Tin nóng:

Lao động Việt Nam ngày càng già đi, chất lượng, cạnh tranh thấp

Lực lượng lao động của Việt Nam đang có xu hướng già đi, lao động cao tuổi tăng mạnh, lao động trẻ giảm và không đủ thay thế lực lượng lao động đang già hóa.

Lao động Việt Nam già đi, kỹ năng xếp thứ 103 thế giới

Ngày 26/4, Viện Nghiên cứu quản lý kinh tế Trung ương (CIEM) đã công bố các thực trạng hết sức đáng chú ý của thị trường lao động Việt Nam. Thực tiễn những năm vừa qua cho thấy thị trường lao động Việt Nam đã có những cải thiện nhất định về hệ thống chính sách lao động, việc làm, tạo khung pháp lý để phát triển thị trường lao động, nâng cao chất lượng, sức cạnh tranh của nguồn nhân lực và giải quyết việc làm cho người lao động.

Kết quả, thị trường lao động đã có nhiều dịch chuyển tích cực. Lao động đã dịch chuyển từ khu vực nông nghiệp sang khu vực công nghiệp và dịch vụ; từ khu vực phi chính thức sang khu vực chính thức, từ những công việc không ổn định, bấp bênh sang những công việc mang tính ổn định, bền vững hơn... Nhận thức của người lao động về bảo hiểm xã hội và bảo hiểm thất nghiệp đã có sự cải thiện rõ rệt, tỷ lệ lao động tham gia bảo hiểm đã tăng nhiều so với trước.

Tuy vậy, thị trường lao động của Việt Nam vẫn bộc lộ không ít bất cập. Hệ thống văn bản quy phạm pháp luật và các chính sách được xây dựng chưa bao phủ đầy đủ các chủ thể trên thị trường lao động. Thị trường lao động Việt Nam nhìn chung vẫn là một thị trường dư thừa lao động; chất lượng việc làm chưa cao; phát triển không đồng đều, mất cân đối nghiêm trọng về cung-cầu lao động giữa các vùng, khu vực, ngành nghề kinh tế.

Lao động phi chính thức, lao động phổ thông vẫn chiếm chủ yếu; lao động đã qua đào tạo có chứng chỉ, bằng cấp còn thấp, mới đạt 24,5% năm 2020, cơ cấu lao động đã qua đào tạo chưa phù hợp với nhu cầu thực tiễn. Các định chế trung gian, chính sách an sinh và bảo hiểm của thị trường lao động còn yếu, độ bao phủ thấp, chưa đạt hiệu quả cao.

Lao động Việt Nam ngày càng già đi chất lượng cạnh tranh thấp
Kỹ năng lao động của Việt Nam xếp thứ 103 thế giới

Theo bà Lê Thị Xuân Quỳnh, Phó Trưởng ban Ban nghiên cứu kinh tế ngành và lĩnh vực (CIEM), chất lượng nguồn lao động của Việt Nam còn thấp, trong đào tạo còn thiếu gắn kết giữa đào tạo và thực hành. Vì thế, kỹ năng lao động của Việt Nam còn nhiều hạn chế, chỉ đạt 46/100 điểm (xếp thứ 103 trên thế giới), kém rất xa so với nhóm ASEAN-4, chỉ cao hơn Indonesia và Lào.

Bên cạnh khớp nối cung - cầu lao động, theo CIEM, lực lượng lao động của Việt Nam đang có xu hướng già đi, lao động cao tuổi tăng mạnh, lao động trẻ giảm và không đủ thay thế lực lượng lao động đang già hóa. 

"Tuổi bình quân và trung vị lực lượng lao động của Việt Nam tăng lên trong 10 năm qua. Theo đó tuổi bình quân tăng từ 38 tuổi lên 41 tuổi, tuổi trung vị tăng từ 37 lên 40 tuổi", bà Lê Thị Xuân Quỳnh, Phó Trưởng ban Ban nghiên cứu kinh tế ngành và lĩnh vực của CIEM cho biết.

Đáng chú ý theo CIEM, dù lao động trẻ giảm và không đủ thay thế lực lượng lao động đang già hóa, song tỷ lệ thất nghiệp với lực lượng lao động này lại đang ở mức cao. "Số lượng lao động trẻ đang giảm nhưng thất nghiệp lao động trẻ trong độ tuổi 15 - 24 thường xuyên ở mức cao. Năm 2019, tỷ lệ này này là 6,5% - chiếm gần 40% tổng số người thất nghiệp", bà Quỳnh cho biết.

Theo bà Quỳnh, đây là con số rất đáng suy nghĩ bởi điều này thể hiện lực lượng lao động trẻ rất khó kiếm việc làm trên thị trường hiện nay.

"Đây là độ tuổi lao động có thể lực tốt, nhanh nhạy, chúng tôi nghĩ rằng việc tận dụng lực lượng lao động trong độ tuổi này nên được suy nghĩ một cách thỏa đáng", bà Quỳnh nêu quan điểm.

Cũng theo bà Quỳnh, tỷ lệ thất nghiệp của lao động trẻ tăng cũng thể hiện sự bất cập trong giáo dục.

"Lực lượng lao động trẻ chúng ta ra trường nhưng không đáp ứng được nhu cầu tuyển dụng trên thị trường lao động", bà Quỳnh nói.

Lao động Việt Nam ngày càng già đi chất lượng cạnh tranh thấp
Lao động Việt Nam ngày càng già đi, chất lượng, cạnh tranh thấp

Chất lượng, cạnh tranh thấp

Theo CIEM, thực tiễn những năm vừa qua cho thấy thị trường lao động Việt Nam đã có những cải thiện nhất định. Cụ thể, lao động đã dịch chuyển từ khu vực nông nghiệp sang khu vực công nghiệp và dịch vụ; từ khu vực phi chính thức sang khu vực chính thức, từ những công việc không ổn định, bấp bênh (lao động tự làm, lao động gia đình không được hưởng lương) sang những công việc mang tính ổn định, bền vững và đảm bảo hơn; từ những ngành nghề đơn giản sang những ngành nghề đòi hỏi chuyên môn, kỹ thuật cao; từ khu vực có năng suất lao động thấp sang khu vực có năng suất lao động cao hơn.

Song theo Phó Trưởng ban Ban nghiên cứu kinh tế ngành và lĩnh vực (CIEM), Lê Thị Xuân Quỳnh chất lượng nguồn lao động của Việt Nam vẫn còn thấp.

Lao động Việt Nam ngày càng già đi chất lượng cạnh tranh thấp
Chất lượng lao động Việt Nam vẫn còn thấp

"Lao động qua đào tạo của chúng ta tăng 20 điểm %, từ 40% năm 2010 lên 64,5% năm 2020. Nhưng đây là bao gồm toàn bộ lao động đã có chứng chỉ và không có chứng chỉ (tức lao động từ được đào tạo từ 3 tháng trở lên, cũng như được đào tạo dưới 3 tháng không có chứng chỉ).

Dù tăng mạnh như thế nhưng chúng ta thấy rằng tỷ lệ 64,5% lao động qua đào tạo năm 2020 vẫn chưa đạt mục tiêu chúng ta đề ra trong chiến lược phát triển nguồn nhân lực là 70% vào năm 2020", bà Quỳnh cho biết.

Lao động Việt Nam ngày càng già đi chất lượng cạnh tranh thấp
Xếp hạng năng lực cạnh tranh thị trường lao động các quốc gia khối ASEAN

Ngoài ra, nếu chỉ xét những lao động có bằng cấp chứng chỉ từ 3 tháng trở lên, tỷ lệ này chỉ là 24,5% vào năm 2020. Chỉ tiêu trên cũng không đạt được mục tiêu đề ra là 25%. Việc tuyển sinh giáo dục nghề nghiệp chủ yếu vẫn là sơ cấp và các hình thức đào tạo dưới 3 tháng, chiếm 75,3% năm 2019, trong khi đào tạo qua cao đẳng và trung cấp chỉ 24,7%.

Từ chất lượng thấp, CIEM cho biết năng lực cạnh tranh của thị trường lao động Việt Nam trong khối ASEAN chỉ hơn Indonesia và Lào, còn lại kém tất cả các nước còn lại.

Hồng Quang

Bình luận bài viết

Bình luận

Đến hết tháng 4/2021, kế hoạch vốn đầu tư công năm 2021 còn lại chưa được các bộ, ngành, địa phương triển khai phân bổ là 61.611 tỷ đồng.

Công ty dệt may đầu tư thương mại Thành Công (MCK: TCM) thông báo ngày 21/5 là ngày đăng ký cuối cùng chốt danh sách cổ đông phát hành cổ phiếu để tăng vốn từ nguồn vốn chủ sở hữu.

Dữ liệu thương mại thủy sản mới nhất từ Cơ quan quản lý Khí tượng và thủy văn Hoa Kỳ (NOAA) cho thấy, Mỹ tiếp tục tăng nhập khẩu tôm từ Ecuador nhiều hơn bao giờ hết, trong khi Ấn Độ - nguồn cung tôm lớn nhất của Mỹ - đã chững lại từ đầu năm 2021.

Ngân hàng Nhà nước Việt Nam (NHNN) đã có văn bản chấp thuận Ngân hàng TMCP Quốc tế Việt Nam (VIB) tăng vốn điều lệ.

Thi công nhanh, đảm bảo tiến độ, liên tục vận hành tiện ích mới, cơ sở hạ tầng giao thông không ngừng hoàn thiện… là chuỗi động lực tích cực, ngày càng lan tỏa và thu hút nhà đầu tư phía Bắc mạnh dạn lựa chọn NovaWorld Phan Thiet.

CTCP Chế biến Gỗ Thuận An (MCK: GTA) mới công bố báo cáo tài chính quý I/2021 và kế hoạch chi trả cổ tức năm 2020.

Bộ Xây dựng cho biết, với sự vào cuộc quyết liệt của các bộ, ngành và chính quyền các địa phương, tình trạng giá đất tăng nóng cục bộ tại một số địa phương chỉ diễn ra trong thời gian ngắn và đã có dấu hiệu hạ nhiệt.

Tỷ giá ngoại tệ hôm nay 8/5 ghi nhận đồng USD tiếp tục giảm mạnh do dòng tiền vẫn đang đổ vào các loại tài sản có độ rủi ro cao, trong đó có chứng khoán và tiền kỹ thuật số.

Giá vàng hôm nay 8/5 tăng vọt nhờ đồng USD suy yếu nhanh và lợi suất trái phiếu Mỹ 10 năm đã giảm mạnh.

Cơ quan chủ quản: HIỆP HỘI CÁC NHÀ BÁN LẺ VIỆT NAM

Giấy phép hoạt động báo chí điện tử số 75/GP-BTTT, do Bộ Thông tin & Truyền thông cấp ngày: 23/02/2017

Ngày thành lập Tạp chí Thương Trường: Ngày 26 tháng 6 năm 2008

Tòa soạn: Tầng 6 tòa nhà số 8 Trần Đăng Ninh - P. Dịch vọng - Q. Cầu Giấy - Hà Nội

Tổng biên tập: Đinh Thị Mỹ Vân

Phụ trách nội dung: Tổng TKTS Đinh Duy Hùng

Hotline: 0913398394

Điện thoại: +84 24 3734 9773

Fax: +84 24 3939 3770

Email: toasoanthuongtruong@gmail.com.

Liên hệ quảng cáo: 0888484455