Thương mại điện tử là hình thức kinh doanh trực tuyến sử dụng nền tảng công nghệ thông tin với sự hỗ trợ của Internet để thực hiện các giao dịch mua bán, trao đổi, thanh toán trực tuyến. Đồng thời, thương mại điện tử cũng là xu hướng của thời đại toàn cầu hóa, đây là lĩnh vực tiềm năng để các doanh nghiệp vừa và nhỏ sinh lợi và phát triển, cơ hội cho những ai muốn khởi nghiệp kinh doanh theo mô hình mới. Mô hình kinh doanh thương mại điện tử được xem như một trong những giải pháp thúc đẩy sự phát triển của nền kinh tế quốc gia. 

Bán lẻ là việc mua sản phẩm từ các nhà sản xuất, nhà bán buôn hoặc công ty và bán lại cho người tiêu dùng cuối cùng. Các tổ chức bán lẻ có quy mô rất khác nhau. Chúng có thể là một cửa hàng duy nhất hoặc các cửa hàng liên hoàn bao gồm nhiều chi nhánh, kể các cửa hàng bách hoá tổng hợp, cửa hàng chuyên doanh, cửa hàng giảm giá và hợp tác xã tiêu thụ. 

Chính bởi vậy, thương mại điện tử hay bán lẻ đều là một hình thức kinh doanh rất phổ biến. Tuy nhiên, do nhu cầu mua sắm thay đổi đáng kể khi các quầy hàng không còn duy trì được sức hút đối với người tiêu dùng tới trung tâm thương mại. Đây cũng là kết quả khi mua sắm trực tuyến ngày càng phát triển trong thời gian gần đây. Vậy bán lẻ và thương mại điện tử đang cạnh tranh hay phối hợp? 

Cái bắt tay của những “ông lớn”

Báo cáo của Google-Temasek năm 2018, thương mại điện tử Việt Nam đạt tốc độ tăng trưởng kép 35% trong giai đoạn 2015-2018. Chỉ riêng năm 2018, doanh thu thương mại điện tử Việt Nam năm 2018 đạt 2,269 triệu USD và nằm trong top 6 nền thương mại điện tử phát triển nhất toàn cầu, chỉ xếp sau Trung Quốc, Mỹ, Anh, Nhật Bản và Đức. Tính trên quy mô toàn thị trường thương mại điện tử Việt Nam có thể đạt mức 10 tỷ USD đến cuối năm 2020 theo số liệu của Bộ Công Thương. 

Với số dân đa phần trong độ tuổi trẻ, Việt Nam nhiều năm liền nằm trong nhóm thị trường bán lẻ hấp dẫn nhất thế giới. Ngành bán lẻ vì vậy cũng trải qua quá trình biến chuyển và tiến hóa cùng cơn lốc mua sắm trực tuyến để đáp ứng nhu cầu tiêu dùng đang thay đổi từng ngày của khách hàng. 

Thị trường thương mại điện tử Việt Nam như “miếng mồi ngon” khiến các nhà đầu tư không thể ngồi yên. Chính bởi vậy, không chỉ các doanh nghiệp trong nước gia nhập mà cả những tập đoàn bán lẻ lớn của Trung Quốc, Mỹ, Hàn Quốc, Nhật Bản và Thái Lan cũng không đứng ngoài cuộc. 

Có thể thấy rõ điều đó qua sàn thương mại điện tử Lazada, một trong những sàn thương mại điện tử đầu tiên của Việt Nam. Tuy nhiên, cho đến tháng 4/2016, khi Trung Quốc đã “bành trướng” thương mại điện tử xuống Việt Nam một cách nhanh chóng qua thương vụ của Alibaba khi thâu tóm Lazada tại khu vực Đông Nam Á. Tiếp đến, đầu năm 2018 Amazon (Mỹ) cũng chính thức gia nhập thị trường thông qua cung cấp dịch vụ thương mại điện tử cho Hiệp hội Thương mại điện tử Việt Nam (VECOM), với 140 doanh nghiệp online thành viên. Như một mảnh đất màu mỡ, những cú huých lớn của Trung Quốc và Mỹ khiến những tập đoàn bán lẻ lớn của Hàn Quốc và Nhật Bản đang hoạt động tại Việt Nam không thể ngồi yên. Họ chính thức dồn vốn vào các trang thương mại điện tử riêng mình nhằm đẩy mạnh kênh trực tuyến. 

Không chỉ có vậy, thương mại điện tử Việt Nam cũng đang chứng kiến sự hiện diện của nhiều nhà đầu tư đến từ các quốc gia châu Á khác bằng cách đầu tư hàng chục triệu đôla vào các sàn thương mại điện tử Việt. Theo các chuyên gia, trong thời gian tới, thị trường sẽ còn có dịp chứng kiến nhiều những mô hình bán lẻ mới, với những tiện ích hiện đại phục vụ tối đa nhu cầu trải nghiệm hướng đến sự tiện lợi cho người tiêu dùng Việt. Nêu quan điểm của mình, Tiến sĩ Đinh Thị Mỹ Loan, Chủ tịch Danh dự Hiệp hội Các nhà bán lẻ Việt Nam cho rằng: “Trong bối cảnh hiện nay các nhà bán lẻ Việt Nam đang bị cạnh tranh gay gắt, nếu không chịu thay đổi sẽ rất dễ bị đào thải ra khỏi thị trường. Áp dụng công nghệ vào bán lẻ là một tương lai tất yếu phải xảy ra.” 

Sự phối hợp giữa hai loại hình là điều tất yếu 

Trước sự bứt phá không ngừng của thương mại điện tử được tích hợp công nghệ thông minh, thị trường bán lẻ sẽ tiếp tục có nhiều bước tiến hóa đáp ứng tối đa mọi nhu cầu của khách hàng. Đồng thời, thương mại điện tử cũng đem đến một nguồn thu lớn cho các doanh nghiệp bán lẻ, bởi thương mại điện tử không bị giới hạn về thời gian và địa lý. Ngoài ra, đây còn là một “sân chơi” cho sự sáng tạo, từ đó số lượng khách hàng sẽ tăng lên dẫn đến doanh thu sẽ lớn hơn. Trước thực trạng cạnh tranh ngày càng khốc liệt và nhu cầu tìm thị trường của các nhà bán lẻ ngày càng gia tăng, đã dẫn tới sự ra đời của các sàn thương mại điện tử ngày càng nhiều. 

Đơn cử như một sản phẩm đột phá của Tập đoàn Microsoft mang tên “Microsoft Dynamics 365 for Retail” vừa mới “chào đời”. Đây là một giải pháp bán lẻ toàn diện giúp mang lại trải nghiệm thương mại đa kênh và hợp nhất trên một nền tảng công nghệ duy nhất. Giải pháp này bao gồm việc xử lý bán hàng, hỗ trợ các công nghệ di động, quản trị thông minh trí tuệ nhân tạo giúp các nhà bán lẻ cũng như nhân viên nâng cao hiệu suất hơn trên nền tảng đám mây và công nghệ di động. 

Dynamics 365 for Retail cung cấp một giải pháp toàn diện cho việc vận hành một tổ chức bán lẻ từ việc phân tích sản phẩm, lập kế hoạch bán hàng và nguồn cung ứng, quản trị hàng tồn kho, chiến lược giá và marketing,…cho đến việc đưa hàng hóa đến các kênh bán hàng theo phương thức đa kênh. Giải pháp đồng thời cũng cung cấp cho khách hàng các trải nghiệm tuyệt vời trên tất cả các bước tương tác trong quá trình mua sắm. 

Ông Đinh Tiến Dũng, Tổng Giám đốc Votiva (đối tác vàng toàn cầu của Microsoft) tại Việt Nam chia sẻ: “Trong gần 13 năm hoạt động tại Việt Nam, chúng tôi đã tư vấn và triển khai giải pháp ERP thành công cho nhiều thương hiệu bán lẻ uy tín tại Việt Nam và khu vực Đông Nam Á như Starbucks, Aeon, Sony, Satra, Vissan, Central Retail, Việt Thượng,... với kinh nghiệm được tích lũy trong nhiều năm trong lĩnh vực bán lẻ chúng tôi luôn cam kết cung cấp các giải pháp sáng tạo để hỗ trợ các nhà bán lẻ kinh doanh hiệu quả hơn và cạnh tranh hơn thông qua việc ứng dụng công nghệ mới nhất của Microsoft.”

Nói về phần mềm Microsoft Dynamics 365 for Retail, ông Dũng cho biết: Một phần mềm dễ dàng tích hợp với các hệ thống hiện có và triển khai nhanh chóng, đem lại kết quả nhanh hơn. Đây là giải pháp giúp các nhà bán lẻ quản lý sự phức tạp của việc bán hàng đa kênh, đa ngôn ngữ, đa tiền tệ và đa pháp nhân khi họ mở rộng quy mô hoạt động trên toàn cầu. Phần mềm được xây dựng dựa trên sức mạnh và tính linh hoạt của nền tảng điện toán đám mây Microsoft Cloud, giúp cho các nhà bán lẻ thích ứng nhanh chóng với các thay đổi trong mô hình kinh doanh. 

Sự kết hợp giữa các nhà bán lẻ và thương mại điện tử là đòn bẩy nền kinh tế của mỗi quốc gia. thương mại điện tử tận dụng sự liên kết giữa các doanh nghiệp online, hoặc giữa online và offline, làm tối đa hóa lợi ích cho khách hàng. Đồng thời cũng làm độc đáo thêm trải nghiệm của người mua bằng nhiều ưu đãi hấp dẫn khác, giúp xây dựng và niềm tin của người tiêu dùng vào việc mua sắm trực tuyến. 

Chung quy lại, dù là sàn thương mại điện tử nào thì các nhà kinh doanh cũng phải mang lại cho khách hàng một sự trải nghiệm liền mạch, nhất quán, dễ dàng từ khâu tìm kiếm cho đến thực hiện lệnh mua hàng.

Trung Đức

Bạn đang đọc bài viết Bán lẻ và Thương mại điện tử: Cạnh tranh hay phối hợp? tại chuyên mục Thương mại điện tử của Tạp chí Điện tử Thương Trường. Mọi thông tin góp ý và chia sẻ, xin vui lòng liên hệ SĐT: 0913398394 hoặc gửi về hòm thư toasoanthuongtruong@gmail.com