hệ SĐT: 0913398394 hoặc gửi về hòm thư [email protected]