Từ ngày 1/6/2026, xăng sinh học E10 chính thức được phân phối trên phạm vi toàn quốc, đánh dấu bước tiến mới trong lộ trình phát triển năng lượng xanh và thúc đẩy tiêu dùng bền vững tại Việt Nam. Tuy nhiên, để chính sách này phát huy hiệu quả trên thực tế, bên cạnh việc bảo đảm nguồn cung và chất lượng nhiên liệu, yếu tố then chốt vẫn là xây dựng được niềm tin của người tiêu dùng.
Là mặt hàng thiết yếu gắn liền với hoạt động đi lại hằng ngày của hàng chục triệu người dân, xăng E10 không chỉ là một sản phẩm mới trên thị trường mà còn tác động trực tiếp đến tâm lý và thói quen tiêu dùng. Những băn khoăn về chất lượng nhiên liệu, khả năng tương thích với động cơ hay cơ chế giải quyết khi phát sinh sự cố là điều dễ hiểu trong giai đoạn chuyển đổi.
Vì vậy, việc minh bạch thông tin, kiểm soát chất lượng và bảo đảm quyền lợi người tiêu dùng trở thành những yếu tố quyết định để chính sách đi vào cuộc sống.
Lộ trình triển khai đã được chuẩn bị trong gần hai thập kỷ
Việc đưa xăng E10 vào sử dụng trên phạm vi toàn quốc không phải là quyết định mang tính đột ngột mà là bước tiếp theo trong lộ trình phát triển nhiên liệu sinh học đã được Việt Nam chuẩn bị từ nhiều năm trước.
Ngay từ năm 2007, Thủ tướng Chính phủ đã ban hành Quyết định số 177/2007/QĐ-TTg phê duyệt Đề án phát triển nhiên liệu sinh học, tạo nền tảng cho việc hình thành thị trường nhiên liệu xanh. Sau đó, Quyết định số 53/2012/QĐ-TTg tiếp tục quy định lộ trình phối trộn nhiên liệu sinh học với nhiên liệu truyền thống. Đến ngày 1/1/2018, xăng E5 được triển khai trên toàn quốc, tạo tiền đề về hạ tầng, công nghệ và kinh nghiệm quản lý để tiến tới sử dụng xăng E10.
Củng cố niềm tin của người tiêu dùng bằng cơ chế kiểm soát chất lượng nghiêm ngặt. Ảnh: vcc.gov.vn
Những năm gần đây, định hướng phát triển nhiên liệu sinh học tiếp tục được đặt trong tổng thể các chiến lược lớn về chuyển đổi năng lượng, tăng trưởng xanh và bảo đảm an ninh năng lượng quốc gia. Trước khi triển khai E10 trên toàn quốc, Bộ Công Thương cũng đã ban hành Thông tư số 50/2025/TT-BCT về lộ trình phối trộn nhiên liệu sinh học, đồng thời phối hợp với các bộ, ngành, doanh nghiệp và địa phương chuẩn bị nguồn cung, hệ thống phân phối và đánh giá thực tiễn trước khi áp dụng chính thức.
Có thể thấy, việc triển khai xăng E10 là bước tiếp nối của một chính sách đã được chuẩn bị trong gần hai thập kỷ, thay vì là một sự thay đổi mang tính ngắn hạn.
Đối với người tiêu dùng, niềm tin không chỉ đến từ chất lượng sản phẩm mà còn được hình thành từ việc được tiếp cận đầy đủ, chính xác và kịp thời các thông tin liên quan.
Luật Bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng năm 2023 quy định người tiêu dùng có quyền được cung cấp thông tin đầy đủ, chính xác về sản phẩm, hàng hóa, dịch vụ; đồng thời yêu cầu tổ chức, cá nhân kinh doanh phải công khai rõ ràng các thông tin liên quan đến tính năng, công dụng, cách sử dụng và thông số kỹ thuật của sản phẩm.
Đối với xăng E10, đây là những nội dung đặc biệt quan trọng bởi nhiên liệu tác động trực tiếp đến quá trình vận hành phương tiện. Những thông tin về tiêu chuẩn kỹ thuật, khả năng tương thích với động cơ, quy trình phối trộn, hệ thống phân phối hay các lưu ý trong quá trình sử dụng đều cần được truyền tải đầy đủ để người dân có cơ sở lựa chọn.
Nhằm hỗ trợ người tiêu dùng, Bộ Công Thương đã xây dựng bộ 85 câu hỏi - đáp về xăng E10, đồng thời triển khai các kênh hướng dẫn và hỗ trợ kỹ thuật để giải đáp những vấn đề được dư luận quan tâm. Việc cung cấp nguồn thông tin chính thống được kỳ vọng sẽ hạn chế những thông tin sai lệch trên môi trường số, qua đó góp phần củng cố niềm tin đối với nhiên liệu sinh học.
Kiểm soát chất lượng là yếu tố quyết định
Bên cạnh minh bạch thông tin, chất lượng nhiên liệu là yếu tố then chốt quyết định mức độ chấp nhận của thị trường.
Theo Bộ Công Thương, toàn bộ xăng sinh học lưu thông trên thị trường đều phải đáp ứng các tiêu chuẩn và quy chuẩn kỹ thuật hiện hành. Công tác kiểm tra được triển khai xuyên suốt từ khâu sản xuất, phối trộn, vận chuyển đến phân phối và bán lẻ nhằm bảo đảm nhiên liệu trước khi đến tay người tiêu dùng đều đạt yêu cầu chất lượng.
Ngoài trách nhiệm tự kiểm soát của doanh nghiệp, các cơ quan quản lý cũng duy trì hoạt động thanh tra định kỳ và kiểm tra đột xuất để kịp thời phát hiện, xử lý các hành vi vi phạm, ngăn chặn nguy cơ gian lận trong quá trình phối trộn và kinh doanh xăng dầu.
Việc kết hợp giữa trách nhiệm của doanh nghiệp và cơ chế giám sát của cơ quan quản lý được xem là nền tảng quan trọng nhằm bảo đảm quyền lợi người tiêu dùng, đồng thời tạo sự yên tâm khi sử dụng xăng E10.
Kiểm soát chất lượng là yếu tố quyết định để bảo vệ người tiêu dùng. Ảnh: vcc.gov.vn
Song song với việc kiểm soát chất lượng, Bộ Công Thương cũng triển khai nhiều công cụ hỗ trợ nhằm giúp người dân dễ dàng tiếp cận thông tin và bảo vệ quyền lợi trong quá trình sử dụng xăng E10.
Ngoài bộ câu hỏi - đáp chính thức, cơ quan quản lý đã đưa vào vận hành chatbot trên Cổng Thông tin điện tử Bộ Công Thương và Báo Công Thương để hỗ trợ tra cứu thông tin; đồng thời phát triển công cụ tra cứu điểm bán xăng E10 trên nền tảng số và bản đồ trực tuyến, giúp người dân dễ dàng tìm kiếm các cửa hàng phân phối nhiên liệu.
Đáng chú ý, Ủy ban Cạnh tranh Quốc gia cũng đã công bố kênh tiếp nhận phản ánh của người tiêu dùng đối với các vấn đề phát sinh trong quá trình sử dụng xăng E10. Người dân có thể phản ánh các sự cố về chất lượng nhiên liệu hoặc hành vi kinh doanh không phù hợp để cơ quan chức năng xác minh, xử lý theo quy định, qua đó góp phần bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp của người tiêu dùng.
Việc triển khai xăng E10 không chỉ là câu chuyện thay đổi một loại nhiên liệu mà còn là bước đi quan trọng trong quá trình chuyển đổi năng lượng theo hướng xanh và bền vững. Để lộ trình này đạt hiệu quả như kỳ vọng, bên cạnh hệ thống chính sách, hạ tầng và nguồn cung, việc xây dựng niềm tin của người tiêu dùng thông qua minh bạch thông tin, kiểm soát chất lượng và cơ chế bảo vệ quyền lợi rõ ràng sẽ tiếp tục là yếu tố quyết định đối với sự thành công của xăng sinh học E10 trên thị trường.
Thanh Phong