Chuyển biến tích cực từ áp dụng các biện pháp phòng vệ thương mại bảo vệ hàng hóa trong nước

Theo Bộ Công Thương, tuy việc áp dụng các biện pháp phòng vệ thương mại để bảo vệ hàng hóa sản xuất trong nước của Việt Nam còn khá hạn chế so với các nước trên thế giới nhưng hoạt động này cũng đã mang những những chuyển biến tích cực

Chuyển biến tích cực từ áp dụng các biện pháp phòng vệ thương mại bảo vệ hàng hóa trong nước
Phân bón là một trong những mặt hàng được Việt Nam áp dụng phòng vệ thương mại để bảo vệ hoạt động sản xuất trong nước. Ảnh C.A

Áp dụng phòng vệ thương  mại còn hạn chế

Các biện pháp phòng vệ thương mại là trụ cột để đảm bảo thương mại công bằng và bảo vệ ngành sản xuất trong nước. Nếu không tận dụng tốt hiệu quả của công cụ phòng vệ thương mại, hàng hóa của Việt Nam đi ra thị trường quốc tế sẽ gặp rất nhiều khó khăn trong khi sản xuất trong nước bị bóp nghẹt và hàng hóa nước ngoài tràn ngập thị trường nội địa.

Theo thống kê trên trang web của WTO từ năm 1995 đến hết năm 2019, các nước thành viên WTO đã khởi xướng và điều tra 5.944 vụ việc về chống bán phá giá, 577 vụ việc chống trợ cấp và 377 vụ việc điều tra về tự vệ. Trong đó, Ấn Độ là quốc gia tích cực nhất trong việc sử dụng các biện pháp chống bán phá giá, Hoa Kỳ sử dụng các biện pháp chống trợ cấp nhiều nhất, cùng với đó, EU, Canada, Braxil, Thổ Nhĩ Kỳ... cũng là những quốc gia hàng đầu về áp dụng các biện pháp phòng vệ thương mại.

Trong “cơn bão” áp dụng biện pháp phòng vệ thương mại trên thế giới, tính đến nay Việt Nam mới chỉ áp dụng được 11 biện pháp chống bán phá giá, 6 biện pháp tự vệ và 1 biện pháp chống lẩn tránh biện pháp tự vệ.

Tuy còn rất nhỏ bé nhưng ông Phan Khánh An, Phó trưởng phòng Pháp chế, Cục Phòng vệ thương mại cho rằng việc áp dụng các biện pháp phòng vệ thương mại này đã cho thấy chuyển biến tích cực của Việt Nam, từ chỗ là bị đơn đã chủ động hơn trong việc sử dụng công cụ phòng vệ thương mại để bảo vệ ngành sản xuất trong nước.

Hiệu quả trước tiên theo ông Tô Thái Ninh, Trưởng phòng điều tra bán phá giá và trợ cấp, Cục Phòng vệ thương mại, Bộ Công Thương, phòng vệ thương mại giúp tăng thu cho ngân sách nhà nước. Theo thống kê khi áp dụng biện pháp tự vệ với phôi thép và thép dài năm 2015, ngay tại thời điểm áp dụng đã giúp gia tăng gần 2.000 tỷ đồng tiền thuế. Tương tự, sản phẩm phân bón DAP cũng đã đóng góp hơn 1.000 tỷ đồng vào NSNN năm 2017 qua việc thu thuế tự vệ.

Bên cạnh đó, việc áp dụng các biện pháp phòng vệ thương mại đã giúp bảo vệ công ăn việc làm cho 150.000 lao động trong nhiều lĩnh vực khác nhau. Theo tính toán của Cục Phòng vệ thương mại, mức độ đóng góp của những ngành sản xuất trong nước được bảo vệ bởi các biện pháp phòng vệ thương mại tương đương khoảng 6% GDP của Việt Nam năm 2019.

Đặc biệt, việc chủ động sử dụng các biện pháp phòng vệ thương mại cũng giúp hạn chế nguy cơ hàng hóa của Việt Nam bị các nước khác điều tra áp dụng các biện pháp phòng vệ thương mại. Cụ thể, khi Trung Quốc bị Hoa Kỳ điều tra chống bán phá giá, các nhà máy tại Trung Quốc sẽ tìm cách chuyển hàng hóa qua Việt Nam hoặc chuyển một phần sản xuất đơn giản sang Việt Nam để lấy C/O Việt Nam nhằm lẩn tránh thuế. Việc điều tra và áp dụng phòng vệ thương mại đối với chính mặt hàng đó của Trung Quốc sẽ giúp ngăn chặn được điều này và hạn chế rủi ro bị Hoa Kỳ điều tra lẩn tránh phòng vệ thương mại đối với hàng xuất khẩu của Việt Nam.

 Doanh nghiệp còn ít quan tâm

Trong khi số vụ việc phòng vệ thương mại do Việt Nam khởi xướng còn khá khiêm tốn, số lượng vụ việc phòng vệ thương mại  do các nước áp dụng lên hàng hóa xuất khẩu của Việt Nam lại rất nhiều. Thống kê của Cục Phòng vệ thương mại cho thấy, kể từ khi hội nhập kinh tế quốc tế đến nay, hàng hóa của Việt Nam đã đối mặt với 189 vụ khởi xướng điều tra phòng vệ thương mại khác nhau. Đặc biệt, từ đầu năm 2020 đến nay, Việt Nam đã ứng phó với 27 vụ việc phòng vệ thương mại khác nhau, gấp đôi so với năm 2019.

Ông Phùng Gia Đức, Phó trưởng phòng Phòng xử lý Phòng vệ thương mại nước ngoài, Cục Phòng vệ thương mại cho biết, các vụ việc phòng vệ thương mại ảnh hưởng rất lớn tới DN Việt Nam do các nước khởi xướng điều tra đều là những thị trường truyền thống, đóng góp kim ngạch xuất khẩu rất lớn.  Trong khi những DN bị điều tra đều là DN lớn, sử dụng rất nhiều nhân công. Do đó, khi bị điều tra, áp thuế, mất một phần thị trường hoặc toàn bộ thị trường thì không chỉ ảnh hưởng tới DN mà còn là vấn đề an sinh xã hội, là cuộc sống của hàng trăm ngàn công nhân và gia đình của họ.

Trong khi đó, nhận thức của DN đối với phòng vệ thương mại hiện vẫn còn rất hạn chế. Một khảo sát gần đây của VCCI cho thấy, chỉ có 17% DN có tìm hiểu kỹ về phòng vệ thương mại, còn lại 11% DN không biết gì, 36% có nghe nói nhưng không nắm rõ và 36% DN đã từng tìm hiểu sơ sơ.

“Mỗi vụ việc điều tra phòng vệ thương mại đều có thời hạn cho từng khâu từ điều tra, trả lời bảng câu hỏi, tham gia các phiên tham vấn... và cơ quan điều tra nước ngoài đều thực hiện rất chặt chẽ. Nếu bỏ qua những quy trình thì sẽ bị coi là bất hợp tác hoặc hợp tác không đầy đủ, hậu quả là bị áp thuế rất cao. Do vậy sự chủ động hợp tác, tham gia của DN quyết định đến 90% kết quả của vụ điều tra” ông Đức nhấn mạnh

Do vậy, các DN cần thường xuyên theo dõi thông tin, tích cực phối hợp với hiệp hội ngành hàng, cơ quan quản lý nhà nước để cùng giải quyết hiệu quả. Cụ thể, cần chủ động theo dõi sát các lập luận của nguyên đơn và cơ quan điều tra; cung cấp bằng chứng, thông tin chứng minh sự khác biệt của sản phẩm; phát hiện các thông tin, số liệu mà cơ quan điều tra sử dụng chưa chính xác để phản biện; kiểm tra các lập luận về thiệt hại do nguyên đơn cung cấp...

“Cục phòng vệ Thương mại sẽ luôn duy trì các kênh liên lạc với cơ quan điều tra phòng vệ thương mại của nhiều nước, các cơ quan đại diện của Việt Nam ở nước ngoài, hiệp hội và doanh nghiệp để kịp thời cập nhật vụ việc phòng vệ thương mại.

Bên cạnh đó, Phòng xử lý phòng vệ thương mại nước ngoài cũng sẽ hỗ trợ doanh nghiệp Việt Nam bày tỏ quan điểm phản bác các lập luận thiếu căn cứ, vi phạm quy định WTO của nguyên đơn khởi kiện hay cơ quan điều tra nước ngoài cũng như cung cấp thông tin chính xác, đầy đủ, kịp thời trên cơ sở yêu cầu của cơ quan điều tra đối với Chính phủ và hỗ trợ doanh nghiệp trong quá trình xử lý vụ việc.”, đại diện Cục Phòng vệ thương mại cho biết.

Châu Anh

Bình luận bài viết

Bình luận

Cơ quan chủ quản: HIỆP HỘI CÁC NHÀ BÁN LẺ VIỆT NAM

Giấy phép hoạt động báo chí điện tử số 75/GP-BTTT, do Bộ Thông tin & Truyền thông cấp ngày: 23/02/2017

Ngày thành lập Tạp chí Thương Trường: Ngày 26 tháng 6 năm 2008

Tòa soạn: Tầng 6 tòa nhà số 8 Trần Đăng Ninh - P. Dịch vọng - Q. Cầu Giấy - Hà Nội

Tổng biên tập: Đinh Thị Mỹ Vân

Phụ trách điện tử: Tổng TKTS Đinh Duy Hùng

Hotline: 0913398394

Điện thoại: +84 24 3734 9773

Fax: +84 24 3939 3770

Email: toasoanthuongtruong@gmail.com.

Liên hệ quảng cáo: 0888484455