16:12 27/05/2022

Kiến nghị đưa sách giáo khoa vào danh mục hàng hóa do Nhà nước định giá

Bộ Giáo dục và Đào tạo cho biết đã kiến nghị Bộ Tài chính và Chính phủ xem xét đưa sách giáo khoa vào danh mục hàng hóa do Nhà nước định giá để trình Quốc hội quyết định.

Theo Bộ Giáo dục và Đào tạo, thực tế, giá các bộ sách mới của Nhà xuất bản Giáo dục Việt Nam những năm qua thường thấp hơn giá của các nhà xuất bản khác trên thị trường.

Đối với các em học sinh có hoàn cảnh khó khăn, vùng sâu, vùng xa, Bộ Giáo dục và Đào tạo đã tham mưu, trình ban hành và ban hành theo thẩm quyền nhiều chế độ, chính sách hỗ trợ các em về chi phí mua sách giáo khoa, đồ dùng học tập. Ngoài các chế độ chính sách chung, hàng năm, Bộ Giáo dục và Đào tạo đều phối hợp, đề nghị các địa phương quan tâm, có chính sách đặc thù hỗ trợ sách giáo khoa cho học sinh thuộc hộ nghèo, vùng sâu, vùng xa, miền núi, hải đảo...

Kiến nghị đưa sách giáo khoa vào danh mục hàng hóa do Nhà nước định giá
Sách giáo khoa hiện có giá cao hơn gấp nhiều lần so với sách năm học cũ 

Theo Bộ Giáo dục và Đào tạo, việc triển khai đổi mới sách giáo khoa phổ thông thực hiện quy định của Nghị quyết 88 đã thu hút được đông đảo đội ngũ trí thức, nhà giáo, chuyên gia giỏi tham gia; vì được nhiều nhà xuất bản tham gia nên việc in ấn, phát hành diễn ra trong môi trường cạnh tranh theo đúng Luật Cạnh tranh năm 2018. Không còn độc quyền trong xuất bản sách giáo khoa như trước đây.

Tuy nhiên, cơ chế kê khai giá như hiện nay sẽ có thể dẫn đến hiện tượng mức giá cao, thấp khác nhau tạo tâm lý bất ổn cho phụ huynh và học sinh. Trong khi đó, sách giáo khoa thuộc nhóm vật tư giáo dục thiết yếu của học sinh. Việc này gây ảnh hưởng đến an sinh xã hội, đặc biệt người dân ở vùng sâu, vùng xa, vùng kinh tế khó khăn nên Nhà nước cần có giải pháp cấp bách để điều tiết giá.

Bộ Giáo dục và Đào tạo đã có văn bản kiến nghị Bộ Tài chính và Chính phủ xem xét, quyết định đưa sách giáo khoa vào danh mục hàng hóa do Nhà nước định giá tối đa để trình Quốc hội quyết định.

Đây không phải lần đầu Bộ Giáo dục và Đào tạo đưa ra kiến nghị này. Năm 2020, khi sách giáo khoa lớp 1 theo chương trình giáo dục phổ thông mới được đưa vào giảng dạy, Bộ từng đưa ra đề xuất tương tự.

Vừa qua, Nhà xuất bản Giáo dục Việt Nam đã công bố giá sách giáo khoa lớp 3, lớp 7, lớp 10 được sử dụng trong nhà trường từ năm học 2022-2023. Theo đó, so với sách giáo khoa hiện hành, sách giáo khoa theo chương trình giáo dục phổ thông mới có giá cao hơn gấp nhiều lần. 

Theo Nhà xuất bản Giáo Dục Việt Nam, bộ sách giáo khoa lớp 3 có giá từ 177.000 đồng/bộ đến 183.000 đồng/bộ (chưa bao gồm sách tiếng Anh); bộ sách giáo khoa lớp 7 có giá từ 208.000 đồng/bộ đến 209.000 đồng/bộ (chưa bao gồm sách tiếng Anh). Bộ sách giáo khoa lớp 10 có giá từ 246.000 đồng/bộ đến 301.000 đồng/bộ (tùy thuộc tổ hợp môn học và chuyên đề học tập mà học sinh lựa chọn).

Kiến nghị đưa sách giáo khoa vào danh mục hàng hóa do Nhà nước định giá
Bảng giá bộ sách Chân trời sáng tạo lớp 7 phục vụ năm học 2022- 2023

Giá bộ sách giáo khoa lớp 10 gồm tổng giá bìa sách của 5/7 môn học bắt buộc (Toán, Ngữ văn, Giáo dục Quốc phòng và An ninh, Giáo dục thể chất, Hoạt động trải nghiệm, hướng nghiệp), 5 môn lựa chọn và 3 chuyên đề học tập.

Theo lý giải của Nhà xuất bản Giáo dục, sách giáo khoa tăng giá một phần do chất lượng giấy tốt hơn, sách in màu và không được trợ cấp một phần chi phí. Điều đáng nói, nguyên nhân việc tăng giá sách giáo khoa trên đây chỉ một phần, phần nữa do Bộ Giáo dục và Đào tạo cho phép tăng số đầu sách giáo khoa bắt buộc so với chương trình cũ, khiến người dân phải bỏ chi phí lớn để đổ vào việc mua sắm sách giáo khoa.

Ngay sau khi thông tin sách giáo khoa tăng giá cao, nhiều phụ huynh, nhất là phụ huynh vùng nông thôn và lao động tự do thành thị cảm thấy lo lắng và cho rằng cần phải bỏ ra số tiền cao gấp từ 2 đến 3 lần để mua sách mới.

Ngày 25/5, tại phiên thảo luận tại tổ về kinh tế - xã hội ngày 25.5, Bộ trưởng Bộ Giáo dục và Đào tạo Nguyễn Kim Sơn cho biết, vấn đề giá sách giáo khoa, dư luận xã hội mấy ngày qua cũng nói nhiều đến việc tăng 2-3 lần. Theo Bộ trưởng Sơn, khi so sánh giá sách thì cần so sánh giá các loại sách tương đồng. Tức là so sánh giá các bộ sách được biên soạn mới theo chương trình giáo dục phổ thông 2018 với nhau.

Ví dụ sách mới cho lớp 1, lớp 2, lớp 3, lớp 7, lớp 10, tức là một hệ thống biên soạn mới, xã hội hóa theo chủ trương của Quốc hội là xã hội hóa nhiều bộ sách.

Các loại sách này biên soạn với khổ lớn hơn, giấy tốt hơn. Quy trình từ biên soạn cho đến giới thiệu, thử nghiệm, phát hành là các doanh nghiệp hoàn toàn đảm nhiệm việc đó và kê khai giá với Bộ Tài chính.

Như giá thành sách các bộ sách lớp 3, lớp 7, lớp 10 của Nhà xuất bản Giáo dục năm nay là giảm được từ 10-15% so với các sách tương ứng mới của năm ngoái, trong khi giá thành vật liệu, nhiên liệu tăng lên.

Còn nếu so với các bộ sách cũ thuộc chương trình 2016 thì đấy là các sách mà nhà nước đã bỏ tiền cho rất nhiều các khâu từ biên soạn, thẩm định. Tức là những phần đã được nhà nước tổ chức trước đây theo hệ thống cũ, khổ nhỏ hơn, giấy xấu. Nếu so với bộ sách cũ thì giá thành dao động từ 50.000 đến hơn 100.000 đồng, còn giá bộ sách mới giá thành dao động từ 200.000 - 300.000 đồng tùy từng loại sách.

Bộ trưởng Nguyễn Kim Sơn cho rằng, so sánh với sách cũ thì thấy khác nhau, nhưng so với sách chương trình mới thì đồng đẳng, hợp lý hơn. Nếu so giá sách mới với các bộ sách cũ được Nhà nước tổ chức trước đây để nói sách giáo khoa tăng giá thì không tương đồng.

Trao đổi bên hành lang Quốc hội sáng 27-5, Phó chủ nhiệm Ủy ban Văn hóa, giáo dục Phan Viết Lượng cũng đánh giá nội dung trả lời của Bộ trưởng Nguyễn Kim Sơn về giá sách giáo khoa tại tổ là đúng. "Nếu vật liệu tốt, in đẹp, cách làm công phu thì rõ ràng giá thành sách phải cao hơn trước", ông Lượng nói.

Tuy nhiên, ông cũng bày tỏ băn khoăn sách giáo khoa có cần sử dụng vật liệu tốt, in đẹp quá hay không? Bởi làm sách giáo khoa vấn đề cần quan tâm là có phù hợp với người sử dụng, phù hợp với điều kiện giáo dục của ta hiện nay, tuổi thọ của sản phẩm đó như thế nào.

Với giáo dục không nhất thiết phải đẹp hình thức mà cần chú trọng về nội dung, giá trị sử dụng. Tất cả phải tính toán phù hợp. Sách giáo khoa cũng có thể coi là sản phẩm thiết yếu nên cần phải định giá cho phù hợp. Không thể vì lợi nhuận của một ai đó mà đẩy giá sách lên được.

Do vậy, Nhà nước cần phải quản lý giá, định giá, thậm chí phải trợ giá", ông Lượng nói và cho biết việc cử tri băn khoăn về giá sách giáo khoa là đúng, các bộ ngành liên quan cần phải trả lời cho rõ, còn nếu để lâu sẽ gây hoài nghi trong dư luận.

Ông thông tin thêm, 3 năm trước, Ủy ban Văn hóa, giáo dục đã có giám sát, báo cáo gửi đến các bộ ngành về vấn đề sách giáo khoa, trong đó có nêu rõ giá cao. Qua đó, Bộ Giáo dục và đào tạo, Bộ Tài chính đã có đề xuất tăng cường quản lý giá sách.

Anh Đào (t/h)

Theo dõi Thương Trường trên