Hiệp hội Bất động sản TP.HCM (HoREA) kiến nghị bổ sung cơ chế phát triển nhà ở xã hội do cá nhân đầu tư trong dự thảo Luật Nhà ở (sửa đổi), qua đó tạo hành lang pháp lý cho mô hình nhà trọ, nhà cho thuê dài hạn phát triển bài bản.
Theo Hiệp hội, việc khuyến khích khu vực tư nhân tham gia sẽ góp phần tăng nguồn cung nhà ở giá rẻ, đáp ứng nhu cầu của người lao động và giảm áp lực cho ngân sách nhà nước.
Cần luật hóa mô hình nhà trọ cho thuê dài hạn
Góp ý dự thảo Luật Nhà ở (sửa đổi), HoREA cho rằng một trong những khoảng trống của chính sách hiện nay là chưa có cơ chế đầy đủ đối với loại hình nhà ở xã hội do cá nhân, hộ gia đình đầu tư xây dựng để cho thuê.
Theo Hiệp hội, thực tế nhiều năm qua, tại TP.HCM, Hà Nội, Bình Dương, Đồng Nai và nhiều địa phương công nghiệp khác đã hình thành hàng chục nghìn dãy nhà trọ do người dân tự đầu tư. Đây là nguồn cung chỗ ở rất lớn cho công nhân, người lao động, sinh viên và người thu nhập thấp, nhưng phần lớn vẫn phát triển theo hình thức tự phát, chưa được hưởng các chính sách hỗ trợ tương xứng.
Cần luật hóa mô hình nhà trọ cho thuê dài hạn.
HoREA cho rằng việc bổ sung quy định về nhà ở xã hội do cá nhân đầu tư sẽ góp phần chính thức hóa mô hình này, đồng thời tạo cơ sở pháp lý để Nhà nước có cơ chế quản lý, hỗ trợ và nâng cao chất lượng công trình.
Theo Hiệp hội, đây cũng là giải pháp giúp khai thác hiệu quả nguồn lực xã hội trong phát triển nhà ở, thay vì chỉ dựa vào các doanh nghiệp hoặc ngân sách nhà nước.
HoREA đề xuất dự thảo Luật cần có quy định cụ thể về điều kiện, tiêu chuẩn và chính sách ưu đãi đối với cá nhân, hộ gia đình tham gia đầu tư xây dựng nhà ở xã hội cho thuê.
Hiệp hội cho rằng nếu có cơ chế phù hợp về đất đai, tín dụng, thuế và thủ tục đầu tư, nhiều hộ dân sẽ mạnh dạn đầu tư xây dựng các khu nhà cho thuê đạt tiêu chuẩn, góp phần nâng cao điều kiện sống cho người thuê.
Theo HoREA, việc phát triển mô hình này không chỉ giúp bổ sung nguồn cung nhà ở giá rẻ mà còn từng bước thay thế các khu nhà trọ xuống cấp, thiếu hạ tầng kỹ thuật và hạ tầng xã hội, vốn đang tồn tại ở nhiều đô thị lớn.
Hiệp hội cũng cho rằng các chính sách ưu đãi cần được thiết kế theo hướng đơn giản, dễ tiếp cận để khuyến khích người dân tham gia đầu tư, đồng thời tránh phát sinh thêm thủ tục hành chính làm giảm hiệu quả của chính sách.
Bổ sung nguồn cung nhà ở cho người thu nhập thấp
Theo HoREA, trong bối cảnh nhu cầu về nhà ở giá rẻ ngày càng lớn, đặc biệt tại các trung tâm công nghiệp và đô thị, việc đa dạng hóa các chủ thể tham gia phát triển nhà ở xã hội là yêu cầu cần thiết.
Hiệp hội nhận định nếu chỉ trông chờ vào các dự án nhà ở xã hội do doanh nghiệp đầu tư thì rất khó đáp ứng nhu cầu thực tế của hàng triệu người lao động.
Trong khi đó, khu vực hộ gia đình và cá nhân có lợi thế về quỹ đất nhỏ lẻ, khả năng đầu tư linh hoạt và có thể nhanh chóng tạo thêm nguồn cung nhà cho thuê nếu được hỗ trợ bằng cơ chế phù hợp.
Bổ sung nguồn cung nhà ở cho người thu nhập thấp.
HoREA cho rằng việc luật hóa mô hình nhà ở xã hội do cá nhân đầu tư cũng sẽ góp phần thực hiện hiệu quả chủ trương phát triển nhà ở quốc gia, đồng thời huy động thêm nguồn lực xã hội cho lĩnh vực an sinh.
HoREA đánh giá việc bổ sung quy định về nhà ở xã hội do cá nhân đầu tư không chỉ giải quyết bài toán chỗ ở trước mắt mà còn phù hợp với định hướng phát triển thị trường nhà ở bền vững.
Theo Hiệp hội, cùng với các dự án nhà ở xã hội quy mô lớn do doanh nghiệp triển khai, việc phát triển hệ thống nhà cho thuê do hộ gia đình đầu tư sẽ tạo thêm một cấu phần quan trọng của thị trường nhà ở.
Mô hình này vừa đáp ứng nhu cầu thuê nhà ngày càng tăng của người lao động, vừa góp phần nâng cao chất lượng các khu nhà trọ hiện hữu, bảo đảm an toàn xây dựng, phòng cháy chữa cháy, vệ sinh môi trường và điều kiện sinh hoạt.
HoREA kiến nghị cơ quan soạn thảo nghiên cứu bổ sung các quy định cụ thể vào dự thảo Luật Nhà ở (sửa đổi), tạo hành lang pháp lý đầy đủ để phát huy hiệu quả nguồn lực xã hội trong phát triển nhà ở giá phù hợp, qua đó góp phần thực hiện mục tiêu bảo đảm an sinh và phát triển thị trường bất động sản theo hướng cân bằng, bền vững.
Thiên An