Nhiều chuyên gia cho rằng, sự phát triển của tài sản mã hóa không đơn thuần là một xu hướng công nghệ, mà có thể tạo thêm một kênh dẫn vốn mới cho nền kinh tế. Tuy nhiên, thị trường tài sản mã hóa chỉ có thể phát triển bền vững khi được xây dựng trên nền tảng pháp lý rõ ràng, dòng tiền minh bạch, hạ tầng an toàn và cơ chế bảo vệ nhà đầu tư đầy đủ.
Mã hóa tài sản thực đang trở thành xu hướng
Tại Hội nghị Mã hóa tài sản thực Việt Nam 2026 (Vietnam RWA Summit 2026), ông Bùi Hoàng Hải, Phó Chủ tịch Ủy ban Chứng khoán Nhà nước (UBCKNN), nhận định, Mã hóa tài sản thực (RWA) đang trở thành xu hướng quan trọng của tài chính toàn cầu khi giúp khơi thông các nguồn lực còn "ngủ yên" trong nền kinh tế. Việt Nam có nhu cầu rất lớn về vốn cho hạ tầng, sản xuất, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số, vì vậy RWA là lĩnh vực giàu tiềm năng cần được nghiên cứu nghiêm túc và triển khai với tầm nhìn dài hạn.
Tuy nhiên, theo ông Hải, thị trường tài sản mã hóa chỉ có thể phát triển bền vững khi được xây dựng trên nền tảng pháp lý rõ ràng, dòng tiền minh bạch, hạ tầng an toàn và cơ chế bảo vệ nhà đầu tư đầy đủ.
Ông Phan Đức Trung, Chủ tịch Hiệp hội Blockchain và Tài sản số Việt Nam, cho biết dòng vốn vào RWA trong năm 2025 tăng khoảng 300%, cao hơn đáng kể so với các nhóm tài sản khác. Tuy nhiên, trở ngại khiến thị trường chưa phát triển tương xứng với tiềm năng không nằm ở công nghệ token hóa, mà ở việc chưa xây dựng được đầy đủ niềm tin cho thị trường vốn.
Theo ông Trung, blockchain có thể hỗ trợ phân phối, chuyển nhượng và thanh toán tài sản, nhưng không thể tự tạo ra niềm tin hay biến một tài sản kém chất lượng thành tài sản tốt. Niềm tin đối với token phải bắt đầu từ dữ liệu đáng tin cậy về tài sản thực, danh tính có thể kiểm chứng của các bên, thông tin xác thực về tài sản và dòng tiền, cùng cơ chế công bố, theo dõi và giám sát liên tục.
Hội nghị Mã hóa tài sản thực Việt Nam 2026 (Vietnam RWA Summit 2026)
Vì vậy, cấu trúc thị trường cần được xây dựng theo trình tự từ tài sản thực, hạ tầng dữ liệu tin cậy đến tài sản số trên một nền tảng pháp lý phù hợp, sau đó mới hình thành token và các kênh phân phối. Trong cấu trúc này, sàn giao dịch chỉ là một trong nhiều kênh đưa tài sản đến nhà đầu tư; vấn đề quyết định vẫn là loại tài sản được phân phối, chất lượng tài sản và khả năng kiểm chứng dữ liệu phía dưới.
Đối với Việt Nam, ông Trung cho biết trong khoảng 10 tháng, thị trường đã hình thành sáu văn bản ở nhiều cấp độ, từ luật, nghị định đến thông tư, đồng thời tiếp tục chuẩn bị khuôn khổ về định danh và xác thực. Việt Nam cũng có lợi thế về quy mô nhu cầu bán lẻ, với khoảng 200 tỷ USD tài sản mã hóa đi qua thị trường và khoảng 17 triệu ví hoặc người nắm giữ tài sản mã hóa. Đây có thể là nền tảng quan trọng để phát triển thị trường vốn được số hóa, với điều kiện các lớp dữ liệu, tài sản số và cơ chế phân phối được xây dựng đầy đủ.
Bảo mật phải được thiết kế từ nền tảng
Thiếu tướng, TS. Hồ Văn Hương, Phó Trưởng ban Ban Cơ yếu Chính phủ cho rằng, sự phát triển của thị trường RWA và tài sản số không thể chỉ dựa vào khả năng số hóa tài sản hay đưa giao dịch lên môi trường số. Nền tảng của thị trường còn nằm ở khả năng xác thực tài sản, bảo vệ giao dịch và nhận diện tin cậy các chủ thể tham gia.
Theo ông, Việt Nam cần sớm hình thành hệ thống tiêu chuẩn, quy chuẩn kỹ thuật đối với các nền tảng blockchain và hoạt động token hóa tài sản, đồng thời củng cố hạ tầng định danh, xác thực số và công nghệ mật mã. Đây là cơ sở để các hệ thống có thể kết nối, vận hành an toàn, xác lập trách nhiệm của các bên và hỗ trợ hoạt động giám sát.
Thiếu tướng Hồ Văn Hương cũng lưu ý, blockchain có thể bảo vệ dữ liệu sau khi được ghi nhận nhưng không tự bảo đảm tính chính xác của dữ liệu đầu vào. Vì vậy, việc chuẩn hóa nguồn dữ liệu, xây dựng cơ chế kiểm chứng và tăng cường phối hợp giữa cơ quan quản lý, doanh nghiệp công nghệ, tổ chức tài chính và các đơn vị chuyên môn là điều kiện quan trọng để hình thành một hạ tầng số an toàn, đồng bộ và có khả năng kết nối.
Đồng quan điểm, TS. Cấn Văn Lực, Chuyên gia Kinh tế trưởng BIDV, Thành viên Hội đồng Tư vấn Chính sách Tài chính - tiền tệ Quốc gia nhận định, sự phát triển nhanh của thị trường tài sản mã hóa đang kéo theo nhiều nhóm rủi ro, từ pháp lý, quyền sở hữu, công nghệ, an ninh mạng đến thanh khoản, định giá, rửa tiền và khả năng lan truyền sang hệ thống tài chính truyền thống. Do đó, tài sản mã hóa cần được phân loại và quản lý theo bản chất kinh tế, mức độ rủi ro, thay vì áp dụng một khuôn khổ chung.
Các tổ chức cung cấp dịch vụ cần bảo đảm tách bạch tài sản khách hàng, minh bạch dự trữ, tăng cường quản trị thanh khoản và có phương án xử lý khi mất khả năng thanh toán. Cơ chế phối hợp liên ngành và chia sẻ thông tin xuyên biên giới cần được củng cố để hạn chế khoảng trống giám sát trong một thị trường có tính xuyên biên giới cao.
Anh Đào