Nỗ lực giảm lãi suất cho vay của ngân hàng thương mại có cứu được doanh nghiệp?

Nhiều ngân hàng đồng loạt giảm lãi suất cho vay đối với các khoản vay hiện hữu nhằm giảm gánh nặng chi phí cho bộ phận doanh nghiệp. Tuy nhiên, theo các chuyên gia tài chính ngân hàng bên cạnh, việc giảm lãi nhưng phải đảm bảo an toàn hệ thống, vẫn cần thêm nhiều giải pháp căn cơ để hỗ trợ doanh nghiệp vượt qua khó khăn do dịch Covid-19.

Ngân hàng đồng loạt giảm lãi suất cho vay

Dịch Covid-19 đang có những tác động tiêu cực tới nền kinh tế nói chung và hoạt động của các doanh nghiệp nói riêng. Chính phủ đã ban hành Nghị quyết số 63/NQ-CP về các nhiệm vụ, giải pháp chủ yếu thúc đẩy tăng trưởng kinh tế, giải ngân đầu tư công và xuất khẩu bền vững những tháng cuối năm 2021 và đầu năm 2022. Trên tinh thần đó, mới đây, Ngân hàng Nhà nước (NHNN) đã họp trực tuyến bàn các giải pháp triển khai Nghị quyết 63, trong đó đặc biệt lưu ý giảm lãi suất hỗ trợ doanh nghiệp.

Kết quả sau cuộc họp, 16 ngân hàng thuộc Hiệp hội Ngân hàng (VNBA) với bao gồm: Vietcombank, Agribank, Vietinbank, BIDV, MB, Techcombank, SHB, LienVietPostBank, VPBank, VIB, TPBank, SeABank, MSB, Sacombank, ACB, HDBank đã đồng thuận giảm lãi suất sớm trong tháng 7/2021 để hỗ trợ doanh nghiệp, người dân trong bối cảnh dịch Covid-19 kéo dài. Hầu hết các ngân hàng đã thống nhất việc giảm lãi suất sẽ hướng đến các đối tượng bị ảnh hưởng bởi dịch COVID-19. Tùy theo đối tượng bị ảnh hưởng, các ngân hàng sẽ có mức giảm lãi suất phù hợp. Thời hạn thực hiện giảm lãi suất là trong tháng 7 cho đến hết năm 2021.

Thống kê đến nay đã có trên 10 ngân hàng công bố giảm lãi suất cho vay đối với doanh nghiệp, với mức giảm từ 0,5%-2%. Điển hình là ngân hàng Thương mại cổ phần Hàng hải Việt Nam (MSB) đã điều chỉnh giảm lãi suất cho vay tới 3%/năm cho khách hàng vay vốn phục vụ kinh doanh (hộ kinh doanh) so với lãi suất hiện hành. MSB cũng triển khai chính sách hỗ trợ khách hàng hiện hữu và vay mới thuộc lĩnh vực kinh doanh, xuất-nhập khẩu, thương mại dược-y tế, xây dựng thuộc vốn ngân sách nhà nước... với mức lãi suất từ 5,5%/năm với VND và từ 3%/năm với USD.

Hay như Ngân hàng TMCP Ngoại thương Việt Nam (Vietcombank) mới ra thông cáo về "đợt giảm lãi suất lớn nhất" của ngân hàng này trong năm nay, với quy mô 1.800 tỷ đồng. Mức giảm cao nhất là 1%/năm dành cho các doanh nghiệp vay thuộc 9 ngành, lĩnh vực bị ảnh hưởng đại dịch. Với khách hàng cá nhân, mức giảm cao nhất là 1%/năm cho vay vốn phục vụ sản xuất kinh doanh, 0,5%/năm với khách hàng vay vốn phục vụ đời sống.

Nỗ lực giảm lãi suất cho vay của ngân hàng thương mại có cứu được doanh nghiệp
Ngân hàng cam kết giảm lãi suất hỗ trợ các đối tượng bị ảnh hưởng bởi dịch COVID-19

Các ngân hàng khác cũng đều có mức giảm khá cao cho khách hàng bị ảnh hưởng bởi dịch COVID-19. Không chỉ giảm lãi suất cho vay với khoản vay hiện hữu, nhiều ngân hàng dành tín dụng vay ưu đãi cho khoản vay mới. Theo các ngân hàng, khác với những lần trước, đợt giảm lãi suất lần này đa số các tổ chức tín dụng đã đưa ra sự hỗ trợ trực tiếp đối với những lĩnh vực bị ảnh hưởng nặng nề là lĩnh vực du lịch, nhà hàng, vận tải; doanh nghiệp sản xuất kinh doanh tại vùng dịch, doanh nghiệp có lực lượng lao động lớn…

16 ngân hàng thương mại lớn nhất cả nước đang chiếm 75% dư nợ toàn hệ thống, tương đương đang cho vay khoảng 6,9 triệu tỷ đồng. Với mức giảm lãi suất từ 0,5 - 2%/năm, con số được kỳ vọng sẽ giảm cho khách hàng lên khoảng 20.000 tỉ đồng trong năm nay. Ông Phạm Thanh Hà, Vụ trưởng Vụ Chính sách tiền tệ, NHNN đánh giá cao sự đồng thuận của các ngân hàng trong giảm lãi suất để hỗ trợ khách hàng vượt qua những khó khăn do đại dịch Covid-19 nhưng nên linh hoạt trong việc giảm lãi suất, tùy theo “sức khỏe” để có mức giảm phù hợp.

Giảm lãi vay có là liều thuốc hữu hiệu “cứu” doanh nghiệp?

Nền kinh tế gặp nhiều khó khăn và chịu nhiều tác động từ đại dịch, suy giảm cả tổng cung và cầu. Việc thực hiện giãn cách xã hội kéo dài tại nhiều địa phương dẫn đến việc chỉ mặt hàng thiết yếu mới được tiêu thụ khiến các ngành khác hết sức khó khăn. Doanh nghiệp đang rất “khát” vốn, nhiều doanh nghiệp rơi vào trạng thái không có doanh thu nhưng vẫn phải trả tiền lãi vay, lương, bảo hiểm cho công nhân, thuế phí, tiền thuê đất và nhiều chi phí khác, trong đó có chi phí phòng chống dịch bệnh. Do đó, việc giảm lãi suất cho vay đang có tác động tích cực đến toàn nền kinh tế, giảm gánh nặng chi phí cho bộ phận doanh nghiệp và duy trì hoạt động.

Đối với các doanh nghiệp nhà thầu xây dựng, do thực hiện phương án phòng chống dịch, các dự án thi công phải dừng hoặc phương án sản xuất làm phát sinh thêm các chi phí. Nhóm các doanh nghiệp này đã trình bày những khó khăn đến Hiệp hội các nhà thầu xây dựng Việt Nam từ đó kiến nghị các Ngân hàng thương mại giãn từ 3-6 tháng các khoản nợ đến hạn trong vòng 6 tháng tới, đồng thời hạ lãi suất ngân hàng từ 2-3%. Công ty CP Đầu tư Xây dựng và Thương mại Việt Nam còn đề xuất giảm lãi suất vay ngân hàng về 0% để duy trì hoạt động đến hết năm 2021.

Với lĩnh vực nông nghiệp, nông dân, doanh nghiệp đầu tư trong lĩnh vực này cũng mong muốn được tiếp sức kịp thời về nguồn vốn để duy trì, ổn định sản xuất. Chia sẻ trên Báo Đồng Nai, ông Nguyễn Văn Quảng, Tổ trưởng Tổ Nuôi cá tra VietGAP ở ấp Vàm, xã Thiện Tân (H.Vĩnh Cửu) cho hay: “Tôi đã đầu tư hơn 1 tỷ đồng tiền con giống, thức ăn cho ao cá đang nuôi. Tiền đầu tư một phần vay vốn từ ngân hàng đang phải gánh gồng trả lãi. Tôi đành bỏ cá chết dần vì cá đến lứa thu hoạch không bán được, nên không còn vốn để mua thức ăn cho cá”.

Đây cũng là khó khăn chung của nhiều nông dân trên địa bàn tỉnh hiện nay. Mong muốn được tiếp cận thêm nguồn vốn vay đang là nhu cầu bức thiết của nông dân, người chăn nuôi. 

Hay như trường hợp tại Công ty CP Nông nghiệp Công nghệ cao Trung An đóng tại địa bàn Thốt Nốt, TP Cần Thơ dù đã tiêu thụ hết số lượng lúa hè thu theo kế hoạch liên kết trên các cách đồng lớn đã ký kết với các HTX của nông dân ở Cần Thơ và một số tỉnh lân cận, doanh nghiệp hiện còn khả năng thu mua lúa thêm bên ngoài nhưng cần có nguồn vốn bổ sung thêm.

Sau khi nghe tin Ngân hàng Nhà nước cho phép các ngân hàng thương mại mở thêm gói tín dụng ngoài hạn mức cho doanh nghiệp vay thu mua lúa, công ty đã liên hệ với 3 ngân hàng thương mại trên địa bàn TP Cần Thơ, song phía các ngân hàng thương mại vẫn chưa hồi đáp.

Nỗ lực giảm lãi suất cho vay của ngân hàng thương mại có cứu được doanh nghiệp
Lãi suất giảm, doanh nghiệp vẫn khó tiếp cận vốn rẻ

Ngân hàng thương mại đã nỗ lực giảm lãi suất cho vay, hỗ trợ doanh nghiệp tiếp cận nguồn vốn ưu đãi giá rẻ, tuy nhiên nhóm các doanh nghiệp vừa và nhỏ vốn dĩ không có nhiều tiềm lực tài chính để duy trì, việc huy động các nguồn tài chính mới để tồn tại qua dịch bệnh rất khó khăn vì không đủ điều kiện cho vay. Thực tế, số doanh nghiệp thật sự tiếp cận được lãi suất giảm còn ít so với kỳ vọng, đặc biệt là các doanh nghiêp nhỏ gặp nhiều khó khăn tiếp cận vốn vay ưu đãi. Các doanh nghiệp nhỏ hoặc siêu nhỏ chưa thể đáp ứng được các điều kiện để ngân hàng cho vay do chưa thể đưa ra phương án kinh doanh khả thi, giảm thiểu rủi ro.

Những doanh nghiệp trước đây tập trung vào thị trường xuất khẩu, nhưng do dịch bệnh nên giao thương bị hạn chế buộc phải chuyển sang tập trung chủ yếu vào thị trường nội địa, kinh doanh thu hẹp, đối tác bị hạn chế nên phương án kinh doanh của doanh nghiệp không đủ sức hấp dẫn cho ngân hàng giải ngân. Bên cạnh đó, số ít doanh nghiệp không còn tài sản bảo đảm do đã mang ra vay nợ trong thời gian trước, nên gặp khó với các khoản vay mới. 

Hiện nay, các cơ quan liên quan, hiệp hội ngành nghề đã chú trọng đến việc tổ chức các chương trình kết nối ngân hàng – doanh nghiệp. Tuy nhiên, các chương trình này cơ bản vẫn là cung cấp thông tin, giải pháp ở tầm vĩ mô. Để mang lại hiệu quả đến từng doanh nghiệp thì bản thân ngân hàng và doanh nghiệp phải ngồi lại, cùng tháo gỡ khó khăn, dựa theo hồ sơ chi tiết cụ thể để đưa ra điều kiện khoản vay, lãi suất… phù hợp đáp ứng các yêu cầu vay vốn. Doanh nghiệp cũng đã có kiến nghị các bộ, ngành liên quan nghiên cứu, sớm có chính sách đặc thù về thời hạn trả nợ, lãi vay; không chỉ giảm lãi, ngân hàng không nên áp dụng chuyển nhóm nợ; ân hạn gốc và lãi toàn bộ dư nợ hiện hữu.

Nỗ lực giảm lãi suất cho vay của ngân hàng thương mại có cứu được doanh nghiệp
Chính sách lãi suất thấp cũng tiềm ẩn nhiều rủi ro

Một vấn đề đáng lưu tâm nữa là các doanh nghiệp luôn kỳ vọng lãi suất cho vay càng thấp càng tốt để hỗ trợ hoạt động kinh doanh. Đến nay, lãi suất cho vay đã giảm mạnh, chưa bao giờ thấp như hiện nay, nhưng vẫn cao so với sức chịu đựng của doanh nghiệp trong bối cảnh thanh khoản đứt đoạn, không có nguồn thu. Nhu cầu của doanh nghiệp muốn lãi suất thấp hơn nữa nhưng còn phụ thuộc vào quan hệ huy động vốn. Nếu lãi suất tiết kiệm giảm thấp hơn nữa sẽ không đảm bảo huy động được. Muốn giữ mặt bằng huy động hiện nay, mức lãi suất cho vay phải ở mức độ hợp lý. 

Lãi suất thấp giúp tăng khả năng cung ứng vốn ra nền kinh tế, nhưng chiều ngược lại thì có thể tăng nguy cơ tín dụng đổ vào đầu cơ các lĩnh vực rủi ro, đến một ngưỡng nào đó sẽ tạo ra "bong bóng" và để lại hệ lụy lớn trên thị trường.

Do đó, dù vận động các ngân hàng giảm lãi suất, nhưng Tổng thư ký Hiệp hội Ngân hàng Việt Nam cũng lưu ý các ngân hàng phải chú trọng phải đảm bảo an toàn hệ thống một cách cao nhất, bởi tác động của đại dịch đến các ngân hàng có độ trễ lớn. Các ngân hàng cần tính đến yếu tố an toàn tài chính do phải đối mặt với áp lực nợ xấu tăng cao trong bối cảnh hoạt động sản xuất, kinh doanh bị ngưng trệ khi dịch bệnh tác động tiêu cực đến khả năng trả nợ của doanh nghiệp, người dân là khách hàng của ngân hàng.

Bên cạnh những giải pháp cấp bách là hỗ trợ tín dụng cho doanh nghiệp, các chuyên gia cho rằng cơ quan chức năng phải có giải pháp theo hướng tập trung hơn, đúng đối tượng và thực chất hơn, theo sát với nhu cầu của doanh nghiệp. Đầu tư công vẫn là bệ đỡ chính cho tăng trưởng kinh tế trong thời gian tới. Trong khi cầu chi tiêu từ khu vực doanh nghiệp và người dân giảm mạnh, Nhà nước cần đóng vai trò là đối tượng chi tiêu chính. 

Do vậy, đẩy mạnh chi tiêu đầu tư công đóng vai trò rất quan trọng. Thúc đẩy đầu tư công không nên là việc tăng chi tiêu công một cách dàn trải, vội vàng, thiếu kiểm soát, cần có sự giám sát chặt chẽ của Quốc hội để tránh xảy ra những hệ lụy tiêu cực và rủi ro đạo đức. 

Bên cạnh đó, cần cải cách chính sách tài khóa theo hướng bền vững và hỗ trợ tăng trưởng như giảm bớt gánh nặng thuế khóa, kiên quyết loại bỏ những cơ chế, chính sách có dấu hiệu cản trở, gây khó khăn cho hoạt động sản xuất, kinh doanh của doanh nghiệp và người dân. 

Sự thấu hiểu, đồng lòng của Nhà nước và doanh nghiệp sẽ tạo nên quyết tâm và động lực mạnh mẽ để giúp nền kinh tế vượt qua khó khăn, giữ vững nền tảng, chuẩn bị cho sự hồi phục và phát triển kinh tế sau đại dịch.

Phương Lê

Bình luận bài viết

Đồng USD sắp có tuần thứ ba tăng giá liên tiếp so với các đồng tiền khác trong rổ tiền tệ chính, trong bối cảnh "gã khổng lồ" bất động sản Evergrande của Trung Quốc đứng trước một tương lai không chắc chắn.

Giá vàng giảm nhẹ trong phiên phiên dịch sáng hôm nay (27/9) vì đồng USD mạnh khiến vàng trở nên kém hấp dẫn đối với người mua bằng ngoại tệ khác. Vàng có thể đối mặt với thử thách thật sự trong tuần này, đó là giữ vững mốc 1.700 USD/ounce. Điều này rất quan trọng đối với kim loại quý, vì giá vàng phần lớn duy trì trên ngưỡng này trong năm nay.

Trong thời gian tới, tình hình dịch bệnh tiếp tục diễn biến phức tạp, Thủ tướng yêu cầu phải linh hoạt, thích ứng an toàn với đại dịch để phục hồi phát triển kinh tế, ổn định lại sản xuất kinh doanh trong bối cảnh mới.

Trong thời gian sắp tới, Ngân hàng Nhà nước (NHNN) sẽ tăng thêm hạn mức tăng trưởng tín dụng cho các ngân hàng và điều chỉnh lãi suất phù hợp theo đúng cam kết. Trong đó, tập trung cho vay để nâng cao hiệu quả hoạt động của hợp tác xã.

Chủ tịch VCCI Phạm Tấn Công cho rằng đợt bùng dịch thứ 4 tại Việt Nam diễn biến phức tạp, hiện đã ngấm sâu, lan rộng và không thể trở về trạng thái “Zero Covid”, do đó nếu giãn cách xã hội mãi thì các doanh nghiệp sẽ sụp đổ.

ThuongTruong

Cơ quan chủ quản: HIỆP HỘI CÁC NHÀ BÁN LẺ VIỆT NAM

Giấy phép hoạt động báo chí điện tử số 75/GP-BTTT, do Bộ Thông tin & Truyền thông cấp ngày: 23/02/2017

Ngày thành lập Tạp chí Thương Trường: Ngày 26 tháng 6 năm 2008

Tòa soạn: Tầng 6 tòa nhà số 8 Trần Đăng Ninh - P. Dịch vọng - Q. Cầu Giấy - Hà Nội

Tổng Biên tập: Đinh Thị Mỹ Vân

Phụ trách nội dung: Tổng TKTS Đinh Duy Hùng

Hotline: 0913398394

Điện thoại: +84 24 3734 9773

Fax: +84 24 3939 3770

Email: toasoanthuongtruong@gmail.com.

Liên hệ quảng cáo: 0888484455