Trong bối cảnh chuỗi cung ứng toàn cầu tiếp tục tái cấu trúc, Việt Nam cần tiếp tục phát huy lợi thế về vị trí địa lý, hệ thống cảng biển và mạng lưới các hiệp định thương mại tự do; cũng như đẩy mạnh đầu tư hạ tầng, phát triển các trung tâm logistics, chuyển đổi số và logistics xanh.
Chiến lược phát triển dịch vụ logistics
Ngày 24/7, Bộ Công Thương tổ chức Diễn đàn Logistics kết nối các khu vực với chủ đề "Tái cấu trúc chuỗi cung ứng toàn cầu - Cơ hội mới cho logistics Việt Nam" là nơi đối thoại giữa các cơ quan quản lý Nhà nước, địa phương, doanh nghiệp và các đối tác quốc tế nhằm trao đổi về xu hướng tái cấu trúc chuỗi cung ứng toàn cầu, chia sẻ kinh nghiệm phát triển logistics và đề xuất các giải pháp nâng cao năng lực cạnh tranh của logistics Việt Nam trong giai đoạn mới.
Phát biểu khai mạc diễn đàn, Thứ trưởng Bộ Công Thương Phan Thị Thắng cho biết, diễn đàn được tổ chức trong bối cảnh kinh tế thế giới nói chung và đặc biệt là lĩnh vực logistics đang bị tác động sâu sắc bởi những biến động địa chính trị phức tạp và khó đoán định. Bối cảnh này đã thúc đẩy xu hướng chuyển dịch đầu tư, chuyển đổi số, chuyển đổi xanh gắn với tái cấu trúc chuỗi cung ứng, đa dạng hóa chuỗi logistics để duy trì và phát triển năng lực cạnh tranh của mỗi quốc gia.
Xu hướng này vừa đặt ra nhiều thách thức, vừa mở ra cơ hội để các quốc gia có vị trí chiến lược, môi trường đầu tư ổn định và năng lực sản xuất tốt tham gia sâu hơn vào mạng lưới sản xuất và phân phối toàn cầu.
Đối với Việt Nam, đây là thời điểm quan trọng để phát huy lợi thế về vị trí địa kinh tế, mạng lưới các hiệp định thương mại tự do, cùng môi trường đầu tư ngày càng được cải thiện nhằm thu hút dòng dịch chuyển đầu tư, phát triển sản xuất và mở rộng thị trường xuất khẩu. Chính phủ Việt Nam hiện nay cũng đặt quyết tâm đưa nền kinh tế Việt Nam đạt mục tiêu tăng trưởng tối thiểu 10% năm 2026, trong đó, động lực chính là tăng trường xuất nhập khẩu đạt 8% so với năm 2025, riêng với xuất khẩu tăng trưởng 15-16%.
Thứ trưởng Bộ Công Thương Phan Thị Thắng phát biểu tại diễn đàn
Trong 6 tháng đầu năm 2026, bất chấp biến động thị trường, tổng kim ngạch xuất nhập khẩu hàng hóa của Việt Nam đạt gần 550 tỷ USD, tăng 27,1% so với cùng kỳ năm trước. Trong đó, kim ngạch xuất khẩu đạt 266,5 tỷ USD, tăng 21%; kim ngạch nhập khẩu đạt khoảng 283,2 tỷ USD, tăng 33,4%. Những kết quả tích cực này phản ánh sức mạnh và năng lực thích ứng của nền sản xuất và xuất khẩu của Việt Nam trong chuỗi cung ứng khu vực và toàn cầu.
Tuy nhiên, Thứ trưởng Bộ Công Thương Phan Thị Thắng cho rằng, quy mô thương mại quốc tế ngày càng lớn cũng đặt ra yêu cầu cấp thiết đối với việc nâng cao năng lực logistics quốc gia. Có thể khẳng định rằng, năng lực logistics hôm nay không chỉ quyết định tốc độ lưu chuyển hàng hóa mà còn quyết định khả năng thu hút đầu tư, mở rộng thị trường và vị thế của mỗi quốc gia trong chuỗi cung ứng toàn cầu. Chiến lược phát triển dịch vụ logistics Việt Nam thời kỳ 2025-2035, tầm nhìn đến năm 2050 đặt ra những mục tiêu hết sức cụ thể như: tỷ trọng giá trị tăng thêm của dịch vụ logistics trong tổng sản phẩm trong nước đạt 5%-7%; tốc độ tăng trưởng trung bình của dịch vụ logistics đạt 12%- 15%; (chi phí logistics so với tổng sản phẩm trong nước giảm còn 12-15% (hiện nay là 17%).
Để hiện thực hóa mục tiêu đó, Thứ trưởng Bộ Công Thương nhấn mạnh đến sự phối hợp chặt chẽ giữa các cơ quan quản lý Nhà nước, địa phương, cộng đồng doanh nghiệp và các đối tác quốc tế có ý nghĩa đặc biệt quan trọng.
Bên cạnh đó, Bộ Công Thương luôn mong muốn tiếp tục nhận được sự đồng hành, hợp tác và những ý kiến đóng góp thiết thực từ các bộ, ngành, địa phương, cộng đồng doanh nghiệp và các đối tác trong nước, quốc tế để cùng xây dựng ngành logistics Việt Nam phát triển tương xứng với tiềm năng, đóng góp tích cực vào mục tiêu phát triển nhanh và bền vững của đất nước.
Tăng cường kết nối
Chia sẻ tại diễn đàn, ông Nguyễn Lộc Hà - Phó Chủ tịch Thường trực UBND TP.HCM cho biết đối với TP.HCM, quá trình tái cấu trúc chuỗi cung ứng toàn cầu mở ra không gian phát triển rất lớn. Với vị trí trung tâm của khu vực phía Nam, hệ thống cảng biển, sân bay, khu công nghiệp, trung tâm sản xuất - thương mại - tài chính và cộng đồng doanh nghiệp năng động, TP.HCM có đủ điều kiện để phát triển thành trung tâm dịch vụ logistics quốc tế, đóng vai trò đầu mối điều phối và kết nối chuỗi cung ứng của khu vực phía Nam với thị trường toàn cầu.
Không gian phát triển mới của TP.HCM cho phép hình thành một hệ sinh thái logistics có tính bổ trợ cao. Trên cơ sở đó, thành phố xác định một số định hướng trọng tâm, đó là phát triển hệ thống hạ tầng logistics đồng bộ, hiện đại và có khả năng kết nối vùng; thúc đẩy chuyển đổi số và nâng cao tính minh bạch của chuỗi cung ứng; phát triển logistics xanh, đáp ứng các tiêu chuẩn mới của thị trường quốc tế; phát triển nguồn nhân lực và hệ sinh thái dịch vụ logistics có giá trị gia tăng cao.
Phó Chủ tịch Thường trực UBND TP.HCM Nguyễn Lộc Hà
Cũng theo Phó Chủ tịch Thường trực UBND TP.HCM, logistics là lĩnh vực có tính liên vùng rất cao vì vậy không một địa phương nào có thể phát triển logistics một cách riêng lẻ. Qua đó, TP.HCM mong muốn các bộ, ngành và địa phương tiếp tục hoàn thiện quy hoạch, đầu tư và khai thác hiệu quả các hành lang vận tải, trung tâm logistics và đầu mối giao thông chiến lược và tăng cường chia sẻ dữ liệu.
Thành phố cũng sẵn sàng học hỏi và chia sẻ kinh nghiệm, tăng cường hợp tác và học hỏi các mô hình phát triển logistics hiệu quả của các địa phương trong nước và quốc tế.
Cùng với đó, TP.HCM cũng mong muốn cộng đồng doanh nghiệp chủ động đổi mới mô hình quản trị, tăng cường liên kết... chuyển từ cạnh tranh đơn lẻ sang hợp tác để cùng nâng cao năng lực của toàn chuỗi cung ứng.
Với vai trò đầu tàu kinh tế của cả nước, TP.HCM cam kết tiên phong và đồng hành để xây dựng hệ sinh thái logistics hiện đại, thông minh, xanh, tuần hoàn và bền vững; góp phần nâng cao năng lực cạnh tranh của ngành logistics Việt Nam và khẳng định vai trò ngày càng quan trọng của Việt Nam trong chuỗi cung ứng khu vực.
Trang Nguyễn