Để hiện thực hóa mục tiêu kéo giảm chi phí logistics, cần chiến lược đột phá, trọng tâm trong đó tập trung vào việc hoàn thiện mạng lưới giao thông đa phương thức đồng bộ kết hợp chặt chẽ với lộ trình chuyển đổi số, chuyển đổi xanh toàn diện của doanh nghiệp.
Hoàn thiện hạ tầng giao thông đa phương thức để tối ưu chi phí và thời gian lưu thông
Tại buổi Cafe doanh nhân HUBA lần thứ 90 với chủ đề "Chi phí logistics tăng cao, doanh nghiệp cần làm gì?", ông Lê Văn Danh - Phó Giám đốc Sở Công Thương TP.HCM cho biết, TP.HCM xác định logistics là một trong năm ngành kinh tế trọng điểm và là ngành kinh tế mũi nhọn.
Mặt khác, thành phố cũng đặt ra chỉ tiêu là phấn đấu giảm chi phí logistics trên tổng GRDP của thành phố trong giai đoạn 2026 - 2030 khoảng 11 đến 14%, giảm chi phí logistics xuống nhiều hơn nữa so với mặt bằng chung của cả nước.
Ông Lê Văn Danh - Phó Giám đốc Sở Công Thương TP.HCM
Để thực hiện được mục tiêu trên, Phó Giám đốc Sở Công Thương Lê Văn Danh đã chỉ ra 9 giải pháp trọng tâm. Cụ thể, theo ông Danh cần hoàn thiện hạ tầng về logistics, trong đó tập trung phát triển đường giao thông mà ở đây là giao thông đa phương thức, năm phương thức gồm có đường bộ, đường thủy nội địa, đường sắt, đường hàng không, cảng biển.
Hiện nay, thành phố cùng các địa phương tập trung đẩy nhanh tiến độ các cái tuyến đường như Vành đai 3, Vành đai 4; các tuyến cao tốc TP.HCM đi Chơn Thành, TP.HCM - Mộc Bài, TP.HCM - Cần Thơ và mở rộng cao tốc Hồ Chí Minh - Long Thành - Dầu Giây,.. Có thể thấy, giai đoạn 5 năm tới, hệ thống giao thông đường bộ sẽ cơ bản hoàn chỉnh, đáp ứng được cái yêu cầu chung về hoạt động giao thông cũng như yêu cầu riêng về logistics, vận chuyển.
Bên cạnh đó, đường sắt cũng được quy hoạch rất nhiều tuyến, điều này góp phần giúp cho hàng hóa được lưu thông nhanh chóng với chi phí rẻ.
Trọng tâm là tuyến đường sắt đi từ Cầu Quan (Bình Dương) sẽ kéo về Cái Mép. Bình Dương hiện nay là được quy hoạch định hướng là phát triển công nghiệp, công nghệ cao; trong khi đó, Cái Mép - Thị Vải định hướng quy hoạch là trung tâm logistics cảng biển, nằm trong các nhóm về phát triển cảng biển. Như vậy sẽ hỗ trợ đồng hành góp phần tiết giảm chi phí logistics, chi phí thời gian.
TP.HCM hướng đến phát triển hệ thống cảng biển hiện đại (Ảnh: CMIT)
Về các tuyến thủy nội địa, TP.HCM đang kiến nghị Trung ương phân cấp quản lý các tuyến thủy nội địa lớn để chủ động nạo vét, mở rộng luồng tuyến. Bởi đây là giải pháp quan trọng giúp giảm áp lực cho vận tải đường bộ, cũng như giảm đáng kể chi phí đưa hàng hóa từ nội đô ra các cảng biển.
Thành phố cũng hướng đến phát triển hệ thống cảng biển hiện đại, trong đó nổi bật là cụm cảng Cái Mép Hạ và cảng trung chuyển quốc tế Cần Giờ. Khi hoàn thành, đây sẽ là những đầu mối logistics quy mô lớn, góp phần đưa TP. Hồ Chí Minh trở thành mắt xích quan trọng trong mạng lưới vận tải biển quốc tế.
Tăng tốc chuyển đổi số, chuyển đổi xanh
Nhóm giải pháp tiếp theo được Phó Giám đốc Sở Công Thương đề cập là chuyển đổi số, chuyển đổi xanh. Theo đó, doanh nghiệp phải đẩy mạnh việc tăng cường chuyển đổi số, chuyển đổi xanh, trước mắt là chuyển đổi số nhanh chóng để làm sao tối ưu hóa quy trình sản xuất cũng như quy trình vận chuyển hàng hóa, vật tư, vật liệu một cách nhanh nhất và sử dụng một cách tiết kiệm nhất. Nghiên cứu của các nước trên thế giới đã chỉ ra rằng doanh nghiệp nào nhanh chóng chuyển đổi số, ứng dụng công nghệ một cách hiệu quả thì doanh nghiệp đó sẽ nâng cao được cái năng lực cạnh tranh và chủ động thích ứng với những cái biến động thay đổi ở trên thị trường.
Xa hơn nữa là chuyển đổi xanh, đó là hướng tới phát triển bền vững khi sản xuất không gây ô nhiễm môi trường, tiết kiệm năng lượng, tiết kiệm nguyên vật liệu, có đóng góp cho xã hội. Sắp tới đây, chính sách của Nhà nước sẽ hỗ trợ cho các doanh nghiệp thực hiện tốt điều đó. Tuy nhiên, theo ông Lê Văn Danh, bên cạnh chính sách hỗ trợ từ Nhà nước thì chính bản thân các doanh nghiệp, các Hiệp hội cũng phải chủ động hỗ trợ, tìm kiếm các cái giải pháp trong nội bộ doanh nghiệp.
Theo chuyên gia, các doanh nghiệp cần hỗ trợ lẫn nhau
Phó Giám đốc Sở Công Thương Lê Văn Danh cho biết thành phố tăng cường đào tạo nguồn nhân lực về logistics. Sở đang tham mưu thành phố thành lập trung tâm đào tạo chuyên sâu về logistics với mục tiêu đến năm 2030 có khoảng 80% lực lượng lao động trong ngành được đào tạo bài bản, đáp ứng yêu cầu hội nhập quốc tế.
Đồng thời, Phó Giám đốc Sở Công Thương TP.HCM cho rằng tăng cường hợp tác quốc tế cũng cần được chú trọng. Trong thời gian tới, Sở sẽ có nhiều giải pháp để tăng cường cái việc hợp tác quốc tế cho lĩnh vực logistics, để tiếp thu tinh hoa, những công nghệ, kinh nghiệm về quản trị, cũng như những tri thức về về logistics để làm sao truyền đạt, hỗ trợ cho các doanh nghiệp logistics trong nước có được các giải pháp tốt.
Cũng theo Phó Giám đốc Sở Công Thương TP.HCM Lê Văn Danh cần phải nâng cao được chất lượng dịch vụ logistics, làm sao tính toán được việc tiết giảm chi phí, bảo vệ môi trường, đặc biệt là kiểm soát được vấn đề phát thải carbon.
Đóng góp ý kiến, ông Nguyễn Ngọc Hòa - Chủ tịch Hiệp hội Doanh nghiệp TP.HCM (HUBA) cho rằng, đầu tư hạ tầng là giải pháp căn cơ nhưng cần nhiều thời gian. Trong ngắn hạn, doanh nghiệp hoàn toàn có thể chủ động giảm chi phí thông qua tăng cường hợp tác.
Theo ông, nếu các doanh nghiệp xuất khẩu chia sẻ kế hoạch sản lượng và lịch giao hàng, các đơn vị logistics sẽ dễ dàng bố trí phương tiện, tối ưu công suất khai thác container và từ đó có điều kiện giảm giá cước.
Ngoài ra, Chủ tịch HUBA cũng đề xuất hình thành các liên minh hợp tác giữa doanh nghiệp xuất khẩu và doanh nghiệp logistics theo cơ chế thị trường, có cam kết rõ ràng về sản lượng và trách nhiệm của mỗi bên.
Trang Nguyễn