Từ ngày 1/7/2026, Nghị định 248/2026/NĐ-CP của Chính phủ chính thức có hiệu lực, bổ sung nhiều quy định nhằm siết chặt quản lý hoạt động thương mại điện tử. Một trong những nội dung đáng chú ý là yêu cầu các sàn thương mại điện tử và các đơn vị liên quan phải gỡ bỏ thông tin về hàng hóa, dịch vụ vi phạm trong thời hạn không quá 24 giờ kể từ khi nhận được yêu cầu của cơ quan nhà nước có thẩm quyền.
Các sàn thương mại điện tử phải xử lý thông tin về hàng hóa, dịch vụ vi phạm trong vòng 24 giờ theo quy định mới. (Ảnh minh họa).
Theo điểm c khoản 1 Điều 17 Nghị định 248/2026/NĐ-CP, chủ quản nền tảng thương mại điện tử có trách nhiệm chủ động kiểm tra, rà soát, gỡ bỏ và xử lý kịp thời các thông tin về hàng hóa, dịch vụ có dấu hiệu xâm phạm quyền sở hữu trí tuệ hoặc phục vụ hoạt động kinh doanh trái pháp luật. Việc gỡ bỏ hoặc áp dụng các biện pháp xử lý phải hoàn thành trong vòng 24 giờ kể từ thời điểm cơ quan có thẩm quyền gửi yêu cầu.
Bên cạnh đó, các sàn thương mại điện tử phải thường xuyên cập nhật danh sách từ khóa do cơ quan quản lý khuyến nghị, đồng thời áp dụng cơ chế kiểm soát, sàng lọc nội dung bằng từ khóa trước khi thông tin về hàng hóa, dịch vụ được hiển thị trên hệ thống. Quy định này nhằm tăng khả năng phát hiện, ngăn chặn từ sớm các sản phẩm, dịch vụ có dấu hiệu vi phạm pháp luật.
Nghị định cũng yêu cầu đơn vị quản lý nền tảng duy trì tài khoản đã đăng ký trên Hệ thống quản lý hoạt động thương mại điện tử để tiếp nhận và phản hồi các phản ánh, khiếu nại, tranh chấp phát sinh trong quá trình hoạt động. Đồng thời, các nền tảng phải phối hợp với chủ thể quyền sở hữu trí tuệ trong việc rà soát, tạm thời gỡ bỏ hoặc ngăn chặn quyền truy cập đối với sản phẩm, dịch vụ có dấu hiệu xâm phạm quyền sở hữu trí tuệ theo quy trình tiếp nhận và xử lý phản ánh đã được công khai.
Đáng chú ý, đối với chủ quản nền tảng thương mại điện tử trung gian có chức năng đặt hàng trực tuyến là nền tảng số lớn, Nghị định yêu cầu phải có hệ thống tiếp nhận và giải quyết phản ánh, yêu cầu, khiếu nại trực tuyến. Hệ thống phải có quy trình rõ ràng, công khai, giao diện dễ truy cập, cho phép người sử dụng gửi phản ánh, yêu cầu, khiếu nại, bằng chứng sơ bộ và theo dõi tiến trình giải quyết.
Trường hợp sử dụng cơ chế tự động để vận hành hệ thống, quy trình vận hành phải được con người rà soát trước khi đưa vào áp dụng; trong quá trình vận hành phải được kiểm tra, đánh giá và điều chỉnh khi cần thiết. Nếu người sử dụng không đồng ý với kết quả của cơ chế tự động, phản ánh, yêu cầu hoặc khiếu nại phải được chuyển cho con người xem xét và quyết định cuối cùng.
Nhiều đơn vị trong hệ sinh thái thương mại điện tử cùng phải thực hiện
Không chỉ áp dụng đối với sàn giao dịch thương mại điện tử, Điều 21 Nghị định 248/2026/NĐ-CP còn quy định trách nhiệm của nhiều tổ chức tham gia cung cấp dịch vụ hỗ trợ hoạt động thương mại điện tử. Đối với trường hợp phát hiện lỗi kỹ thuật liên quan đến việc phân quyền, truy cập, kiểm soát hoặc sử dụng dữ liệu giữa các bên, chủ quản nền tảng thương mại điện tử được tích hợp có trách nhiệm thông báo cho nền tảng thương mại điện tử tích hợp để khắc phục trong thời hạn 24 giờ kể từ khi phát hiện sự cố.
Theo quy định, tổ chức cung cấp dịch vụ hạ tầng kỹ thuật hỗ trợ thương mại điện tử phải thực hiện các biện pháp ngăn chặn hành vi vi phạm trong thời hạn 24 giờ kể từ khi nhận được yêu cầu của cơ quan nhà nước có thẩm quyền. Các doanh nghiệp cung cấp dịch vụ logistics hỗ trợ thương mại điện tử có trách nhiệm tạm dừng cung cấp dịch vụ đối với các trường hợp vi phạm trong cùng thời hạn.
Đối với các tổ chức cung ứng dịch vụ thanh toán và dịch vụ trung gian thanh toán, Nghị định quy định phải thực hiện gỡ bỏ nền tảng có dấu hiệu vi phạm pháp luật hoặc vi phạm pháp luật trong thời hạn 24 giờ kể từ khi nhận được yêu cầu của cơ quan nhà nước có thẩm quyền.
Nhìn chung, các biện pháp thông báo, ngăn chặn, tạm dừng hoặc gỡ bỏ theo quy định đều phải được thực hiện trong thời hạn tối đa 24 giờ, tùy từng trường hợp được Nghị định quy định.
Ngoài ra, theo điểm d khoản 1 Điều 20 Nghị định 248/2026/NĐ-CP, đơn vị quản lý nền tảng thương mại điện tử tích hợp cũng phải gỡ bỏ các nền tảng được tích hợp có hành vi vi phạm hoặc có dấu hiệu vi phạm pháp luật trong thời hạn 24 giờ kể từ khi nhận được yêu cầu của cơ quan chức năng.
Bên cạnh yêu cầu xử lý nhanh các vi phạm, Điều 22 của Nghị định còn quy định các tổ chức, doanh nghiệp quy định tại Điều 21 phải báo cáo kết quả thực hiện yêu cầu của cơ quan nhà nước thông qua Hệ thống quản lý hoạt động thương mại điện tử trong thời hạn 48 giờ kể từ thời điểm tiếp nhận yêu cầu. Quy định này góp phần tăng cường công tác giám sát, bảo đảm việc xử lý vi phạm được thực hiện đầy đủ, đúng thời hạn và có cơ chế theo dõi, kiểm tra.
Các quy định mới nhằm tăng cường trách nhiệm của các nền tảng thương mại điện tử và các đơn vị cung cấp dịch vụ liên quan trong việc ngăn chặn hàng giả, hàng xâm phạm quyền sở hữu trí tuệ và các hành vi kinh doanh trái pháp luật trên môi trường số. Quy định về thời hạn xử lý tối đa 24 giờ được kỳ vọng góp phần nâng cao hiệu quả quản lý nhà nước, bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng và xây dựng môi trường thương mại điện tử minh bạch, lành mạnh.
Đinh Toàn