Sáng 11/8, tại phiên họp thứ 48, Ủy ban Thường vụ Quốc hội đã cho ý kiến về báo cáo công tác dân nguyện tháng 7/2025. Bên cạnh các nội dung liên quan đến phát triển kinh tế - xã hội, phòng chống dịch bệnh, ứng phó thiên tai và đảm bảo an ninh trật tự, vấn đề lộ trình cấm xe máy chạy xăng trong khu vực vành đai 1 Hà Nội từ giữa năm 2026 nhận được sự quan tâm đặc biệt của các đại biểu.
Phát biểu tại phiên họp, Phó Chủ tịch Quốc hội Vũ Hồng Thanh khẳng định, chủ trương hạn chế và tiến tới cấm hoàn toàn phương tiện chạy xăng là cần thiết, phù hợp với mục tiêu giảm phát thải và thực hiện cam kết phát thải ròng bằng 0 (net zero). Tuy nhiên, ông lưu ý, việc triển khai phải có lộ trình rõ ràng, từng bước, đi kèm các giải pháp hỗ trợ cụ thể, nhằm tránh gây xáo trộn đột ngột cho đời sống người dân và hoạt động của doanh nghiệp.
Phó Chủ tịch Quốc hội Vũ Hồng Thanh. Ảnh: Quốc hội
Theo ông Thanh, công tác truyền thông về chính sách này hiện chưa thật sự rõ nét, trong khi thông tin lan truyền trên mạng xã hội lại nhiều và đôi khi thiếu kiểm chứng, dẫn đến tâm lý lo lắng. Ông đề nghị Chính phủ đẩy mạnh thông tin chính thống, giúp người dân nắm rõ mục tiêu, nội dung và các bước thực hiện.
Bên cạnh đó, ông cũng lưu ý, cần có biện pháp hỗ trợ từ sản xuất đến đăng ký, đăng kiểm, thay thế. Cần có giải pháp hài hòa lợi ích giữa Nhà nước trong bảo vệ môi trường, doanh nghiệp sản xuất xe xăng và người dân - nhất là những người vừa mua xe nhưng chỉ được sử dụng trong thời gian ngắn trước khi lệnh cấm có hiệu lực, ông Thanh nhấn mạnh.
Trước đó, Chỉ thị 20 của Thủ tướng Chính phủ ban hành ngày 12/7 nêu rõ, Hà Nội phải đảm bảo đến ngày 1/7/2026 không còn xe máy sử dụng nhiên liệu hóa thạch lưu thông trong vành đai 1. Từ 1/1/2028, việc hạn chế mở rộng sang ôtô cá nhân chạy xăng, dầu trong phạm vi vành đai 1 và 2, và đến năm 2030 áp dụng đối với toàn bộ phương tiện cá nhân sử dụng nhiên liệu hóa thạch trong vành đai 3.
Vành đai 1 hiện khép kín qua các tuyến Trần Khát Chân – Đại Cồ Việt – Đê La Thành – Bưởi – Cầu Giấy – Võ Chí Công – Nghi Tàm – Yên Phụ – Trần Quang Khải, với tổng chiều dài khoảng 25 km, diện tích gần 31 km², trong đó Hồ Tây chiếm hơn 5 km²
Phó chủ tịch UBND TP Hà Nội Dương Đức Tuấn cho biết việc loại bỏ phương tiện chạy xăng dầu là xu thế tất yếu. Việc chuyển đổi phương tiện không chỉ là trách nhiệm của Nhà nước mà cần có sự tham gia của doanh nghiệp và người dân.
Thành phố sẽ kêu gọi các hãng xe cung cấp phương tiện xanh với chính sách ưu đãi về giá bán và chi phí sử dụng. Đồng thời, Hà Nội kiến nghị tiếp tục miễn, giảm lệ phí trước bạ và lệ phí đăng ký xe điện để khuyến khích người dân chuyển đổi.
Về hỗ trợ tài chính và ưu đãi, Sở Xây dựng Hà Nội đề xuất hỗ trợ người dân có xe máy chạy xăng hoặc diesel (đăng ký trước khi nghị quyết có hiệu lực) tại các vùng phát thải thấp khi chuyển sang phương tiện xanh có giá trị từ 15 triệu đồng trở lên mức 3 triệu đồng; với hộ cận nghèo mức hỗ trợ 4 triệu đồng, hộ nghèo 5 triệu đồng. Mỗi cá nhân được hỗ trợ tối đa một xe đến hết năm 2030.
Thành phố dự kiến miễn 100% lệ phí trước bạ và lệ phí đăng ký biển số đối với phương tiện giao thông xanh từ khi nghị quyết có hiệu lực đến hết năm 2030.
Phó Chủ tịch Quốc hội Trần Quang Phương phát biểu kết luận. Ảnh: quochoi.vn
Kết luận thảo luận, Phó Chủ tịch Quốc hội Trần Quang Phương cho rằng, dù chính sách ban đầu áp dụng tại Hà Nội nhưng cần đánh giá tác động trên phạm vi toàn quốc. Ông nhấn mạnh yêu cầu có lộ trình và giải pháp tổng hòa, vừa bảo đảm mục tiêu bảo vệ môi trường, vừa hỗ trợ người dân và doanh nghiệp trong quá trình chuyển đổi. Đồng thời, ông lưu ý các địa phương, đặc biệt là Hà Nội, cần vận dụng linh hoạt chính sách, kết hợp đồng bộ hạ tầng, nguồn lực và truyền thông, để tiến trình chuyển đổi xanh diễn ra suôn sẻ, nhận được sự đồng thuận cao của xã hội.
Trung Anh