Từ mức đỉnh 225 USD, cổ phiếu SpaceX đã giảm hơn 40% và lùi xuống dưới giá chào sàn. Diễn biến này khiến giá trị phần sở hữu của Elon Musk thu hẹp hàng trăm tỷ USD chỉ trong chưa đầy một tháng.
Trong phiên giao dịch gần nhất, cổ phiếu SpaceX có thời điểm giảm còn 132,15 USD, thấp hơn mức giá IPO 135 USD. Như vậy, toàn bộ mức tăng kể từ khi doanh nghiệp lên sàn vào giữa tháng 6 đã bị xóa sạch.
Diễn biến này trái ngược hoàn toàn với không khí hưng phấn trong những ngày đầu giao dịch. Khi đó, SpaceX được kỳ vọng trở thành biểu tượng mới của nhóm doanh nghiệp công nghệ Mỹ, còn Elon Musk tiến gần những cột mốc tài sản chưa từng xuất hiện.
Gần 500 tỷ USD tài sản “bốc hơi” sau cơn sốt SpaceX
SpaceX chính thức niêm yết ngày 12/6 với giá chào bán 135 USD/cổ phiếu. Thương vụ giúp doanh nghiệp huy động khoảng 86 tỷ USD, đồng thời đưa mức định giá vượt 2.000 tỷ USD.
Tài sản Elon Musk bốc hơi gần 500 tỷ USD khi cổ phiếu SpaceX lao dốc.
Với quy mô này, SpaceX trở thành thương vụ IPO lớn nhất từng được ghi nhận trên thị trường chứng khoán Mỹ. Sức hút từ tên tuổi Elon Musk cùng kỳ vọng đối với lĩnh vực hàng không vũ trụ nhanh chóng kéo dòng tiền đổ vào cổ phiếu.
Chỉ trong thời gian ngắn, thị giá SpaceX tăng lên mức cao nhất 225 USD. Vốn hóa doanh nghiệp có lúc vượt Amazon, trong khi tổng tài sản của Elon Musk được đẩy lên trên 1.000 tỷ USD.
Tuy nhiên, mức định giá cao cũng khiến cổ phiếu trở nên nhạy cảm hơn trước những thay đổi về tâm lý thị trường. Từ đỉnh 225 USD, SpaceX đã mất hơn 40% giá trị và quay về dưới mức giá chào sàn chỉ sau chưa đầy một tháng.
Elon Musk hiện sở hữu khoảng 42% vốn tại SpaceX. Theo biến động thị giá, phần tài sản gắn với doanh nghiệp này đã giảm từ khoảng 1.200 tỷ USD xuống còn gần 760 tỷ USD, tương đương mức sụt giảm khoảng 440 tỷ USD.
Trong khi nhà đầu tư mua cổ phiếu ở vùng giá cao chịu khoản lỗ lớn, hơn 20 ngân hàng tham gia bảo lãnh thương vụ vẫn thu về khoảng 500 triệu USD phí dịch vụ. Đây được xem là khoản phí bảo lãnh lớn nhất từng ghi nhận trong một đợt IPO.
Áp lực giảm giá lan sang cả trái phiếu
Đà đi xuống của SpaceX xuất hiện trong bối cảnh các cổ phiếu công nghệ có mức định giá cao đồng loạt chịu sức ép. Lãi suất tại Mỹ vẫn ở vùng cao, trong khi thị trường ngày càng thận trọng với khả năng sinh lời từ những khoản đầu tư quy mô lớn vào trí tuệ nhân tạo và công nghệ mới.
Không chỉ cổ phiếu, các lô trái phiếu của SpaceX cũng ghi nhận diễn biến kém tích cực. Cuối tháng 6, doanh nghiệp huy động thêm khoảng 25 tỷ USD qua năm lô trái phiếu có kỳ hạn từ năm 2031 đến 2056.
Áp lực lan cả sang trái phiếu SpaceX, khiến nhiều nhà đầu tư gặp khó.
Mức lãi suất của các lô trái phiếu này dao động từ 5,35% đến 6,65%. Tuy nhiên, kể từ thời điểm phát hành, trái phiếu SpaceX liên tục nằm trong nhóm có hiệu suất kém trên thị trường nợ doanh nghiệp chất lượng cao.
Diễn biến này cho thấy tâm lý phòng thủ không còn giới hạn trong nhóm cổ đông. Sự thận trọng đã lan sang cả những nhà đầu tư lựa chọn trái phiếu, công cụ thường được đánh giá có mức độ ổn định cao hơn cổ phiếu.
Đáng chú ý, nhà đầu tư cá nhân được phân bổ khoảng 20% lượng cổ phiếu trong thương vụ IPO. Tỷ lệ này tương đối cao đối với một đợt chào bán quy mô lớn, khiến nhóm nhà đầu tư nhỏ lẻ chịu ảnh hưởng rõ rệt khi giá cổ phiếu đảo chiều.
Trong khi đó, cổ đông tham gia từ giai đoạn trước IPO vẫn còn khoản lợi nhuận đáng kể so với giá vốn. Nhân sự nội bộ SpaceX hiện cũng chưa thể bán cổ phiếu do đang trong thời gian hạn chế chuyển nhượng sau niêm yết.
Lượng cổ phiếu này có thể được đưa ra thị trường sau khi SpaceX công bố báo cáo tài chính quý đầu tiên vào tháng 8. Nếu nguồn cung gia tăng trong khi dòng tiền chưa phục hồi, cổ phiếu SpaceX có thể tiếp tục chịu áp lực.
Việc giảm xuống dưới giá IPO chưa đủ để phủ nhận triển vọng dài hạn của SpaceX, nhưng cho thấy mức định giá hơn 2.000 tỷ USD đang bước vào giai đoạn kiểm chứng. Kết quả kinh doanh sắp tới có thể giúp cổ phiếu tìm lại điểm cân bằng. Ngược lại, áp lực từ nguồn cung mới và tâm lý thận trọng của thị trường có thể khiến nhịp điều chỉnh còn kéo dài.
Thế Anh