Tin nóng:

Giữ “lửa” cho nghệ thuật diễn xướng dân gian Nam Bộ

Ngày 24/10, tại TPHCM, Nhà xuất bản Văn Hoá- Văn nghệ TPHCM, Nhóm đối thoại văn hoá cộng đồng (CCD) và Công ty TNHH Vang Vọng Trống Chầu đã phối hợp tổ chức chương trình ra mắt giới thiệu bộ sách Lục Tỉnh Cầm Ca.

Giữ “lửa” cho nghệ thuật diễn xướng dân gian Nam Bộ
Khán giả tìm hiểu về bộ sách Lục Tỉnh Cầm Ca tại buổi giới thiệu. Ảnh N.H

Theo Ban tổ chức, Bộ sách Lục tỉnh Cầm ca gồm 4 quyển: Đường vào Hát Bội, Đường vào Diễn xướng Dân gian Nam Bộ, Đường vào Đờn Ca Tài Tử, Đường vào Cải lương. Bộ sách tập hợp qua nhiều nguồn tư liệu và kinh nghiệm tổ chức các chương trình Diễn Xướng Nam Bộ của CCD để các bạn trẻ và độc giả bước đầu học cách thưởng thức các loại hình diễn xướng của miền Nam. Các kiến thức cơ bản về 4 loại hình nghệ thuật được trình bày cô đọng, từ bối cảnh lịch sử hình thành các loại diễn xướng, sân khấu hoá chất liệu âm nhạc, nghệ thuật cổ truyền với góc nhìn đương đại giúp khán giả, đặc biệt là lớp trẻ tiếp cận và chung tay tiếp cận tiếp tục giữ gìn, phát triển giá trị văn hoá cổ truyền. Thông qua chất liệu nghệ thuật cơ bản và ứng dụng QR code thực tế, đây sẽ là điểm sáng hiệu quả với mong muốn thu hút từng lớp khán giả am hiểu và yêu nghệ thuật sân khấu nước nhà. Để những loại hình nghệ thuật đặc trưng như Hát Bội- Cải Lương- Đờn Ca Tài Tử- Diễn xướng Dân gian Nam Bộ không rơi vào tình trạng lãng quên hay đứt gãy mạch văn hoá.

Giữ “lửa” cho nghệ thuật diễn xướng dân gian Nam Bộ
Các thành viên nhóm CCD chia sẻ về việc thực hiện bộ sách Lục Tỉnh Cầm Ca. Ảnh N.H

Bộ sách được xuất bản dưới sự hỗ trợ của Hội đồng Anh thông qua Quỹ phim, Âm nhạc và lưu trữ online tại website: http://luctinhcamca.org/. Quỹ FAMLAB ( Phim nhạc lưu trữ) hướng tới các việc hỗ trợ các dự án làm việc với di sản âm nhạc và phim Việt Nam thông qua các thực hành đương đại. Quỹ dành cho các cá nhân, các nhóm thực hành nghệ thuật và các tổ chức tại Việt Nam và Vương Quốc Anh có tiềm năng tạo ra ảnh hưởng bền vững và lâu dài cho các cộng đồng di sản văn hoá cũng như nghệ thuật và có những hướng tiếp cận mới và sáng tạo trong quá trình tương tác với khán giả.

Chia sẻ thông tin về bộ sách, ông Phan Khắc Huy, sáng lập nhóm CCD cho biết, mục đích ban đầu của dự án Đối thoại văn hoá cộng đồng là kết nối các nhà nghiên cứu với công chúng. Cuối năm 2017 sau khi tham vấn cùng các nhà nghiên cứu văn hoá Nam Bộ, CCD đã khởi động dự án Diễn Xướng Nam Bộ để hầu mong mang nghệ thuật cổ truyền Nam bộ tiếp cận với khán giả trẻ. Diễn xướng Nam Bộ đã tái hiện lại bối cảnh lịch sử hình thành các loại hình diễn xướng, sân khấu hoá chất liệu âm nhạc – nghệ thuật cổ truyền với góc nhìn đương đại và làm cầu nối cho các thế hệ diễn viên, khán giả tiếp tục giữ gìn, phát triển vốn văn hoá cổ. Trên những kết quả đã đạt được CCD đã tiếp tục thực hiện dự án Thư viện Diễn Xướng Nam Bộ Lục Tỉnh Cầm Ca. Bộ sách Lục Tỉnh Cầm Ca là một trong những hoạt động của Thư viện Lục Tỉnh Cầm Ca, hướng đến sự tương tác cho khán giá trẻ với các loại hình nghệ thuật cổ truyền Nam bộ.

Giữ “lửa” cho nghệ thuật diễn xướng dân gian Nam Bộ
Trích đoạn Lữ Bố hí Điêu Thuyền do Lớp đường vào Hát Bội biểu diễn. Ảnh N.H

Chương trình Lục Tỉnh Cầm Ca diễn ra tại đường sách TPHCM ngoài mục đích giới thiệu nghệ thuật cổ truyền đặc sắc của Nam Bộ đến bạn đọc, bộ sách Lục Tỉnh Cầm Ca còn hướng đến bước đầy thể nghiệm một giáo trình dẫn nhập, giúp các bán trẻ tiếp cận và tìm hiểu nghệ thuật cổ truyền một cách dễ dàng và sinh động hơn

Bên cạnh sự hỗ trợ từ các nhà nghiên cứu trong việc tạo cảm hứng để nhóm thực hiện dự án, tạo nền tảng ban đầu để nhóm thực hiện chương trình, nhóm còn được sự hỗ trợ nhiệt tình từ các nhóm nghệ sỹ dân gian về mặt chuyên môn, minh hoạ và kinh nghiệm thực hành để làm cho bộ sách thuyết phục và sinh động hơn. Đặc biệt với sự hỗ trợ của các nhóm nghệ sỹ, trong quá trình làm bộ sách nhóm đã thử nghiệm một vài workshop, lớp học dạy cho các bạn thưởng thức chơi thử đờn ca tài tử, cải lương và hát bội. Các lớp học này thu hút được nhiều bạn trẻ quan tâm và tham gia. Năm 2019 nhóm đã tạọ được một chuỗi các lớp về cải lương năm nay tiếp tục làm về hát bội. Mục tiêu chính của lợp để đào tạo khán giả chứ không phải đào tạo nghệ sỹ. Chính các bạn sau khi tham gia lớp sẽ trở thành đại sử tiếp tục lam truyền kiến thức cho các bạn trẻ khác cùng tìm về nghệ thuật diễn xướng.

Giữ “lửa” cho nghệ thuật diễn xướng dân gian Nam Bộ
Các nghệ sỹ của Đoàn Hát Bội - Tuồng cổ Ngọc Khanh biểu diễn trích đoạn Hát Bội Vở Thượng công Lê Văn Duyệt. Ảnh N.H

“Những chất liệu về diễn xướng Nam bộ rất nhiều, rất đa dạng và rất hấp dẫn. Do vậy kế tiếp đây CCD có thể sẽ tiếp tục sử dùng chất liệu đó để tạo thêm vài sản phẩm về giáo dục, du lịch để tiếp cận nhiều hơn với các khán giả  trẻ và khách du lịch trong và ngoài nước”, ông Huy cho biết. 

Đồng hành với nhóm CCD ngay từ những ngày đầu thực hiện dự án Diễn xướng Nam Bộ, Nghệ sỹ Ngọc Khanh, Đoàn Hát bội Tuồng cổ Ngọc Khanh cho biết, hiện nghệ thuật diễn xướng dân gian đã đi vào giai đoạn thoái trào. Điển hình như nghệ thuật Hát bội cũng chỉ đang sống “lay lắt” nhờ vào các đền chùa, miếu mạo. Do vậy, các nghệ sỹ đang phải rất vất vả mới có thể giữ được ngon lửa nghề. Nhưng đáng mừng là hiện nay còn có nhiều bạn trẻ quan tâm đến nghệ thuật diễn xướng dân gian muốn tìm hiểu, trải nghiệm hoạt động biểu diễn, hoá trang… cũng như các khó khăn, vất vả của các nghệ sỹ khi làm nghề. Bên cạnh đó, một số bạn trẻ là thế hệ kế cận của các nghệ sỹ cũng còn có người muốn theo nghề, đó là một tín hiệu đáng mừng. Các bạn trẻ này sẽ là các điểm “tụ” để tạo ra các điểm “tán” góp phần lan toả các kiến thức về nghệ thuật diễn xướng dân gian trong cộng đồng.

Đường vào Hát Bội là quyển đầu tiên trong bộ sách. Hát Bội là một loại hình nghệ thuật sân khấu truyền thống với tính ước lệ cao trong biểu diễn và phục trang. Hát bội từng chiếm vị trí rất quan trọng trong văn hoá Việt nhất là ở miền Nam. Toàn bộ cái hay, cái đẹp trong nghệ thuật Hát Bội trong hệ thống quy phạm nghiêm ngặt từ phục trang đến hoá trang, từ nhạc khúc ca từ đến điệu bộ

Đường vào Diễn xướng dân gian Nam Bộ giới thiệu các loại hình diễn xướng dân gian mà tiêu biểu là ở hai thể loại là hình thức trữ tình có dân ca, hò, hát, lý… và hình thức nghi lễ có hát Bóng Rỗi, Hát Sắc Bùa. Những loại này hầu như đã mất đi không gian văn hoá để tồn tại hoặc đã biến đổi xa xôi so với nguồn gốc. Song cái hay, cái đẹp của các loại hình nghệ thuật dân gian này là kết tinh văn hoá của các thế hệ đi trước, vẫn làm khán giả trẻ lưu tâm tìm hiểu mà chắt lọc, kế thừa. Các nội dung được nhóm biên soạn sắp xếp lại theo một trình tự dễ hiểu kết hợp với những minh hoạ độc đáo.

 Đường vào Cải Lương là kết quả của các nhà nghiên cứu, tiền bối, nhóm biên soạn Lục tỉnh Cầm Ca chỉ trích dẫn sắp xếp lại một trình tự dễ hiểu, kết hợp với những minh hoạ độc đáo và kỹ thuật QR code để bạn đọc vừa có thể xem sách, vừa nghe, vừa thưởng thức các đoạn diễn minh hoạ. Ngoài quá trình ra đời, hình thành và phát triển, tập sách cũng phân chia rõ và giúp bạn đọc định hình các loại hình cải lương mà chúng ta vẫn hay nghe nhắc đến như cải lương xã hội, cải lương mang màu sắc hương xa, cải lương tuồng cổ, hồ quảng

 Đường vào Đờn ca tài tử được trình bày như một buổi sinh hoạt tài tử. Chương trình có kể chuyện xưa cũ, có hoà đơn- hoà ca minh hoạ và cũng có khoảng chia sẻ sâu lắng. Bắt đầu tư câu chuyện ngày xửa, ngày xưa khi bản “ Hành văn vốn là nhạc Huế nhưng lời ca lại rặt miền Nam xen lẫn tiếng Pháp. Đến cuối thế kỷ 19, âm nhạc tài tử đã ngầm tồn tại trong các ban nhạc lễ- ban nhạc của các gánh hát bội. Lúc này âm nhạc tài tử vẫn còn sơ khai. Nhạc cụ hơi “ cấu trúc” một tiết mục tài tử cũng được trình bày cụ thể để bạn đọc phân biệt được sự tương đồng và khác biệt giữa nhạc tài tử và nhạc cải lương – điều mà nhiều người còn lẫn lộn.

 

 

Huế Nguyễn

Bình luận bài viết

Bình luận

Cơ quan chủ quản: HIỆP HỘI CÁC NHÀ BÁN LẺ VIỆT NAM

Giấy phép hoạt động báo chí điện tử số 75/GP-BTTT, do Bộ Thông tin & Truyền thông cấp ngày: 23/02/2017

Ngày thành lập Tạp chí Thương Trường: Ngày 26 tháng 6 năm 2008

Tòa soạn: Tầng 6 tòa nhà số 8 Trần Đăng Ninh - P. Dịch vọng - Q. Cầu Giấy - Hà Nội

Tổng biên tập: Đinh Thị Mỹ Vân

Phụ trách điện tử: Tổng TKTS Đinh Duy Hùng

Hotline: 0913398394

Điện thoại: +84 24 3734 9773

Fax: +84 24 3939 3770

Email: toasoanthuongtruong@gmail.com.

Liên hệ quảng cáo: 0888484455