Bất chấp kiểm soát, dòng tiền ngân hàng đổ vào bất động sản vẫn tăng mạnh

Những năm gần đây, bất động sản luôn được Ngân hàng Nhà nước (NHNN) xếp loại vào nhóm tín dụng có rủi ro cao và luôn được kiểm soát chặt chẽ. Vậy nhưng, theo con số báo cáo tại nhiều ngân hàng, dòng tiền tín dụng chảy vào lĩnh vực này vẫn tăng mạnh.

Kiểm soát tín dụng bất động sản

Dịch bệnh Covid-19 bùng phát và diễn biến phức tạp khiến thị trường bất động sản trên toàn quốc trầm lắng, rơi vào tình trạng gần như đóng băng. Vậy nhưng, theo báo cáo của Bộ Xây dựng, trong năm 2020, tín dụng bất động sản vẫn trong xu hướng tăng, trong đó dư nợ đối với hoạt động đầu tư, kinh doanh bất động sản tăng tới 21%, đạt 633.740 tỷ đồng. Dòng tiền vẫn chảy vào thị trường bất động sản và ít có sự dịch chuyển các dòng vốn đầu tư khác. Doanh nghiệp bất động sản vẫn hút vốn tín dụng.

Các chuyên gia kinh tế đánh giá, dịch bệnh Covid-19 vẫn diễn biến phức tạp kéo dài khiến hoạt động sản xuất - kinh doanh gặp khó khăn, lãi suất gửi tiết kiệm lại giảm nên kinh doanh bất động sản trở thành một trong những kênh đầu tư thu hút vốn và khi dư nợ tăng thì nợ xấu cũng tăng theo.

Trong khi đó, báo cáo của Tổng cục Thống kê thì cho biết, tổng số doanh nghiệp bất động sản thành lập mới trong năm 2020 là 6.694 doanh nghiệp, giảm 15,5% so với năm 2019. Trong khi đó, số doanh nghiệp bất động sản hoàn tất thủ tục giải thể là 978 doanh nghiệp, tăng 42,6% và tạm ngừng kinh doanh là 1.325 doanh nghiệp, tăng 121,6% so với năm 2019.

Từ các báo cáo trên không khó để thấy, ngành bất động sản đã chứng kiến sự thanh lọc mạnh mẽ trong năm qua. Dù vậy, việc dư nợ tín dụng bất động sản tiếp tục tăng mạnh chứng tỏ tiền vẫn chảy vào thị trường địa ốc và ít có sự dịch chuyển các dòng vốn đầu tư khác. Nói cách khác, doanh nghiệp bất động sản vẫn hút vốn tín dụng.

Hơn nữa, các ngân hàng cũng liên tục đưa ra các gói vay mua nhà hấp dẫn, kích thích nhu cầu của người dân. Hiện lãi suất cho vay mua nhà cố định năm đầu tiên đã rơi vào vùng thấp nhất 10 năm trở lại đây.

Bất chấp kiểm soát dòng tiền ngân hàng đổ vào bất động sản vẫn tăng mạnh
Dòng tiền cho vay vào bất động sản và nợ xấu tăng lên.

Ngoài kênh tín dụng, ngân hàng còn bơm vốn cho doanh nghiệp bất động sản thông qua kênh trái phiếu doanh nghiệp. Theo Công ty Chứng khoán SSI, trong số 14 ngân hàng thương mại có tổng dư nợ tín dụng chiếm khoảng 76% thị phần tín dụng toàn hệ thống (ngoại trừ Agribank), tổng số dư trái phiếu doanh nghiệp tại các ngân hàng này tính đến ngày 31/12/2020 đạt khoảng 185.000 tỷ đồng, tăng 47% so với cùng kỳ năm 2019 và đa số được phát hành bởi các doanh nghiệp bất động sản.

Theo số liệu của NHNN, tính đến 31/12/2020, tỷ lệ nợ xấu bất động sản chiếm khoảng 1,85% tổng dư nợ lĩnh vực này. Con số này tuy thấp hơn đáng kể so với năm 2017 (2,48%) và năm 2018 (1,95%), nhưng cao hơn so với năm 2019 (1,58%). Để xử lý các khoản nợ xấu, nợ quá hạn, các ngân hàng liên tục rao bán tài sản đảm bảo bằng bất động sản thời gian qua, giá tài sản phát mãi từ vài tỷ đến vài trăm tỷ đồng, thậm chí lên đến cả nghìn tỷ đồng.

Con số tỷ lệ nợ xấu bất động sản 1,85% nếu đặt trong bối cảnh nền kinh tế nói chung, thị trường bất động sản nói riêng tăng trưởng ổn định thì sẽ không quá đáng ngại. Tuy nhiên, tác động của dịch bệnh Covid-19 khiến thị trường chưa thể khởi sắc, trong khi nguồn vốn cho bất động sản ngày một thu hẹp, nên việc nợ xấu tăng nhanh rõ ràng là một nguy cơ.

Tại hội nghị ngành ngân hàng diễn ra vào quý II năm nay, ông Nguyễn Tuấn Anh, Vụ trưởng Vụ Tín dụng (NHNN) từng chia sẻ với báo chí, năm 2021, ngành ngân hàng tiếp tục kiểm soát chặt chẽ tín dụng đối với lĩnh vực bất động sản, nhất là với các dự án có quy mô lớn, phân khúc cao cấp, biệt thự, nghỉ dưỡng, thay vào đó là tập trung nguồn vốn cho các dự án nhà ở xã hội, các dự án nhà ở thương mại có tỷ lệ tiêu thụ tốt, đáp ứng nhu cầu ở thực của người dân.

Mặt khác, với hàng loạt quy định pháp lý mới được ban hành, việc chào bán trái phiếu doanh nghiệp sẽ không còn dễ dàng như những năm trước, từ đó ảnh hưởng tới khả năng huy động vốn của các doanh nghiệp địa ốc.

Tín dụng bất động sản vẫn tăng mạnh

Nguy cơ rủi ro, nợ xấu luôn hiện hữu, cơ quan quản lý tiền tệ luôn theo sát và có các biện pháp để kiểm soát dòng vốn tín dụng vào bất động sản. Tuy nhiên, thật bất ngờ khi báo cáo tài chính tại một số ngân hàng lại chỉ rõ, cho vay kinh doanh bất động sản vẫn tăng khá mạnh.

Trong số các ngân hàng lớn có hoạt động cho vay kinh doanh bất động sản tăng mạnh, có thể kể đến như  Ngân hàng TMCP Kỹ thương Việt Nam (Techcombank). Theo đó, tính đến thời điểm 30/6/2021, nhà băng này đang dẫn đầu về cả số dư và tỷ trọng cho vay kinh doanh bất động sản, lần lượt ở mức gần 101.489 tỷ đồng và chiếm hơn 33% tổng dư nợ cho vay của ngân hàng mẹ. Đáng nói, số dư nợ này tăng 11% trong 6 tháng qua, tương đương tăng hơn 10.128 tỷ đồng.

Bất chấp kiểm soát dòng tiền ngân hàng đổ vào bất động sản vẫn tăng mạnh
Báo cáo tài chính công ty mẹ quý 2 năm 2021 (đã soát xét) tại Techcombank.

Ngoài Techcombank, Ngân hàng TMCP Hàng Hải Việt Nam (MSB) cũng là nhà băng ghi nhận dư nợ cho vay kinh doanh bất động sản tăng trưởng khá mạnh trong 6 tháng qua.

Cụ thể, chỉ sau 6 tháng đầu năm 2021, MSB cho vay kinh doanh bất động sản và cơ sở hạ tầng gần 12.758 tỷ đồng, tăng vọt 41% so với đầu năm và chiếm tỷ trọng hơn 14% tổng dư nợ cho vay của ngân hàng mẹ. Trong khi đó, riêng năm 2020, MSB là ngân hàng có tỷ lệ giảm mạnh nhất khi đưa tỷ trọng cho vay kinh doanh bất động sản giảm từ 24% xuống 11%.

Thực tế, cả Techcombank và MSB đều có tiếng trong cho vay kinh doanh bất động sản khi tệp khách hàng của nhà băng này chủ yếu là nhóm “đại gia” bất động sản và đứng sau hỗ trợ vốn cho các dự án rất lớn.

Bất chấp kiểm soát dòng tiền ngân hàng đổ vào bất động sản vẫn tăng mạnh
Bất chấp kiểm soát dòng tiền ngân hàng đổ vào bất động sản vẫn tăng mạnh
Bất chấp kiểm soát dòng tiền ngân hàng đổ vào bất động sản vẫn tăng mạnh
Báo cáo tài chính công ty mẹ quý 2 năm 2021 (đã soát xét) tại MSB.

Hơn nữa, kinh doanh bất động sản chỉ là một phần trong tổng dư nợ các ngân hàng cho vay với khách hàng có liên quan lĩnh vực bất động sản. Ngoài ra, số này bao gồm cả xây dựng, kinh doanh khách sạn, nhà hàng, khu du lịch, cho vay cá nhân để mua nhà ở, nhận quyền sử dụng đất để xây nhà ở khác…

Nếu tính cả dư nợ các lĩnh vực này, tỷ trọng cho vay liên quan bất động sản tại các nhà băng mà điển hình tại Techcombank và MSB đều lớn hơn rất nhiều con số trên báo cáo tài chính. Như Techcombank, tại báo cáo tài chính công ty mẹ quý 2 năm 2021 (đã soát xét), nếu gộp cả dư nợ trong lĩnh vực xây dựng và cá nhân (khoảng 80% là cho vay mua nhà để ở), tổng dư nợ cho vay liên quan bất động sản của Techcombank tính đến cuối quý 2/2021 có thể lên tới hơn 200.000 tỷ, tăng khoảng 17% so với đầu năm.

Tương tự tại MSB, tỷ lệ cho vay kinh doanh bất động sản và cơ sở hạ tầng chiếm hơn 14% dư nợ ngân hàng mẹ, tương đương gần 12.758 tỷ đồng. Tuy nhiên, nhà băng này còn hơn 9.424 tỷ đồng dư nợ trong lĩnh vực xây dựng đến cuối quý 2/2021, chiếm hơn 10% tổng dư nợ. Con số này nâng tổng dư nợ cho vay liên quan bất động sản tại MSB lên mức hơn 22.182 tỷ, tương đương tăng 36% so với đầu năm.

Đáng chú ý, ngoài nguồn tín dụng thông qua cho vay, các ngân hàng còn một kênh rót vốn cho lĩnh vực bất động sản là trái phiếu doanh nghiệp. Dù ghi nhận tăng mạnh trong năm 2020 và 8 tháng đầu năm 2021 nhưng tỷ trọng dư nợ qua kênh trái phiếu vào lĩnh vực bất động sản vẫn chiếm phần nhỏ so với dư nợ qua kênh cho vay của ngân hàng.

Thời gian gần đây, tình trạng “nợ xấu” bất động sản có chiều hướng gia tăng, khó xử lý. Trong tổng số trên 672.000 tỷ đồng dư nợ tín dụng của doanh nghiệp bất động sản được công bố mới đây, mặc dù Ngân hàng Nhà nước chưa công khai con số chính xác về khoản nợ xấu của doanh nghiệp bất động sản, nhưng các chuyên gia cho rằng chiếm ít nhất 5% tổng dự nợ tín dụng bất động sản, bởi bất động sản phải đầu tư lớn mỗi dự án chủ đầu tư vay nợ đến hàng nghìn tỷ đồng là chuyện bình thường.

Thông qua báo cáo tài chính 6 tháng đầu năm 2021 của hệ thống ngân hàng cũng dễ dàng nhìn thấy “nợ xấu” đang gia tăng cao. Cụ thể, Agribank có dư nợ xấu gần 24.429 tỉ đồng, tăng 13,5% so với cuối năm 2020; BIDV 21.141 tỉ đồng, VietinBank 14.477 tỉ đồng (tăng 52,1%); Vietcombank 6.865 tỉ đồng (tăng 31,3%), VPBank 10.801 tỉ đồng (tăng 8,8%)… Tổng số dư nợ xấu ở 29 ngân hàng gần 124.898 tỉ đồng, tăng 4,5% so với cuối năm 2020, trong đó có phần không nhỏ thuộc về DN đầu tư, kinh doanh bất động sản.

Đinh Hiệu

Bình luận bài viết

Quảng Trị đề nghị Thủ tướng cho phép chuyển mục đích 38,2 ha đất trồng lúa để xây dựng cảng hàng không Quảng Trị (giai đoạn 1). Toàn bộ diện tích này nằm trên địa bàn huyện Gio Linh.

Đến nay diện tích đất đã thu hồi tại dự án sân bay Long Thành là hơn 1.284ha trong số 2.532ha, chỉ đạt 50,7%; tiền giải ngân bồi thường, hỗ trợ, tái định đạt hơn 10.698/22.850 tỉ đồng đã bố trí, tương đương 46,81%. Việc chậm giải phóng mặt bằng dự án này được giải thích bằng nhiều nguyên do, trong đó có những tác động của dịch Covid-19.

Bộ Lao động - Thương binh và Xã hội (LĐTB&XH) vừa có báo cáo gửi Chính phủ về việc cho phép doanh nghiệp kinh doanh bảo hiểm được thí điểm triển khai gói bảo hiểm liên quan đến bảo hiểm Covid-19.

Đại lý sẽ bị Vietnam Airlines phạt 3,5 triệu đồng nếu bán vé chặng Hà Nội - TP HCM cho khách không đủ giấy tờ phòng dịch.

UBND tỉnh Quảng Ninh đề xuất bổ sung hạng mục đầu tư đô thị, bỏ sân golf, đồng thời đề xuất giảm quy mô sử dụng đất, tăng vốn đầu tư dự án Khu phức hợp đô thị nghỉ dưỡng, giải trí cao cấp Vân Đồn (dự án casino Vân Đồn).

ThuongTruong

Cơ quan chủ quản: HIỆP HỘI CÁC NHÀ BÁN LẺ VIỆT NAM

Giấy phép hoạt động báo chí điện tử số 75/GP-BTTT, do Bộ Thông tin & Truyền thông cấp ngày: 23/02/2017

Ngày thành lập Tạp chí Thương Trường: Ngày 26 tháng 6 năm 2008

Tòa soạn: Tầng 6 tòa nhà số 8 Trần Đăng Ninh - P. Dịch vọng - Q. Cầu Giấy - Hà Nội

Tổng Biên tập: Đinh Thị Mỹ Vân

Phụ trách nội dung: Tổng TKTS Đinh Duy Hùng

Chung nhan Tin Nhiem Mang

Hotline: 0913398394

Điện thoại: +84 24 3734 9773

Fax: +84 24 3939 3770

Email: toasoanthuongtruong@gmail.com.

Liên hệ quảng cáo: 0888484455