Thuốc kháng sinh là bước ngoặt lớn trong lịch sử y học nhân loại, giúp cứu sống hàng triệu người mắc các bệnh lý nhiễm khuẩn. Tuy nhiên, kháng kháng sinh đang gia tăng mức độ nguy hiểm ảnh hưởng tới sức khỏe và sự phát triển của cộng đồng. 

Theo Trung tâm Kiểm soát và Phòng ngừa dịch bệnh Hoa Kỳ, ít nhất có khoảng 30% trường hợp bác sĩ kê thuốc kháng sinh là không cần thiết. Một nghiên cứu vào năm 2016 đăng trên Tạp chí của Hiệp hội Y khoa Hoa Kỳ cho biết, đây là một trong số các loại thuốc liên quan đến phản ứng phụ nghiêm trọng dễ khiến người bệnh phải nhập viện nhất.

Kháng kháng sinh là khả năng của một vi khuẩn làm mất tác dụng của kháng sinh vốn có tác dụng tốt trên vi khuẩn đó. Hậu quả là các kháng sinh được sử dụng theo đúng phác đồ điều trị nhưng không hiệu quả, vi khuẩn gây bệnh vẫn tồn tại và có thể lây truyền sang người khác.

Đáng chú ý, sử dụng kháng sinh tại nước ta đã tăng vọt trong giai đoạn 2009-2015 với mức tăng gần gấp 3 so với giai đoạn 2005-2009, đưa Việt Nam vào danh sách các nước có tỉ lệ kháng kháng sinh cao nhất thế giới.

Kháng kháng sinh đang đe dọa sức khỏe toàn cầu, nếu mắc phải 3 bệnh này thì bạn không nên dùng kháng sinh.

Viêm phế quản

Theo một nghiên cứu được tiến hành bởi Jeffrey Linder, chuyên gia y khoa kiêm giáo sư tại Đại học Y Feinberg, 71% những người bị viêm phế quản được kê thuốc kháng sinh khi tới khám bác sĩ. Trên thực tế, điều này hầu như là không cần thiết. 

Vấn đề sức khỏe này có thể gây ra bởi virus, thay vì vi khuẩn như mọi người lầm tưởng. Các triệu chứng viêm phế quản thường là phản ứng miễn dịch của cơ thể đối với nhiễm trùng, chứ không phải do nhiễm trùng gây nên. Virus gây viêm rồi khiến cơ thể bạn tạo ra chất nhầy màu xanh hoặc vàng trong họng, từ đó phát triển tạo nên những cơn ho dai dẳng. Đây là hiện tượng rất bình thường, giống như mọc sẹo lúc lành vết thương. Khi bị nhiễm trùng phổi, cơ thể bạn phải mất một thời gian để hồi phục.

Không nên lạm dụng thuốc kháng sinh với 3 căn bệnh thường gặp này
71% những người bị viêm phế quản được kê thuốc kháng sinh khi tới khám bác sĩ.

Viêm xoang

Trên thực tế, 90-98% trường hợp viêm xoang ở người lớn là do virus gây ra. Theo Trung tâm Kiểm soát và Phòng ngừa dịch bệnh Hoa Kỳ, thuốc kháng sinh thậm chí không thể chống lại vi khuẩn hiếm gặp. Một nghiên cứu vào năm 2012 trên Tạp chí Hiệp hội Y khoa Hoa Kỳ cho thấy, sự phục hồi của bệnh nhân được điều trị bằng amoxicillin trong 10 ngày không khác mấy so với những người dùng giả dược.

Priya Nori, chuyên gia y khoa kiêm người đứng đầu Chương trình quản lý kháng sinh tại Trung tâm y khoa Montefiore cho biết, nếu không dùng thuốc, người bệnh cần mất từ 7-14 ngày để hồi phục. Các triệu chứng sẽ dần dần cải thiện sau vài ngày. Chỉ có khoảng 2% tỷ lệ bệnh tiến triển nặng hơn và người bệnh phải dùng kháng sinh theo chỉ định của bác sĩ.

Không nên lạm dụng thuốc kháng sinh với 3 căn bệnh thường gặp này
Không nên lạm dụng thuốc kháng sinh với 3 căn bệnh thường gặp này

Viêm đường tiết niệu

Mặc dù thường do vi khuẩn gây ra, phần lớn các trường hợp nhiễm trùng đều không gây biến chứng và sẽ tự khỏi mà chẳng cần kháng sinh can thiệp.

Viêm bàng quang thường do nhiễm trùng gây nên, nhưng nếu bạn không bị sốt, đó có thể bắt nguồn từ hiện tượng dị ứng hoặc kích ứng từ vòi rửa hoặc thuốc. Các triệu chứng khó chịu đến mức rất nhiều người lựa chọn uống kháng sinh ngay lập tức. Shusterman, chuyên gia y khoa kiêm bác sĩ tiết niệu tại Tổ chức NY Urology ở thành phố New York cho biết, hầu hết mọi người bắt đầu dùng loại thuốc này trước khi biết mình bị nhiễm trùng.

Theo Betsy Foxman, tiến sĩ, giáo sư dịch tễ học tại Trường Y tế Công cộng trực thuộc Đại học Michigan, mặc dù thường do vi khuẩn gây ra, phần lớn các trường hợp nhiễm trùng đều không gây biến chứng và sẽ tự khỏi mà chẳng cần kháng sinh can thiệp.

Một nghiên cứu của Đức đã chỉ ra, 39% phụ nữ nhận thấy các triệu chứng biến mất vào ngày thứ tư tính từ thời điểm mắc bệnh, 70% khác rơi vào ngày thứ bảy. Với nhóm sử dụng thuốc, 56% phụ nữ cảm thấy tốt hơn vào ngày thứ tư và 82% vào ngày thứ bảy.

Một số loại thuốc như Pyridium, Azo và Uristat có thể giúp làm dịu niêm mạc niệu đạo, giảm đau khi đi tiểu. Uống nhiều nước, đi tiểu thường xuyên cũng hỗ trợ cơ thể bạn nhanh chóng tiêu diệt vi khuẩn.

PV (T/H)

Bạn đang đọc bài viết Không nên lạm dụng thuốc kháng sinh với 3 căn bệnh thường gặp này tại chuyên mục Đời sống và Tiêu dùng của Tạp chí Điện tử Thương Trường. Mọi thông tin góp ý và chia sẻ, xin vui lòng liên hệ SĐT: 0913398394 hoặc gửi về hòm thư [email protected]