Trái cây nhập khẩu ngày càng tăng và phong phú…

Theo thống kê, trong 3 quý đầu năm 2019, người Việt đã chi 1,4 tỷ USD cho nhập khẩu rau quả vào thị trường tiêu thụ. Như vậy, 9 tháng đầu năm, kim ngạch nhập khẩu mặt hàng này đã tăng 8% so với cùng kỳ năm 2018. Mặt hàng này cũng là một trong 10 nhóm hàng nhập khẩu đạt mức tăng về giá trị lớn nhất trong 6 tháng đầu năm nay. Qua đó có thể thấy được nhu cầu tăng cao của người tiêu dùng Việt và sức hấp dẫn của mặt hàng trái cây nhập khẩu trên thị trường bán lẻ hiện nay.

Thông tin từ Tổng cục Thống kê cho biết, trong 8 tháng của năm 2019, có hàng trăm nghìn tấn trái cây nhập khẩu vào Việt Nam. Thái Lan là quốc gia xuất khẩu trái cây sang Việt Nam đứng đầu với giá trị kim ngạch lên đến 428,9 triệu USD; Trung Quốc đứng thứ 2 với kim ngạch 309,9 triệu USD; tiếp theo là Mỹ, EU, Australia, New Zealand, Hàn Quốc, Nhật Bản, Chile, Canada, Nam Phi… Theo đó, thị trường bán lẻ trái cây nhập khẩu Việt Nam có nguồn cung vô cùng phong phú từ các quốc gia với các chủng loại trái cây của các xứ nhiệt đới, ôn đới, hàn đới… Đặc biệt, do ảnh hưởng từ cuộc chiến thương mại Mỹ - Trung, thị trường bán lẻ trái cây nhập khẩu cũng ghi dấu sự tăng mạnh lượng trái cây có xuất xứ từ Mỹ. Trong 9 tháng đầu năm, lượng tăng ước tính lên đến 50%, chủ yếu là táo, nho đen,  nho ngón tay, cherry. Tương tự, lượng trái cây nhập từ Australia, New Zealand, EU, Nhật Bản cũng có xu hướng tăng về sản lượng, trong khi đó, trái cây từ Trung Quốc lại có xu hướng giảm. Dù vậy, trái cây từ Trung Quốc vẫn chiếm phần lớn lượng giao dịch, nhiều nhất là táo, nho, lê, quýt, cam, lựu, hồng...

Cũng trong thời gian này, người tiêu dùng khi đến các siêu thị như BigC, Vinmart, Hapro- mart… hay các cửa hàng bán lẻ trái cây nhập khẩu cũng nhận thấy sự có mặt của một số loại quả trước đây chưa từng bày  bán đại trà hoặc có xuất xứ từ quốc gia khác. Đó là do từ đầu năm đến nay, Cục Bảo vệ thực vật đã cấp Giấy phép kiểm dịch thực vật, tạo điều kiện cho nhiều loại trái cây nhập khẩu vào Việt Nam. Trong đó có quả việt quất tươi từ Mỹ; bưởi, cam, quýt và xoài tươi từ Lào; nhãn từ Campuchia, cỏ Alfafa khô từ Italia. Bên cạnh đó, Cục đã hoàn thiện điều kiện nhập khẩu đối với táo tươi từ Chile; quả nho tươi từ Nam Phi; quả kiwi tươi từ Hy Lạp, đã kiểm tra vùng trồng, cơ sở đóng gói và xử lý quả tươi tại Chile và Nam Phi. Đến nay, trái cây nhập khẩu không còn là mặt hàng xa xỉ chỉ được bày bán ở những cửa hàng chuyên trái cây nhập khẩu hay các siêu thị lớn mà người tiêu dùng đã dễ dàng tiếp cận được ở các siêu thị, cửa hàng tiện lợi, chuỗi bán lẻ, thậm chí ở các khu chợ dân sinh. Do vậy, người tiêu dùng có nhiều cơ hội lựa chọn sản phẩm thích hợp cho gia đình. 

…và khác nhau về giá thành

Nguồn cung trái cây nhập khẩu dồi dào vào thị trường trong nước đã khiến trái cây nhập ngoại không còn đắt đỏ như trước, đồng thời người tiêu dùng được hưởng lợi khi giá thành giảm mạnh. Khảo sát trên địa bàn thành phố Hà Nội cho thấy, lượng hoa quả nhập khẩu tăng mạnh và một số chủng loại đang vào mùa đã khiến cho nhiều loại trái cây giảm giá rất sâu. Điển hình là quả cherry, loại trái cây có xuất xứ từ Mỹ được người tiêu dùng Việt ưa chuộng và mua nhiều nhất, hiện đang có mức giảm tới 30%. Nếu như những năm trước, người tiêu dùng chấp nhận mua cherry Mỹ với giá 400-600 nghìn đồng/kg, thậm chí có thời điểm lên đến gần 1 triệu đồng/kg thì đến nay, các cửa hàng bán lẻ đang xuất ra với mức giá giao động từ 230-350 nghìn đồng/kg. Không chỉ riêng cherry, do ảnh hưởng từ cuộc chiến thương mại Mỹ - Trung khiến cho xuất khẩu trái cây sang Trung Quốc gặp nhiều khó khăn, Mỹ đẩy mạnh xuất sang Việt Nam. Lượng cung dồi dào khiến cho nhiều loại trái cây khác cũng ghi nhận sự giảm giá mạnh. Các chủng loại táo từ New Zealand, Mỹ, Pháp… cũng rẻ hơn so với những năm trước với mức giá từ 40 nghìn đồng đến trên 200 nghìn đồng/kg tùy loại; Lê Nam Phi có giá trừ 60 nghìn đồng/kg, kiwi từ 140 nghìn đồng/kg, cam từ 60 nghìn đồng/kg, việt quất khoảng 600 nghìn đồng/kg…

Ngoài những loại trái cây nhập khẩu phổ biến, khoảng thời gian này còn là thời điểm thu hoạch của các loại nho ở các nông trại, vườn hoa quả cao cấp tại Nhật Bản, Hàn Quốc. Những loại trái cây ngoại mang theo sự độc đáo và mới lạ cả về hình thức và hương vị với giá khá cao, hướng đến đối tượng khách hàng có thu nhập hoặc mua làm quà biếu như: Nho chuỗi ngọc, chanh trứng cá, sung… Nho chuỗi ngọc đúng như tên gọi có hình dáng tròn, nhỏ như đầu ngón tay, vỏ mỏng xếp thành chùm dày được bán trên thị trường với mức giá từ 1,7-2 triệu đồng/chùm (khoảng 1kg). Trong khi đó, sự xuất hiện của giống nho Ruby Roman đến từ Nhật Bản không chỉ có sức hút từ mức giá “khủng” 6,5 triệu đồng/chùm, mà còn độc lạ với những quả nho kích thước lớn với trọng lượng 30 gr được bán lẻ từng quả là 350 nghìn đồng/quả. Bên cạnh đó còn có sung Nhật giá từ 1,8-2 triệu đồng/kg, chanh trứng cá từ Australia giá 3 triệu đồng/kg, xoài đỏ, mận ngoại…

Tuy nhiên, sự phong phú từ chủng loại và giá cả trên thị trường bán lẻ trái cây nhập khẩu cũng khiến người tiêu dùng gặp nhiều lúng túng khi lựa chọn sản phẩm do các vấn đề về minh bạch nguồn gốc xuất xứ. Vấn đề này thường gặp phải đối với trái cây có nguồn gốc xuất xứ từ Trung Quốc do sản lượng trái cây nhập khẩu chính ngạch được kiểm soát chất lượng rất ít, còn lại đa số nhập vào theo con đường tiểu ngạch, tuy giá thành thấp nhưng chất lượng sản phẩm không được kiểm định chặt chẽ. Do sự phát triển mạnh mẽ của thị trường bán lẻ và nhu cầu cao của người tiêu dùng, một số cơ sở kinh doanh đã lợi dụng uy tín của những loại trái cây nhập khẩu, trà trộn những loại cùng tên, giống về hình dáng để bán với mức giá thấp hơn. Từ đó kéo theo tình trạng xuất hiện của những loại trái cây không rõ nguồn gốc tồn dư chất bảo quản vượt ngưỡng cho phép, ảnh hưởng xấu đến sức khỏe người tiêu dùng là không tránh khỏi.

Nhìn lại thị trường bán lẻ hoa quả nhập khẩu trong vài năm trở lại đây có thể thấy, nhờ nguồn cung dồi dào và giá thành hạ thấp so với trước đây, người tiêu dùng chính là đối tượng được hưởng lợi đầu tiên. Tuy nhiên, để trở thành người tiêu dùng thông thái trước thị trường trái cây nhập khẩu phong phú và đa dạng như hiện nay đòi hỏi người tiêu dùng cần thận trọng hơn khi lựa chọn sản phẩm. Đồng thời, các cơ quan liên quan cần có biện pháp thắt chặt quản lý thị trường, đảm bảo minh bạch hàng hóa khi đến ngay người tiêu dùng.

Hữu Ích

Bạn đang đọc bài viết Sôi động thị trường bán lẻ trái cây nhập khẩu tại chuyên mục Thị trường của Tạp chí Điện tử Thương Trường. Mọi thông tin góp ý và chia sẻ, xin vui lòng liên hệ SĐT: 0913398394 hoặc gửi về hòm thư [email protected]