Dự án cao tốc TP.HCM - Mộc Bài dự kiến cần gần 4,8 triệu m³ vật liệu xây dựng trong năm 2026. Trước nhu cầu lớn này, Sở Xây dựng TP.HCM đang phối hợp với các đơn vị liên quan rà soát nguồn cung, xây dựng phương án điều phối và nghiên cứu bổ sung các nguồn vật liệu thay thế nhằm đáp ứng tiến độ triển khai dự án.
Dự án cần gần 5 triệu m³ vật liệu xây dựng
Tại buổi họp báo cung cấp thông tin về tình hình kinh tế - xã hội TP.HCM chiều 25/6, ông Trịnh Quốc Dũng, Phó Trưởng Phòng Hạ tầng kỹ thuật (Sở Xây dựng TP.HCM), đã thông tin về công tác chuẩn bị nguồn vật liệu phục vụ dự án cao tốc TP.HCM - Mộc Bài.
Theo ông Dũng, sau khi hoàn thành công tác lựa chọn nhà đầu tư và ký kết hợp đồng, dự án sẽ bước vào giai đoạn triển khai thiết kế, thi công và chuẩn bị nguồn vật liệu xây dựng.
Dự án cao tốc TP.HCM - Mộc Bài dự kiến cần gần 4,8 triệu m³ vật liệu xây dựng trong năm 2026.
Theo tính toán sơ bộ, trong năm 2026, dự án cần khoảng 500.000 m³ đá xây dựng, 2,3 triệu m³ cát xây dựng và cát san lấp, cùng khoảng 2 triệu m³ đất san lấp, nâng tổng nhu cầu vật liệu lên khoảng 4,8 triệu m³.
Trong bối cảnh nhiều dự án giao thông trọng điểm tại khu vực phía Nam đang được triển khai cùng thời điểm, nhu cầu vật liệu xây dựng tăng mạnh, gây áp lực đáng kể đối với nguồn cung trên thị trường.
Để chủ động đáp ứng nhu cầu, Sở Xây dựng đã yêu cầu các chủ đầu tư, nhà đầu tư các công trình trọng điểm trên địa bàn thống kê nhu cầu sử dụng vật liệu, làm cơ sở xây dựng phương án điều phối phù hợp giữa các dự án.
Bên cạnh đó, các doanh nghiệp tham gia dự án cũng được khuyến khích chủ động khảo sát, tìm kiếm nguồn vật liệu hợp pháp từ các địa phương khác hoặc từ nguồn nhập khẩu nhằm giảm áp lực đối với nguồn cung trong khu vực.
Nghiên cứu vật liệu thay thế và tăng cường phối hợp liên vùng
Theo lãnh đạo Sở Xây dựng, cát xây dựng và cát san lấp hiện là nhóm vật liệu có nguy cơ thiếu hụt lớn nhất. Đây cũng là khó khăn chung của nhiều dự án hạ tầng trên cả nước khi nguồn cát tự nhiên ngày càng hạn chế trong khi nhu cầu xây dựng không ngừng gia tăng.
Để giải quyết vấn đề này, TP.HCM đang phối hợp với các bộ, ngành và các địa phương liên quan đẩy nhanh tiến độ thực hiện các dự án nạo vét sông, hồ chứa, kênh rạch kết hợp thu hồi khoáng sản theo quy định.
Theo lãnh đạo Sở Xây dựng, cát xây dựng và cát san lấp hiện là nhóm vật liệu có nguy cơ thiếu hụt lớn nhất.
Bên cạnh đó, thành phố nghiên cứu khả năng khai thác hợp lý các nguồn vật liệu tại khu vực hồ Dầu Tiếng, các hồ thủy lợi và các nguồn vật liệu có thể huy động trên địa bàn.
Ngoài việc mở rộng nguồn cung, TP.HCM cũng đang thúc đẩy nghiên cứu, sử dụng các loại vật liệu thay thế nhằm giảm phụ thuộc vào cát tự nhiên. Trong đó, cát nghiền từ đá xây dựng và cát biển được xem là những giải pháp tiềm năng cho các dự án hạ tầng quy mô lớn trong thời gian tới.
Theo Sở Xây dựng, nếu được nghiên cứu và áp dụng đúng các tiêu chuẩn kỹ thuật, các loại vật liệu thay thế sẽ góp phần giảm áp lực khai thác tài nguyên thiên nhiên, đồng thời bảo đảm nguồn cung ổn định cho các công trình giao thông trọng điểm.
Cùng với việc tìm kiếm nguồn vật liệu, TP.HCM cũng tăng cường phối hợp với các tỉnh, thành lân cận trong công tác quản lý khoáng sản. Thành phố đã gửi dự thảo quy chế phối hợp đến các địa phương gồm Đồng Nai, Lâm Đồng, Đồng Tháp và Tây Ninh nhằm tăng cường kiểm soát hoạt động khai thác, vận chuyển và kinh doanh khoáng sản tại các khu vực giáp ranh.
Theo Sở Xây dựng, việc phối hợp liên vùng không chỉ góp phần bảo đảm nguồn vật liệu cho các dự án giao thông trọng điểm mà còn hạn chế tình trạng khai thác trái phép, thất thoát tài nguyên và biến động giá vật liệu trên thị trường.
Trong ngắn hạn, TP.HCM tiếp tục duy trì nguồn cát nhập khẩu từ Campuchia, đồng thời khuyến khích phát triển các cơ sở sản xuất cát nghiền tại chỗ. Về lâu dài, thành phố sẽ tiếp tục nghiên cứu khai thác cát biển và các loại vật liệu mới, hướng tới xây dựng chuỗi cung ứng vật liệu bền vững, đáp ứng nhu cầu đầu tư hạ tầng ngày càng lớn.
Theo ông Trịnh Quốc Dũng, việc chủ động nguồn vật liệu là một trong những yếu tố quan trọng bảo đảm tiến độ và hiệu quả triển khai dự án cao tốc TP.HCM - Mộc Bài, công trình được kỳ vọng sẽ góp phần giảm tải cho Quốc lộ 22, tăng cường kết nối giữa TP.HCM với Tây Ninh và thúc đẩy phát triển kinh tế - xã hội của vùng Đông Nam Bộ.
Thiên An