Từng là biểu tượng của bán lẻ hiện đại với những đại siêu thị rộng hàng chục nghìn mét vuông, các nhà bán lẻ hiện nay đang dần chuyển hướng sang mô hình cửa hàng quy mô nhỏ nằm ngay trong khu dân cư. Sự thay đổi này không chỉ phản ánh xu hướng tiêu dùng mới mà còn đang định hình lại thị trường bất động sản thương mại.
Bán lẻ gần nhà lên ngôi
Trong nhiều năm, các đại siêu thị như GO!, Co.opmart, MM Mega Market hay Aeon Mall là điểm đến quen thuộc của người tiêu dùng mỗi dịp cuối tuần. Mô hình này phát triển mạnh nhờ khả năng cung cấp đa dạng hàng hóa, diện tích lớn và đáp ứng nhu cầu mua sắm tập trung của các gia đình.
Tuy nhiên, sự thay đổi trong hành vi tiêu dùng đang khiến lợi thế của các đại siêu thị không còn áp đảo như trước. Sự bùng nổ của thương mại điện tử, dịch vụ giao hàng nhanh cùng nhịp sống đô thị ngày càng bận rộn khiến người tiêu dùng ưu tiên những điểm bán gần nơi sinh sống hơn là phải di chuyển quãng đường xa để mua sắm.
Thay vì thực hiện những chuyến mua sắm lớn mỗi tuần hoặc mỗi tháng, nhiều gia đình lựa chọn mua hàng với tần suất thường xuyên hơn tại các cửa hàng tiện lợi, siêu thị mini hoặc đặt hàng trực tuyến. Xu hướng này đang được phản ánh rõ qua tốc độ mở rộng của các chuỗi bán lẻ hiện đại.
Theo báo cáo Vietnam Modern Trade Retail Trends 2026 của Q&Me, số lượng cửa hàng tiện lợi và siêu thị mini tại Việt Nam dự kiến đạt khoảng 9.671 điểm bán trong năm 2026, tăng gần 24% so với năm trước. Đáng chú ý, phân khúc này hiện chiếm hơn 93% tổng số điểm bán lẻ hiện đại trên cả nước.
Chị Nguyễn Thị Lan (phường Thanh Xuân, Hà Nội) cho biết trước đây gia đình thường tranh thủ cuối tuần đến các đại siêu thị để mua thực phẩm và đồ dùng cho cả tuần. Tuy nhiên, vài năm trở lại đây, chị chuyển sang mua sắm tại các siêu thị mini và cửa hàng tiện lợi gần khu chung cư nơi sinh sống.
"Hầu như dưới chân tòa nhà có đủ siêu thị, hiệu thuốc, cửa hàng thực phẩm nên rất thuận tiện. Những thứ cần dùng hằng ngày tôi mua ngay gần nhà, không phải mất thời gian di chuyển xa như trước. Khi cần mua số lượng lớn hoặc săn khuyến mại, gia đình mới vào siêu thị lớn", chị Lan chia sẻ.
Từng là biểu tượng của bán lẻ hiện đại với những đại siêu thị rộng hàng chục nghìn mét vuông, các nhà bán lẻ hiện nay đang dần chuyển hướng sang mô hình cửa hàng quy mô nhỏ nằm ngay trong khu dân cư.
Tương tự, anh Trần Văn Hùng (phường Hà Đông, Hà Nội) cho biết thói quen mua sắm của gia đình cũng đã thay đổi đáng kể. "Trước đây cuối tuần cả nhà thường đi siêu thị lớn, nhưng giờ chỉ cần vài phút đi bộ là có thể mua được hầu hết các mặt hàng thiết yếu. Đi làm về muộn vẫn có thể ghé mua đồ ăn hoặc đồ dùng ngay gần nhà nên rất tiện lợi", anh Hùng nói.
Xu hướng tiêu dùng mới buộc các doanh nghiệp bán lẻ phải điều chỉnh chiến lược mở rộng. Bên cạnh việc duy trì các trung tâm mua sắm quy mô lớn, nhiều nhà bán lẻ đang đẩy mạnh phát triển mạng lưới cửa hàng nhỏ nhằm tiếp cận khách hàng gần hơn và gia tăng tần suất mua sắm.
Những năm gần đây, các chuỗi như WinMart+, Bách Hóa Xanh, Co.op Food, Satrafoods hay nhiều thương hiệu cửa hàng tiện lợi liên tục mở rộng hiện diện tại các khu dân cư, chung cư và các đô thị vệ tinh.
Riêng hệ thống WinMart, WinMart+ và WiN hiện đã đạt gần 4.940 điểm bán trên toàn quốc và đặt mục tiêu mở thêm từ 1.000 - 1.500 cửa hàng mới trong năm 2026. Bách Hóa Xanh cũng đã vượt mốc 3.000 cửa hàng và tiếp tục tăng tốc mở rộng mạng lưới.
Theo các chuyên gia, thay vì đầu tư vào những đại siêu thị cần quỹ đất lớn, vốn đầu tư cao và thời gian hoàn vốn dài, các doanh nghiệp bán lẻ đang ưu tiên mô hình cửa hàng gần nhà nhằm tối ưu chi phí vận hành, nâng cao hiệu quả kinh doanh và đáp ứng nhanh hơn nhu cầu của người tiêu dùng.
Điều này cho thấy trọng tâm tăng trưởng của ngành bán lẻ hiện đại đang dần dịch chuyển từ các hypermarket sang mạng lưới cửa hàng quy mô nhỏ phủ rộng trong khu dân cư.
Bất động sản thương mại bước vào giai đoạn tái định hình
Sự dịch chuyển trong chiến lược mở rộng của các nhà bán lẻ đang tác động trực tiếp đến thị trường bất động sản thương mại. Nếu trước đây, các doanh nghiệp thường ưu tiên những khu đất lớn để phát triển trung tâm thương mại hoặc đại siêu thị quy mô hàng chục nghìn mét vuông thì hiện nay, nhu cầu đối với các mặt bằng quy mô vừa và nhỏ nằm trong khu dân cư đang gia tăng đáng kể.
Tầng đế chung cư, các tuyến phố nội khu hay mặt bằng nằm trong các khu đô thị mới đang trở thành những vị trí được nhiều thương hiệu bán lẻ săn đón. Lợi thế của những khu vực này là lượng khách hàng sẵn có, khả năng tiếp cận thuận tiện và chi phí vận hành thấp hơn so với các vị trí trung tâm. Trong bối cảnh người tiêu dùng ngày càng ưu tiên sự tiện lợi và mua sắm gần nhà, những mặt bằng nằm ngay nơi cư dân sinh sống đang mang lại hiệu quả khai thác tốt hơn so với nhiều vị trí đắc địa truyền thống.
Theo bà Hoàng Nguyệt Minh, Tổng Giám đốc Cushman & Wakefield Việt Nam, xu hướng mở rộng của các chuỗi bán lẻ đang tạo ra sự dịch chuyển đáng kể trên thị trường bất động sản thương mại. Các thương hiệu không còn chỉ tập trung vào các trung tâm thương mại quy mô lớn mà ngày càng quan tâm đến khối đế chung cư, khu đô thị mới và các mặt bằng nằm gần khu dân cư đông đúc.
Bà Minh cho rằng giá trị của bất động sản bán lẻ hiện nay không còn được quyết định hoàn toàn bởi vị trí mặt tiền hay khu vực trung tâm thành phố mà ngày càng phụ thuộc vào khả năng tiếp cận khách hàng và sức mua thực tế của cộng đồng cư dân xung quanh. "Cuộc đua của bất động sản bán lẻ hiện nay không còn chỉ là cuộc đua về vị trí trung tâm, mà là cuộc đua tiếp cận nơi người tiêu dùng sinh sống và mua sắm mỗi ngày", bà nhận định.
Thực tế, cùng với sự gia tăng của các khu đô thị mới và các đại dự án nhà ở, nhiều chủ đầu tư bất động sản cũng đang chủ động điều chỉnh quy hoạch theo hướng gia tăng diện tích thương mại dịch vụ tại tầng đế các tòa nhà. Không ít dự án dành riêng các tuyến phố thương mại nội khu hoặc cụm dịch vụ phục vụ cư dân nhằm đáp ứng nhu cầu từ các chuỗi cửa hàng tiện lợi, siêu thị mini, nhà thuốc, quán cà phê và các thương hiệu F&B.
Xu hướng tiêu dùng mới mà còn đang định hình lại thị trường bất động sản thương mại.
Theo các chuyên gia, mô hình đại siêu thị sẽ chưa biến mất bởi đây vẫn là điểm đến mua sắm, giải trí và trải nghiệm của nhiều gia đình. Tuy nhiên, vai trò của mô hình này đang dần thay đổi, trong khi mạng lưới cửa hàng quy mô nhỏ nằm gần khu dân cư được dự báo sẽ tiếp tục mở rộng trong những năm tới.
Xu hướng này không chỉ làm thay đổi chiến lược phát triển của các doanh nghiệp bán lẻ mà còn góp phần tái định hình thị trường bất động sản thương mại. Từ chỗ ưu tiên các khu đất lớn ở vị trí trung tâm, dòng vốn đầu tư đang có xu hướng dịch chuyển sang những mặt bằng có khả năng bám sát cộng đồng dân cư, nơi nhu cầu mua sắm diễn ra hằng ngày và ổn định hơn. Đây được xem là một trong những động lực quan trọng thúc đẩy sự phát triển của phân khúc bất động sản bán lẻ trong giai đoạn tới.
Quang Anh