Tin nóng:

Soi mức độ hưởng lợi từ EVFTA của các DN thủy sản niêm yết

CMX, ABT, FMC và VHC được đánh giá là có cơ hội hưởng lợi lớn tại thị trường EU nhờ các ưu đãi thuế quan trong EVFTA, trong khi ANV, MPC có mức độ hưởng lợi thấp hơn. Tuy nhiên, do nhu cầu yếu tại thị trường này dưới ảnh hưởng dịch Covid-19, nên tác động của EVFTA tới các DN vẫn ở mức thấp.

Soi mức độ hưởng lợi từ EVFTA của các DN thủy sản niêm yết
Dịch Covid-19 làm giảm hiệu quả của EVFTA tới các DN thủy sản 

Thông tin được đưa ra trong báo cáo của Công ty chứng khoán SSI về những tác động của EVFTA đối với các DN thủy sản niêm yết.

Năm 2019, EU tiếp tục là thị trường nhập khẩu tôm lớn nhất của Việt Nam với kim ngạch 690 triệu USD, chiếm 21% tổng xuất khẩu tôm của Việt Nam. Xuất khẩu tôm của Việt Nam sang EU những năm gần đây sụt giảm chủ yếu do giá tôm suy giảm, cùng với sự gia tăng thị phần của các nước xuất khẩu cạnh tranh như Ecuador, Argentina đối với tôm nguyên liệu và Morocco đối với tôm chế biến tại thị trường EU. Tôm nhập khẩu từ Ecuador và Morocco đều được EU miễn thuế.

Trong khi đó, với mặt hàng cá tra, kim ngạch xuất khẩu sang EU từng đạt 550 triệu USD năm 2015, song sụt giảm mạnh từ năm 2016 và chỉ duy trì ở mức 200 triệu USD mỗi năm. Nguyên nhân do cuối năm 2015, đầu năm 2016 truyền hình Tây Ban Nha thực hiện một phóng sự về việc nuôi cá tra bằng lồng, bè ở Việt Nam không đảm bảo vệ sinh, sử dụng thức ăn thủy sản không đảm bảo chất lượng và gây ảnh hưởng đến môi trường sông Mekong. Năm 2019, thị trường EU chỉ chiếm tỷ trọng 12% trong tổng xuất khẩu cá tra của Việt Nam (năm 2015 là 35%).

Để được hưởng ưu đãi về thuế quan trong EVFTA, hàng thủy sản Việt Nam phải được nuôi trồng (hoặc đánh bắt) và chế biến trong nước. Hiện các DN chế biến cá tra đều đạt tiêu chuẩn này. Đối với ngành hàng tôm, một số DN có nhập khẩu tôm từ Ấn Độ để chế biến (như Minh Phú), song sản lượng nhập khẩu không đáng kể (tôm nhập khẩu chỉ chiếm khoảng 16% tôm nguyên liệu sử dụng tại Việt Nam), do đó không ảnh hưởng đến khả năng hưởng lợi về ưu đãi thuế của DN.

Tuy vậy, để tăng trưởng xuất khẩu được bền vững, các DN cần có chứng nhận ASC, tuy đây không phải là yêu cầu bắt buộc nhưng là chứng nhận sinh thái đang ngày càng phổ biến đối với các mặt hàng thủy sản nuôi trồng nhập khẩu vào EU. Chứng nhận này gồm có các tiêu chuẩn về tác động môi trường, bảo tồn tài nguyên nước và quần thể hoang dã, bảo đảm quyền lợi của người lao động… được cấp bởi Hội đồng quản lý Nuôi trồng thủy sản.

Sau khi EVFTA có hiệu lực từ 1/8/2020, xuất khẩu tôm của Việt Nam sang EU28 tăng 15,9% so với cùng kỳ năm trước trong tháng 8 và tăng 41,1% trong tháng 9, khả quan hơn rất nhiều so với mức tăng 2% trong tháng 7 và mức giảm gần 8% trong tháng 6. Mức tăng này một phần đến từ sự suy giảm nguồn cung của Ấn Độ và Ecuador – 2 quốc gia xuất khẩu tôm lớn nhất thế giới.

Trong khi đó, xuất khẩu cá tra vẫn tiếp tục suy giảm và chưa có tín hiệu hồi phục rõ ràng, với kim ngạch xuất khẩu sang EU28 giảm 3,7% so với cùng kỳ năm trước trong tháng 8 và giảm 11,7% trong tháng 9.

Mức độ hưởng lợi khác nhau giữa các DN

Trong số các DN xuất khẩu thủy sản đang niêm yết, CMX có tỷ trọng xuất khẩu vào EU/tổng doanh thu đạt tới 59%, do đó DN này có tiềm năng hưởng lợi lớn từ EVFTA.

Riêng trong tháng 8 và tháng 9, CMX xuất khẩu được tương ứng 6,4 triệu USD (tăng 109% so với cùng kỳ) và 6,1 triệu USD (tăng 88%). Tính đến hết tháng 9, xuất khẩu của Camimex đã tăng 33% so với cùng kỳ năm 2019.

ABT cũng có tỷ trọng xuất khẩu vào EU lớn, đạt 46% nên có tiềm năng hưởng lợi từ EVFTA. Tuy nhiên trong năm 2020, ngành cá tra nói chung vẫn đang gặp khó khăn do nhu cầu tiêu thụ tại các thị trường lớn như Mỹ, EU, Trung Quốc suy giảm mạnh và hồi phục yếu do dịch bệnh Covid-19, do đó tác động của EVFTA là chưa nhìn thấy ngay lập tức.

Điểm tích cực là ABT đã tự chủ 100% về vùng nuôi và có chứng nhận ASC đối với vùng nuôi. Chiến lược của ABT là tập trung đẩy mạnh sản phẩm giá trị gia tăng, đặc biệt là vào thị trường Nhật Bản.

Trong khi đó, tỷ trọng xuất khẩu vào EU của FMC hiện ở mức 29%. Cơ cấu sản phẩm với mặt hàng tôm chế biến của công ty hiện chiếm tới 77%. Tuy nhiên, trong ngắn hạn FMC chỉ được hưởng lợi về thuế suất với mặt hàng tôm nguyên liệu, trong khi tôm chế biến phải sau 5 năm mới được hưởng mức thuế giảm. Để chuẩn bị cho cơ hội này, FMC có kế hoạch phát hành tăng vốn nhằm tăng công suất trong thời gian tới.

Riêng trong tháng 8, FMC xuất khẩu 22,5 triệu USD, tăng 33% so với cùng kỳ năm 2019. Tính đến hết tháng 8, xuất khẩu của FMC tăng 11% YoY.

Tại VHC, mặt hàng cá tra sẽ được giảm thuế dần trong 3 năm, do đó VHC sẽ được hưởng lợi ngay lập tức sau khi EVFTA có hiệu lực. Tuy vậy, xuất khẩu sang EU của VHC chỉ chiếm tỷ trọng khá nhỏ (14%), trong khi các vấn đề tại thị trường EU như nhu cầu suy giảm do dịch bệnh và hình ảnh cá tra bị tuyên truyền là ô nhiễm môi trường vẫn là những lực cản cho khả năng tăng trưởng xuất khẩu của VHC sang thị trường này.

Đối với ANV, thị trường EU chiếm 12% trong tổng xuất khẩu, do đó DN có mức độ hưởng lợi thấp hơn các công ty kể trên. Ngoài ra, DN phụ thuộc khá nhiều vào thị trường Trung Quốc, do đó sự phục hồi chậm chạp của thị trường này vẫn tiếp tục tạo áp lực lên khả năng tăng trưởng doanh thu xuất khẩu của DN.

Minh Phú cũng có tỷ trọng xuất khẩu sang EU ở mức thấp, chỉ 11%, do đó mức độ hưởng lợi của Minh Phú thấp hơn so với các DN kể trên. Đặc biệt, do Minh Phú vừa bị Cơ quan Hải quan và Biên phòng Mỹ (CBP) kết luận vi phạm lẩn trốn thuế chống bán phá giá tôm Ấn Độ tại thị trường Mỹ (chiếm 38% doanh thu xuất khẩu của Minh Phú), điều này sẽ gây ảnh hưởng đến khả năng tăng trưởng xuất khẩu của Minh Phú. DN hiện đã công bố thông tin sẽ kháng cáo, song ảnh hưởng trước mắt đối với xuất khẩu của Minh Phú là không thể tránh khỏi. 9 tháng đầu năm, doanh thu xuất khẩu của Minh Phú giảm 17%, kém hơn so với mức tăng chung của ngành là 10,5%.

Xuân Lâm

Bình luận bài viết

Bình luận

Cơ quan chủ quản: HIỆP HỘI CÁC NHÀ BÁN LẺ VIỆT NAM

Giấy phép hoạt động báo chí điện tử số 75/GP-BTTT, do Bộ Thông tin & Truyền thông cấp ngày: 23/02/2017

Ngày thành lập Tạp chí Thương Trường: Ngày 26 tháng 6 năm 2008

Tòa soạn: Tầng 6 tòa nhà số 8 Trần Đăng Ninh - P. Dịch vọng - Q. Cầu Giấy - Hà Nội

Tổng biên tập: Đinh Thị Mỹ Vân

Phụ trách điện tử: Tổng TKTS Đinh Duy Hùng

Hotline: 0913398394

Điện thoại: +84 24 3734 9773

Fax: +84 24 3939 3770

Email: toasoanthuongtruong@gmail.com.

Liên hệ quảng cáo: 0888484455