Tin nóng:

Doanh nghiệp Việt và “thuốc thử” mang tên Covid-19

Chuyên gia kinh tế Nguyễn Trí Hiếu gọi dịch Covid-19 như “liều thuốc thử” với nền kinh tế Việt Nam. “Liều thuốc” giúp nhìn rõ một loạt điểm yếu của rất nhiều ngành kinh tế, trong đó nhiều ngành là xương sống của xã hội.

Doanh nghiệp “ngấm mệt” vì Covid-19

Cùng với việc dịch bệnh Covid-19 diễn biến phức tạp tại Trung Quốc và hoạt động giao thương qua các cửa khẩu ở khu vực phía Bắc chưa thuận lợi, hoạt động của nhiều doanh nghiệp Việt bắt đầu chịu sự tác động do Trung Quốc hiện là thị trường cung cấp nguồn nguyên liệu cho nhiều ngành hàng xuất khẩu của Việt Nam. Theo phản ánh từ đại diện các hiệp hội, hiện các mặt hàng nguyên phụ liệu, linh kiện đầu vào nhập khẩu từ Trung Quốc để phục vụ cho sản xuất đang gặp khó khăn do nhiều doanh nghiệp phía Trung Quốc chưa hoạt động trở lại.

Tại cuộc họp của Bộ Công Thương với đại diện 5 hiệp hội (Hiệp hội Dệt may Việt Nam, Hiệp hội Bông sợi Việt Nam, Hiệp hội Da giày và túi xách Việt Nam, Hiệp hội Doanh nghiệp điện tử Việt Nam, Hiệp hội Thép Việt Nam) và Tập đoàn Samsung vừa qua, đại diện Hiệp hội Da giày và túi xách Việt Nam (Lefaso), cho biết qua khảo sát nhanh các thành viên trong hiệp hội, khoảng 70-80% doanh nghiệp vẫn còn nguyên liệu sản xuất trong vòng 2-3 tuần nữa. Một số ít doanh nghiệp khác trong ngành còn nguyên liệu đến cuối tháng 2 và rất ít doanh nghiệp trữ đủ nguyên liệu đến giữa tháng 3. Theo đại diện Lefaso, với ngành da giày, các doanh nghiệp trong nước mới chủ động được khoảng 50% nguyên phụ liệu các loại. Trong đó, chịu ảnh hưởng 20% phân khúc cao cấp. Chịu tác động nhiều nhất là các doanh nghiệp sản xuất hàng thấp cấp, hoặc chuyên xuất qua khu vực biên mậu vì phải phụ thuộc 100% nguồn cung từ Trung Quốc.

Theo ông Trương Văn Cẩm, Phó Chủ tịch Hiệp hội Dệt may Việt Nam (Vitas), thiếu nguyên liệu cho sản xuất cũng là lo lắng của nhiều doanh nghiệp trong ngành hiện nay. Ông Cẩm cho hay, ngành dệt may hiện phải nhập khẩu 60-70% vải và nguyên phụ liệu các loại từ Trung Quốc, trong đó nhập khẩu vải chiếm nhiều nhất. Việc nhiều doanh nghiệp Trung Quốc sản xuất nguyên phụ liệu buộc phải đóng cửa không hoạt động đến hết tháng 2, đặc biệt có khá nhiều nhà máy lớn đóng tại Vũ Hán nên nguy cơ thiếu nguyên phụ liệu trong thời gian tới là rất cao.

Để chuẩn bị cho tình huống xấu, nhiều doanh nghiệp dệt may đã tính đến phương án nhập nguyên phụ liệu từ các quốc gia khác như Hàn Quốc, Thái Lan, Ấn Độ, Bangladesh, Brazil..., Tuy nhiên, khó khăn hiện nay là việc chuyển đổi nguồn nguyên liệu sang quốc gia khác không hề đơn giản, do giá nhập nguyên liệu từ Trung Quốc luôn thấp hơn so với các nước khác. Việc đàm phán được mức giá tốt từ các thị trường thay thế để giá thành các mặt hàng xuất khẩu không bị quá ảnh hưởng cũng là việc không dễ thực hiện trong một sớm một chiều.

Đại diện Hiệp hội Doanh nghiệp điện tử Việt Nam, bà Đỗ Thị Thúy Hương cho biết, Trung Quốc là thị trường cung cấp nguyên liệu lớn nhất cho các doanh nghiệp sản xuất ngành hàng điện tử Việt Nam. Nhiều doanh nghiệp có lượng nhập hàng nguyên liệu từ Trung Quốc rất lớn. Nếu dịch Covid-19 kéo dài, chỉ 1-2 tháng nữa sẽ nhìn thấy rất rõ tác động của nó. “Nguy cơ dừng sản xuất hiện hữu, việc trả lương cho người lao động, cộng thêm chi phí duy tu bảo dưỡng máy móc là những áp lực lớn đối với doanh nghiệp”, bà Hương cho hay.

Trong lĩnh vực sản xuất, lắp ráp ô tô lớn, mặc dù nhiều lãnh đạo tỏ ra bình tĩnh khi nói rằng “hiện giờ chưa có vấn đề gì lớn” nhưng theo đánh giá của Cục Công nghiệp, những ảnh hưởng đến một số dòng xe đã khá rõ nét. Ngành sản xuất, lắp ráp ô tô thương mại (gồm xe tải và xe buýt) trong nước hiện nay chủ yếu nhập khẩu linh kiện từ phía Trung Quốc, trong đó có đến hơn 70% số doanh nghiệp sản xuất lắp ráp ô tô tải Việt Nam dựa vào nguồn linh kiện chính từ nước láng giềng. Ví dụ với xe du lịch (xe con), một số dòng xe nhập khẩu linh kiện từ Trung Quốc, như dòng xe Peugeot nhập khẩu linh kiện từ Vũ Hán để phục vụ lắp ráp trong nước. Hay như với các dòng xe Hyundai, Kia cũng không ngoại lệ.

Theo Báo cáo của Bộ Kế hoạch và Đầu tư gửi Chính phủ, một doanh nghiệp FDI lớn là LG vừa có báo cáo cho hay, sẽ không có nguyên liệu đầu vào cho sản xuất kinh doanh nếu dịch Covid-19 không được ngăn trong vòng 2 tuần tới. Còn với tập đoàn Samsung, việc hàng trăm container nhập khẩu nguyên liệu đang bị ách tắc tại các cửa khẩu ở Lạng Sơn, nếu không được thông quan có thể giảm tới 50% doanh số của Samsung trong năm 2020.

Trong lĩnh vực du lịch, lữ hành, nhiều doanh nghiệp "tranh thủ" bảo trì khách sạn, khu nghỉ dưỡng. Vinpearl, thành viên của Tập đoàn Vingroup thông báo đóng cửa tạm thời một số khách sạn tại Nha Trang, Đà Nẵng và Phú Quốc để duy tu, bảo trì trong giai đoạn thấp điểm, do ảnh hưởng của dịch Covid-19.

Lĩnh vực nông nghiệp cũng không nằm ngoài “vòng xoáy” của Covid-19. Thứ trưởng Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn Trần Thanh Nam cho biết, nhiều mặt hàng nông sản bị tác động, ảnh hưởng. Hầu hết các sản phẩm trái cây chủ lực, nhất là thanh long, dưa hấu là xuất khẩu tươi, chưa qua chế biến, tồn đọng hàng chục nghìn tấn. Hàng hóa xuất khẩu theo hình thức trao đổi cư dân (tiểu ngạch), nhất là trái cây, do được ưu đãi về thuế VAT khi vào Trung Quốc, nên vẫn còn chiếm tỷ trọng khá lớn, dù đã khuyến nghị các doanh nghiệp chuyển nhanh, chuyển mạnh sang xuất khẩu chính ngạch trong suốt 2 năm qua. Phạm vi ảnh hưởng của dịch và các biện pháp chống dịch tới xuất nhập khẩu tương đối rộng, trong đó, thương mại biên giới sẽ chịu ảnh hưởng lớn nhất. Hoạt động xuất nhập khẩu sẽ không tránh khỏi ảnh hưởng tiêu cực trong ngắn hạn và trung hạn (có thể là 6 - 8 tháng). Trung Quốc là thị trường lớn, chiếm 24% giá trị trong tổng số lượng hàng nông, lâm, thuỷ sản Việt Nam xuất khẩu ra thế giới.

Chắc chắn với tình trạng dịch bệnh COVID-19 ngày càng phức tạp thì nguồn hàng khan hiếm và giá cả có xu hướng leo thang trong thời gian tới. Nếu không có các biện pháp hỗ trợ kịp thời có kahr năng nhiều doanh nghiệp vừa và nhỏ phá sản.

Không phải “cứ khủng hoảng là chết”!

Thạc sĩ. Nguyễn Phan Anh chuyên gia marketing online cho rằng, do dịch Covid-19 hầu như mọi hoạt động đều đình trệ, tuy vậy, không phải cứ “khủng hoảng là chết” mà trong đó vẫn nhìn thấy những cơ hội dù ít ỏi…Theo ông Phan Anh, rõ ràng đại dịch COVID-19 giúp cho người dân có ý thức chăm sóc sức khỏe nhiều hơn. Đại dịch này giúp các doanh nghiệp hoạt động trong lĩnh vực y tế, chăm sóc sức khỏe, bảo hiểm, và thương mại điện tử, bán hàng online, giao vận hàng hóa và phát triển mạnh hơn.  Để tồn tại qua đại dịch, ông Phan Anh cho rằng, doanh nghiệp và những người bán hàng trong thời gian này cần phải tái cấu trúc lại hoạt động của mình, nâng cao năng lực đào tạo nhân sự, sắp xếp lại cơ cấu tổ chức, tối ưu hóa chi phí và đặc biệt tìm hướng tiếp cận chuyển đổi số và bán hàng online cho khách hàng, đối tác. Đây cũng là một xu hướng các doanh nghiệp luôn chú trọng.

Các doanh nghiệp cũng nên chú trọng vào cắt giảm chi phí và quản  trị tài chính tốt trong bối cảnh khủng hoảng dịch bệnh. Đưa ra bài học và thực hiện bài học về dự trữ trong khủng hoảng. Chuẩn bị các kịch bản kinh doanh khi khủng hoảng khác xảy ra trong tương lai. Tạm dừng hoạt động không có nghĩa là dừng lại mọi thứ.

Theo ông Phan Anh, thời điểm này, doanh nghiệp cần tập trung vào học tập và phát triển các công nghệ bán hàng online, marketing trực tuyến thông qua các nền tảng mạng xã hội phổ biến, website, sàn thương mại điện tử và hợp tác với các bên giao hàng cho khách hàng. Người dân càng hạn chế đi lại do dịch bệnh, người ta càng mua hàng online nhiều và đó là cơ hội cho chính bạn và doanh nghiệp của bạn. Trong nguy có cơ, dù tình hình bệnh dịch có thể kéo dài nhưng nó vẫn chỉ là một cuộc khủng hoảng ngắn hạn. Sau khi hết dịch, mọi người sẽ đi làm, đi học, đi chơi, đi giao lưu công việc trở lại bình thường và nhu cầu tiêu dùng sẽ lại  cao hơn. Hãy chuẩn bị nguồn lực như nhân sự, máy móc, năng lực sản xuất để vượt bậc lên sau thời gian dịch bệnh.

Hơn bao giờ hết, đây là lúc nhìn lại cơ cấu của nền kinh tế, thấy được như cầu bức thiết đẩy nhanh quá trình tái cơ cấu từng lĩnh vực, từng ngành một. Để làm sao phải xây dựng được một nền kinh tế độc lập tự chủ, ít phụ thuộc hơn, khả năng chống và thích ứng với các biến động nhiều hơn…

Với những khó khăn hiện tại, Chính phủ đã và đang có những giải pháp quan trọng nhằm hỗ trợ doanh nghiệp vượt qua khó khăn. Đó là tháo gỡ khó khăn, tạo thuận lợi về tiếp cận vốn, tín dụng và thuế. Dự kiến sẽ có gói tín dụng 250.000 tỷ đồng hỗ trợ doanh nghiệp từ các ngân hàng.

Ngoài ra còn có nhiều nỗ lực khác trong việc cắt giảm thủ tục hành chính, chi phí; tạo thuận lợi cho sản xuất kinh doanh, thúc đẩy xuất, nhập khẩu; phục hồi và phát triển ngành du lịch, hàng không; đẩy nhanh tiến độ giải ngân vốn đầu tư công...

Trong tầm nhìn Việt Nam 2045, Thủ tướng Nguyễn Xuân Phúc nhấn mạnh cần thiết phải xây dựng nền kinh tế độc lập, tự chủ, đủ sức chống chịu với các biến động bên ngoài. Dịch Covid-19 có thể coi là một “liều thuốc thử” đặc biệt với nền kinh tế Việt Nam để thấy được sức chống chịu như thế nào. Dù biến động, nhiều doanh nghiệp vẫn tin tưởng đất nước có thể biến “nguy” thành “cơ” trong tầm nhìn dài hạn, kinh tế tăng trưởng bền vững.

Đinh Hùng

Bình luận bài viết

Bình luận

Cơ quan chủ quản: HIỆP HỘI CÁC NHÀ BÁN LẺ VIỆT NAM

Giấy phép hoạt động báo chí điện tử số 75/GP-BTTT, do Bộ Thông tin & Truyền thông cấp ngày: 23/02/2017

Ngày thành lập Tạp chí Thương Trường: Ngày 26 tháng 6 năm 2008

Tòa soạn: Tầng 6 tòa nhà số 8 Trần Đăng Ninh - P. Dịch vọng - Q. Cầu Giấy - Hà Nội

Tổng biên tập: Đinh Thị Mỹ Vân

Phụ trách điện tử: Tổng TKTS Đinh Duy Hùng

Hotline: 0913398394

Điện thoại: +84 24 3734 9773

Fax: +84 24 3939 3770

Email: [email protected]

Liên hệ quảng cáo: 0888484455