Kinh tế tại TPHCM tăng trưởng tích cực nhờ FTA

Hiệp định thương mại tự do (FTA) đã có tác động tích cực tới kinh tế của TPHCM trong những năm gần đây. Đặc biệt, hoạt động thương mại và đầu tư đã có những chuyển biến rõ rệt.

TPHCM Thương mại đầu tư tăng trưởng tích cực nhờ FTA
Các FTA đã tạo thêm lực đẩy cho hoạt động  xuất khẩu của TPHCM ra thị trường thế giới. Ảnh C.A

Tăng xuất siêu, giảm nhập siêu

Nhận định về tác động của các FTA với kinh tế TPHCM, ông Phạm Bình An, Giám đốc Trung tâm Hội nhập quốc tế TPHCM cho rằng, việc Việt Nam tham gia các FTA đã tạo ra nhiều cơ hội trong mở cửa thị trường, đa dạng thị trường XK cũng như thu hút FDI  của thành phố

Số liệu thống kê cho thấy, kim ngạch xuất khẩu (XK) hàng hoá của TPHCM với 25 đối tác có FTA với Việt Nam đều tăng qua các năm trong giai đoạn 2015-2019, chiếm 55% tổng kim ngạch nhập khẩu (NK) và hơn 60% tổng kim ngạch XK. Trong giai đoạn 2015-2019 cán cân xuất nhập khẩu của thành phố với các nước có FTA vẫn nhập siêu nhưng có xu hướng giảm dần. 

Điển hình như với Hiệp AANZFTA có hiệu lực từ đầu năm 2010, TPHCM đang nhập siêu từ Autralia và Newzaland, đến năm 2016 thì bắt đầu xuất siêu mạnh sang hai thị trường này với kim ngạch XK năm 2019 gấp 1,13 lần so với năm 2018, kim ngạch NK giảm 0,92 lần so với năm 2018. Điều này cho thấy các doanh nghiệp (DN) của thành phố ngày càng tận dụng tốt cơ hội của thị trường Autralia và Newzaland qua FTA.

Đối với thị trường Trung Quốc mặc dù vẫn nhập siêu nhưng mức nhập siêu cũng có xu hướng giảm nhờ có Hiệp định ACFTA. Năm 2019, kim ngạch XK qua Trung Quốc gấp 1,3 lần so với năm 2018 nhưng nhập khẩu chỉ gấp 1,04 lần. Điều này cho thấy DN thành phố đã chủ động tìm kiếm thêm nguồn nguyên phụ liệu khác phục cho sản xuất ngoài thị trường Trung Quốc từ đó có thể tận dụng một số FTA khác nhất là các FTA thế hệ mới.

Đối với thị trường Hongkong, Hiệp định AHKFTA có hiệu lực từ ngày 11/6/2019 đã giúp DN TPHCM đã có thêm thị trường mới với mức thuế quan ưu đãi. Các DN đã tận dụng khá  tốt thị thị trường này với kinh ngạch XK năm 2019 tăng gấp 1,35 lần so với năm 2018.

Sau 9 năm thực hiện lộ trình giảm thuế thuế theo Hiệp định AIFTA mức nhập siêu của TPHCM từ Ấn Độ giảm nhanh. Năm 2019 thành phố chỉ còn nhập siêu 35,80 triệu USD. Trong khi năm 2018 là 263,28 triệu USD.

Đặc biệt, Nhật Bản là một trong số ít các thị trường có FTA với Việt Nam mà thành phố xuất siêu qua các năm. Sau khi Hiệp định AJCEP (2008) và VJEPA ( năm 2009), TPHCM xuất siêu qua thị trường này. Năm 2019 với việc thực thi CPTPP, mức xuất siêu của TPHCM tăng nhanh, gấp 1,28 lần so với năm 2018.

Tương tự, Liên minh kinh tế Á Âu (EAEU) là nhóm thị trường DN TPHCM tận dụng tốt các cơ hội từ FTA nhất là thị trường Nga, từ mức nhập siêu 15,2 triệu USD trong 2016 đến năm 2019 TPHCM đã xuất siêu vào Nga 320,38 triệu USD.

“Ghi nhận mới nhất từ khối CPTPP cũng đã bước đầu đã có những chuyển biến tích cực khi mức nhập siêu của TPHCM trong năm 2019 tại khối thị trường này đã giảm so với năm 2018. Đối với 3 thị trường CPTPP mà Việt Nam chưa có FTA trước đó gồm Mexico, Canada và Peru, TPHCM  đã xuất siêu sang các thị trường này trong đó cao nhất là thị trường Canada”, ông Phạm Bình An cho biết.

Gia tăng thu hút FDI

Cùng với kết quả tích cực từ hoạt động XNK, việc thực thi các FTA nói chung và các hiệp định về đầu tư nói riêng giữa Việt Nam và các đối tác đã có tác động nhất định đến tình hình thu hút đầu tư nước ngoài trên địa bàn thành phố. Trong giai đoạn 2015-2019, tổng số dự án đầu tư ngoài cấp mới từ 25 đối tác có FTA với Việt Nam tại TPHCM  là 3.457 dự án chiếm trên 73% tổng số dự án cấp mới, với tổng vốn đầu tư 5,54 tỷ USD, chiếm 57,79% tổng dự án cấp mới. Hàn Quốc là nhà đầu tư có số lượng dự án cấp mới và đăng ký đầu tư nhiều nhất trên địa bàn thành phố trong giai đoạn 2015-2019 với 953 dự án chiếm 27,57% tổng số dự án, vốn đăng ký đầu tư 2,13 tỷ USD chiếm 39,04% tổng vốn đăng ký đầu tư

Sau khi hiệp định đầu tư toàn diện ASEAN được ký vào tháng 2/2009 và có hiệu lực vào cuối tháng 3/2012, qua các năm số dự án và vốn đầu tư từ ASEAN đều tăng với tổng dự án đầu tư trong giai đoạn 2015-2019 là 914 dự án với tổng vốn đầu tư đạt 1,14 tỷ USD. Trong đó Singapore là nhà đầu tư lớn nhất với 650 dự án cấp mới, tổng vốn đầu tư đạt trên 943 triệu USD, tiếp theo là Malaysia 114 dự án, tổng vốn đầu tư gần 110 triệu USD, Thái Lan 96 dự án với tổng vốn đầu tư trên 62 triệu USD.

Với Hiệp định về đầu tư giữa ASEAN và Trung Quốc được ký kết và có hiệu lực từ tháng 2/2010, và các cam kết mới về hàng hoá dịch vụ và đầu tư sửa đổi có hiệu lực từ tháng 5/2016. Tổng vốn đầu tư từ Trung Quốc vào TPHCM giai đoạn 2015-2019 là 278 dự án với vốn đăng ký trên 102 triệu USD. Năm 2019 ghi nhận sự gia tăng số lượng các dự án đầu tư từ Trung Quốc vào TPHCM với 114 dự án cấp mới tăng gần 63% so với năm 2018, tổng vốn đầu tư đạt 28,27 triệu USD, tăng trên 64%

Cùng với FTA về thương mại, Hiệp định đầu tư song phương giữa ASEAN và Hongkong được ký kết và có hiệu lực từ ngày 17/6/2019. Điều này góp phần gia ăng thu hút đầu tư từ Hongkong vào TPHCM. Cũng như Trung Quốc, năm 2019 ghi nhận sự gia tăng đột biến cả về số lượng dự án và vốn đăng ký đầu tư cấp mới từ nhà đầu tư Hongkong vào TPHCM. Với 102 dự án, tổng vốn đầu tư trên 753 triệu USD. Hongkong dẫn đầu về tổng vốn đầu tư vào TPHCM tăng trên 16 lần so với năm 2018 , số dự án tăng 1,62 lần

Với hai hiệp định ASEAN- Hàn Quốc  (tháng 6/2019) và Việt Nam- Hàn Quốc (tháng 12/2015), trong giai đoạn 2015-2019, Hàn Quốc có 953 dự án đầu tư cấp mới trên địa bàn thành phố với tổng vốn đầu tư trên 2 tỷ USD. Năm 2017 ghi nhận sự gia tăng mạnh mẽ về vốn đầu tư từ Hàn Quốc với 1,07 tỷ USD cho 158 dự án. Đến năm 2019, Hàn Quốc là nhà đầu tư có dự án cấp mới nhiều nhất trên địa bàn TPHCM với 227 dự án, tổng vốn đầu tư đạt trên 188 triệu USD.

Hiệp định CPTPP  ký kết đã mở ra nhiều cơ hội trong thu hút đầu tư từ các nước thành viên. Trong năm 2019 số lượng dự án đầu tư nước ngoài cấp mới từ các nước CPTPP trên địa bàn TPHCM là 429 dự án với tổng vốn đầu tư đạt 527 triệu USD. Ngoài những đối tác đã có FTA với Việt Nam trước đó. Trong 3 đối tác mới Canada là nhà đầu tư có sự gia tăng về vốn đăng ký đầu tư trong năm 2019 với 8,58 triệu USD tăng trên 12 lần so với năm 2018. 

Theo đánh giá của các chuyên gia, việc tham gia ký kết các FTA của Việt Nam trong thời gian qua đã giúp các DN của TPHCM mở rộng thêm nhiều thị trường XK đồng thời bổ sung thêm nhiều nguồn NK hàng hoá phục vụ cho hoạt động sản xuất, kinh doanh cũng như nhu cầu tiêu dùng trong nước. Trong giai đoạn 2015-2019 kinh tế TPHCM vẫn giữa tốc độ tăng trưởng khá và ổn định tổng sản phẩm trên địa bàn (GRDP) tăng bình quân 8,3%. Tỷ trọng kinh tế của TPHCM trong kinh tế cả nước tiếp tục tăng đến năm 2020 chiếm 22% GDP cả nước. Khẳng định là đầu tàu kinh tế của khu vực và cả nước, GRDP bình quân đầu người tiếp tục tăng qua các năm. Năm 2019 tăng gấp 1,26 lầm năm 2015. Chất lượng kinh tế được cải thiện, cơ bản phát triển kinh tế dựa trên nền tảng đổi mới, sáng tạo, khoa học - công nghệ

Châu Anh

Bình luận bài viết

Bình luận

Cơ quan chủ quản: HIỆP HỘI CÁC NHÀ BÁN LẺ VIỆT NAM

Giấy phép hoạt động báo chí điện tử số 75/GP-BTTT, do Bộ Thông tin & Truyền thông cấp ngày: 23/02/2017

Ngày thành lập Tạp chí Thương Trường: Ngày 26 tháng 6 năm 2008

Tòa soạn: Tầng 6 tòa nhà số 8 Trần Đăng Ninh - P. Dịch vọng - Q. Cầu Giấy - Hà Nội

Tổng biên tập: Đinh Thị Mỹ Vân

Phụ trách điện tử: Tổng TKTS Đinh Duy Hùng

Hotline: 0913398394

Điện thoại: +84 24 3734 9773

Fax: +84 24 3939 3770

Email: toasoanthuongtruong@gmail.com.

Liên hệ quảng cáo: 0888484455