07:46 16/03/2022

Hướng tới tiêu dùng an toàn trong bối cảnh tình hình mới

Nhằm hưởng ứng chủ đề “Tiêu dùng an toàn trong thời kỳ bình thường mới” của Ngày Quyền của người tiêu dùng Việt Nam năm 2022, Cục Cạnh tranh và Bảo vệ người tiêu dùng, Bộ Công Thương phát hành Bộ tài liệu “Hướng dẫn tiêu dùng an toàn trong thời kỳ bình thường mới”.

Tiêu dùng an toàn không chỉ là quyền của người tiêu mà còn là trách nhiệm của các cơ quan, tổ chức, doanh nghiệp, là tiêu chí để đánh giá sự phát triển của nền kinh tế và sự văn minh của xã hội. Tuy nhiên, nhiều người tiêu dùng hiện chưa nhận thức đầy đủ quyền được an toàn, chưa hiểu rõ các rủi ro có thể phát sinh cũng như chưa biết rõ cách thức để xử lý các nguy cơ mất an toàn đối với bản thân trong quá trình tiêu dùng. 

Cùng với đó, các thách thức do dịch bệnh Covid-19 và các ảnh hưởng nghiêm trọng do thảm họa tự nhiên gây ra ngày càng cho thấy vai trò, trách nhiệm của người tiêu dùng trong việc đóng góp xây dựng môi trường tiêu dùng an toàn và bền vững.

Một trong những điểm nhấn của các hoạt động hưởng ứng Ngày Quyền của người tiêu dùng Việt Nam 2022 của Bộ Công Thương là ban hành bộ tài liệu “Hướng dẫn tiêu dùng an toàn trong thời kỳ bình thường mới”.

Với 3 nội dung trọng tâm gồm An toàn lựa chọn, An toàn thanh toán và An toàn sử dụng (Thông điệp 3A), Bộ tài liệu Hướng dẫn sẽ là cuốn sổ tay hữu ích cho người tiêu dùng trong việc hướng tới tiêu dùng an toàn trong bối cảnh tình hình mới.

tiêu dùng an toàn trong thời kỳ bình thường mới
Bộ tài liệu “Hướng dẫn tiêu dùng an toàn trong thời kỳ bình thường mới”

An toàn lựa chọn được quy định trong hướng dẫn này là giai đoạn từ khi người tiêu dùng  tiếp cận và tiếp nhận thông tin ban đầu đến giai đoạn cân nhắc lựa chọn hàng hóa, dịch vụ tiêu dùng.

Đối với doanh nghiệp, phải cung cấp thông tin cho người tiêu dùng một cách đầy đủ, chính xác về doanh nghiệp, uy tín, khả năng kinh doanh, khả năng cung cấp hàng hóa, dịch vụ của doanh nghiệp.

Cụ thể, bao gồm: Ghi nhãn hàng hóa theo quy định của pháp luật. Niêm yết công khai giá hàng hoá, dịch vụ tại địa điểm kinh doanh, văn phòng dịch vụ.

Cảnh báo khả năng hàng hoá, dịch vụ có ảnh hưởng xấu đến sức khoẻ, tính mạng, tài sản của người tiêu dùng và các biện pháp phòng ngừa. Cung cấp thông tin về khả năng cung ứng linh kiện, phụ kiện thay thế của hàng hoá. Cung cấp hướng dẫn sử dụng, điều kiện, thời hạn, địa điểm, thủ tục bảo hành trong trường hợp hàng hoá, dịch vụ có bảo hành. Thông báo chính xác, đầy đủ cho người tiêu dùng về hợp đồng theo mẫu, điều kiện giao dịch chung trước khi giao dịch.

Ngoài ra, doanh nghiệp không được giả mạo các đánh giá về hàng hóa, dịch vụ hoặc xóa phản hồi tiêu cực của khách hàng (đối với hình thức thương mại trực tuyến). Hay, soạn thảo và áp dụng các điều khoản và điều kiện mua hàng hóa, dịch vụ phải rõ ràng, công bằng, đảm bảo tuân thủ quy định pháp luật bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng  và quy định của pháp luật khác có liên quan.

Doanh nghiệp dành thời gian hợp lý (được người tiêu dùng chấp thuận) để người tiêu dùng tìm hiểu, lựa chọn hàng hóa, dịch vụ phù hợp và nghiên cứu các điều kiện, chính sách, tài liệu có liên quan trước khi quyết định giao dịch. Xây dựng, ban hành và công khai các cơ chế giải quyết tranh chấp, chính sách bồi thường thiệt hại để người tiêu dùng  tìm hiểu trước khi quyết định giao dịch.

Đối với người tiêu dùng  được tìm hiểu các quyền lợi tương ứng theo quy định pháp luật bảo vệ quyền lợi NTD, cụ thể: Quyền được thông tin, NTD được cung cấp thông tin chính xác, đầy đủ về tổ chức, cá nhân kinh doanh hàng hóa, dịch vụ; nội dung giao dịch hàng hóa, dịch vụ; nguồn gốc, xuất xứ hàng hoá; được cung cấp hoá đơn, chứng từ, tài liệu liên quan đến giao dịch và thông tin cần thiết khác về hàng hóa, dịch vụ mà người tiêu dùng đã mua, sử dụng.

Quyền được lựa chọn, người tiêu dùng được lựa chọn hàng hoá, dịch vụ, tổ chức, cá nhân kinh doanh hàng hoá, dịch vụ theo nhu cầu, điều kiện thực tế của mình; quyết định tham gia hoặc không tham gia giao dịch và các nội dung thoả thuận khi tham gia giao dịch với tổ chức, cá nhân kinh doanh hàng hóa, dịch vụ.

An toàn thanh toán được quy định trong hướng dẫn này là giai đoạn từ trao đổi các thông tin liên quan đến hàng hóa, dịch vụ đến giai đoạn người tiêu dùng thanh toán, nhận hàng hóa, dịch vụ.

Đối với doanh nghiệp cần cung cấp thông tin chính xác, đầy đủ về doanh nghiệp; nội dung giao dịch hàng hóa, dịch vụ; nguồn gốc, xuất xứ hàng hoá; các tài liệu liên quan đến giao dịch và thông tin cần thiết khác về hàng hóa, dịch vụ mà người tiêu dùng lựa chọn mua trong quá trình giới thiệu hàng hóa, dịch vụ và theo yêu cầu của người tiêu dùng. Khi thanh toán, doanh nghiệp cần cung cấp bằng chứng giao dịch giữa doanh nghiệp và người tiêu dùng.

Bên cạnh đó, doanh nghiệp thực hiện trách nhiệm bảo đảm an toàn, bảo vệ bí mật thông tin của người tiêu dùng khi người tiêu dùng tham gia giao dịch theo quy định pháp luật.

Trường hợp phải thu thập, sử dụng, chuyển giao thông tin của NTD thì DN có trách nhiệm thông báo rõ ràng, công khai trước khi thực hiện với NTD về mục đích hoạt động thu thập, sử dụng thông tin phù hợp với mục đích đã thông báo với NTD và phải được NTD đồng ý, bảo đảm an toàn, chính xác, đầy đủ khi thu thập, sử dụng, chuyển giao thông tin NTD...

Đối với người tiêu dùng, khi tham gia mua bán và thanh toán truyền thống, người tiêu dùng cần lưu ý: Chủ động bảo mật, bảo vệ thông tin của chính mình. Chỉ cung cấp cho bên bán các thông tin cần thiết liên quan đến giao dịch và yêu cầu bên bán thực hiện trách nhiệm bảo mật thông tin theo đúng quy định pháp luật. Chú ý đến các điều khoản và điều kiện, chính sách về giao hàng hóa (nếu hàng hóa mua được giao), chi phí có liên quan, bảo hành; chính sách trả hàng và hoàn tiền của doanhnghiệp. Kiểm tra kỹ hàng hóa trước khi nhận. Lưu giữ lại toàn bộ hóa đơn, chứng từ, tài liệu liên quan đến giao dịch...

An toàn sử dụng được quy định trong hướng dẫn này là giai đoạn từ khi người tiêu dùng tiếp nhận, sử dụng hàng hóa, dịch vụ đến bảo hành, phản ánh, khiếu nại về hàng hóa, dịch vụ (nếu phát sinh vấn đề cần bảo hành, phán ánh, khiếu nại).

Đối với doanh nghiệp, cung cấp đầy đủ, chính xác cho người tiêu dùng các thông tin như: Các điều khoản và điều kiện, chính sách về giao hàng hóa (nếu hàng hóa mua được giao); thông tin về các loại chi phí khác có liên quan (nếu có); chính sách và điều kiện bảo hành; hướng dẫn sử dụng; điều kiện được hưởng khuyến mại khác (nếu có); chính sách trả hàng và hoàn tiền của doanh nghiệp;…

Bên cạnh đó, doanh nghiệp thực hiện đầy đủ nghĩa vụ bảo hành hàng hóa, linh kiện, phụ kiện do mình cung cấp theo quy định pháp luật và thỏa thuận bảo hành giữa bên bán và người tiêu dùng. Hay tiếp nhận và tiến hành thương lượng với người tiêu dùng  trong vòng 07 ngày làm việc kể từ ngày nhận được yêu cầu của người tiêu dùng; tiến hành giải quyết tranh chấp với người tiêu dùng  theo các phương thức phù hợp theo quy định pháp luật và thỏa thuận giữa các bên.

Đối với người tiêu dùng cần tìm hiểu các quyền lợi tương ứng của người tiêu dùng theo quy định pháp luật bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng, cụ thể: Quyền được yêu cầu bồi thường: Yêu cầu bồi thường thiệt hại khi hàng hoá, dịch vụ không đúng tiêu chuẩn, quy chuẩn kỹ thuật, chất lượng, số lượng, tính năng, công dụng, giá cả hoặc nội dung khác mà tổ chức, cá nhân kinh doanh hàng hóa, dịch vụ đã công bố, niêm yết, quảng cáo hoặc cam kết. Quyền khiếu nại, tố cáo, khởi kiện: Khiếu nại, tố cáo, khởi kiện hoặc đề nghị tổ chức xã hội khởi kiện để bảo vệ quyền lợi của mình theo quy định của Luật Bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng và các quy định khác của pháp luật có liên quan.

Ngoài ra, để bảo vệ an toàn sức khỏe và quyền lợi chính đáng của mình, người tiêu dùng  cần lưu ý, chủ động lưu lại tất cả các thông tin, tài liệu liên quan đến giao dịch; đọc kỹ trước khi sử dụng hàng hóa các thông tin như hướng dẫn sử dụng (đặc biệt đối với các sản phẩm bảo vệ sức khỏe); điều kiện sử dụng và bảo quản sản phẩm; hạn sử dụng; những lưu ý khi sử dụng sản phẩm… để đảm bảo sử dụng sản phẩm một cách an toàn, hợp lý, hiệu quả.

Bên cạnh đó, chia sẻ thông tin tiêu dùng để góp phần xây dựng môi trường tiêu dùng an toàn, lành mạnh.Và trong trường hợp xảy ra tranh chấp, NTD cần sử dụng các phương thức giải quyết tranh chấp phù hợp theo quy định pháp luật…

Cẩm Tú

Theo dõi Thương Trường trên