Vị thanh khúc - Một bài đường thi hay!

Vương Duy, người được mệnh danh là Phật thi đời Thịnh Đường, đã viết bài thơ nổi tiếng Vị thành khúc để tiễn bạn đi làm quan.

Đường thi là thể thơ hay, khó sáng tác. Đây cũng là thể thơ đã làm nên tên tuổi của nhiều bậc thi nhân Việt Nam như Nguyễn Bỉnh Khiêm, Nguyễn Khuyến, Bà Huyện Thanh Quan...Ở Trung Quốc, thời Thịnh Đường (714 - 766), có 4 nhà thơ nổi tiếng là Phật thi Vương Duy, Tiên thi Lý Bạch, Thánh thi Đỗ Phủ, Quỷ thi Lý Hạ. 

Tôi vốn rất thích thơ Đường, lại thuộc típ người "đa sầu" nên cũng nằm lòng năm, bảy bài Đường thi tiễn biệt. Một trong số ấy, tôi khá hứng thú với thi phẩm Vị thành khúc - Tống Nguyên Nhị sứ Tây An của Vương Duy. 

(Bản chữ Hán): 

"Vị Thành triêu vũ ấp khinh trần,
Khách xá thanh thanh liễu sắc tân.
Khuyến quân cánh tận nhất bôi tửu
Tây xuất Dương Quan vô cố nhân".
Nhà thơ Tản Đà phỏng dịch:
"Mưa mai thấm bụi Vị Thành
Liễu trong quán trọ sắc xanh ngời ngời
Khuyên anh hãy cạn chén mời
Dương Quan đi khỏi ai người cố nhân!"
Không ít lời bình cho rằng cảnh mưa xuân trên thành Vị và quán trọ xanh liễu trong 2 câu đầu của bài thơ là những dòng tả cảnh nổi tiếng trong Đường thi, khó hay hơn được.
Quán trọ và ly rượu tiễn biệt khiến tim nhói đau. Lòng người lữ khách sẽ thấy cô đơn, lạc lõng ở con đường trước mặt, ở năm tháng chia xa với bằng hữu. Nhưng Sự trống vắng ấy sẽ mãi là tình thâm với người cũ, dẫu nghìn trùng cách trở - bởi xứ Dương Quan xa lạ kia tìm đâu ra người quen cũ. 

VỊ THÀNH KHÚC  MỘT BÀI ĐƯỜNG THI HAY
Ảnh minh họa

Tôi không thể nhớ hết đã bao nhiêu lần ngâm nga đôi bài thơ Đường tiễn biệt như một cách để "thư giãn" giữa bộn bề cuộc sống (Tống hữu nhân của Lý Bạch, Tống biệt hành của Thâm Tâm - Nguyễn Tuấn Trình...). Những lúc như vậy, bỗng thấy lòng dịu đi...

Trở lại Vị thành khúc để thấy cuộc chia tay trong buổi sớm buồn phủ đầy mưa giăng, gió bấc, ta hình dung đâu đó cánh nhạn bên trời, người tiễn người đường dài hun hút...Nhưng khi đọc bản dịch của cụ Trần Trọng Kim thì toàn cảnh mờ lối, cô liêu của chiều đông ly biệt trong bài thơ đã được xóa đi. Cụ Trần đã dịch rằng:
"Mây vàng mười dặm bóng tà,
Heo may thổi nhạn, tuyết sa bời bời.
Chớ buồn tri kỷ không ai,
Ði đâu lại chẳng có người biết anh"
Lời động viên ở câu 3 và câu kết đã nâng con người từ thân cô lẻ hòa vào cộng đồng. Với người ra đi, cũng từ lời động viên ấy mà quên cái u ám chiều đông, đường xa lặn lội, tâm hồn sẽ ấm hơn, tinh thần mạnh mẽ hơn, ý chí cao dày hơn! 

Vài người bạn tôi cũng thích thi ca, khi đề cập đến Vị thành khúc đã cho rằng bài thơ "chết" trong ý tưởng. Tôi thì ngược lại vì hiểu rằng, một thi phẩm biết an ủi, biết mở lối cho con người như vậy sẽ mãi trường tồn!

Lê Trường

Bình luận bài viết

Nguyễn Hoàng Khánh trở thành chủ nhân mới của vòng nguyệt quế “Đường lên đỉnh Olympia”. Cậu là học sinh thứ 3 của tỉnh Quảng Ninh giành chức vô địch ở sân chơi này.

8h30 ngày 14/11, chung kết năm Đường lên đỉnh Olympia năm thứ 21 sẽ được diễn ra và được truyền hình trực tiếp trên kênh VTV3 Đài truyền hình Việt Nam.

Từ các ca khúc nhạc sĩ sáng tác, tự bỏ tiền ra sản xuất cho đến Quốc ca, nhạc dân gian, các vở tuồng cải lương… rất nhiều tác phẩm nghệ thuật đang bị khai thác trái phép.

Hơn 40 năm qua, tôi vẫn nhớ như in bài thơ Đường đầu tay của mình, xem như là kỷ vật trong hoài niệm với Ba.

Ông Phạm Cao Thái, Chánh Thanh tra Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch cho biết vừa có quyết định xử phạt nhóm "Rap Nhà Làm" với mức phạt 45 triệu đồng".

ThuongTruong

Cơ quan chủ quản: HIỆP HỘI CÁC NHÀ BÁN LẺ VIỆT NAM

Giấy phép hoạt động báo chí điện tử số 75/GP-BTTT, do Bộ Thông tin & Truyền thông cấp ngày: 23/02/2017

Ngày thành lập Tạp chí Thương Trường: Ngày 26 tháng 6 năm 2008

Tòa soạn: Tầng 6 tòa nhà số 8 Trần Đăng Ninh - P. Dịch vọng - Q. Cầu Giấy - Hà Nội

Tổng Biên tập: Đinh Thị Mỹ Vân

Phụ trách nội dung: Tổng TKTS Đinh Duy Hùng

Chung nhan Tin Nhiem Mang

Hotline: 0913398394

Điện thoại: +84 24 3734 9773

Fax: +84 24 3939 3770

Email: toasoanthuongtruong@gmail.com.

Liên hệ quảng cáo: 0888484455