Cây hoa bún ở làng Đình Thôn (Nam Từ Liêm, Tp Hà Nội) đang vào mùa nở vàng rực cả một góc trời. Tán cây rộng lớn nở chi chít hàng vạn chùm hoa, lan tỏa hương thơm dịu nhẹ như một lực hút níu kéo nhiều người dân đổ về thưởng lãm.
Cây hoa bún (còn có tên cây hoa màn màn hay bạch hoa, thuộc chi Crateva, họ Cáp hay còn gọi là họ Bạch) là loại cây thân gỗ tán rộng, nở rộ nhiều nhất vào cuối tháng 3 đến đầu tháng 4, nằm trên phố Đình Thôn, Mỹ Đình 1, Quận Nam Từ Liêm đang nở rộ hoa màu trắng khiến nhiều người ngỡ ngàng với vẻ đẹp lạ lùng.
Theo các cụ cao niên sống ở làng Đình Thôn, cây hoa bún được trồng cách đây chừng 300 năm. Xung quanh gốc cây được bảo vệ bằng hàng rào, phía trong có ban thờ thần linh cây cổ thụ.
Ban đầu hoa có màu trắng, khi nở rộ hoa có màu vàng nhạt, tỏa hương thơm mát.
Cây bún có nguồn gốc ở Nhật Bản, Australia, phân bố rộng rãi ở các nước châu Á như Trung Quốc (có nhiều ở Quảng Đông, Hải Nam, gọi là cây Ngư mộc), Bhutan, Campuchia, Ấn Độ, Myanmar, Nepal, Philippines, Sri Lanka, Thái Lan, Việt Nam và một ít ở các đảo Nam Thái Bình Dương.
Ở các tỉnh miền Trung như: Quảng Nam, Ninh Thuận, Thừa Thiên - Huế..., cây hoa bún rất quen thuộc với người dân, nhưng tại Hà Nội không nhiều người biết về cây này.
Loại hoa này có mùi thơm dễ chịu và khi nở nhuỵ hoa có hình dáng giống với sợi bún, mỗi chùm hoa giống như một con bún và cả cây hoa thì như 1 rổ bún, bởi vậy mọi người gọi luôn với cái tên là cây hoa bún.
Mỗi hoa mang từ 13-18 nhị dài đến chục centimet. Tua nhị màu tím, khi hoa nở các nhị tua tủa trước những cánh, trông như con nhện. Hoa mọc thành từng chùm, những bông hoa ở giữa chùm có màu trắng, hoa bên ngoài màu vàng. Hương thơm nhất vào đêm và sáng sớm.
Hoa bún chỉ nở duy nhất một lần trong năm và sau 1 tháng , hoa sẽ tàn.
Cành lá khẳng khiu, cây bún vươn mình như 1 nhân chứng lịch sử với sự phát triển đi lên của làng.
Ngồi dưới tán cây, nhấp ngụm trà và tận hưởng hương thơm dễ chịu của hoa bún đã trở thành cảm giác quen thuộc bao năm qua của người dân nơi đây.
Trong điều kiện đất đủ ẩm, tầng đất dày, độ màu mỡ cao, hoa nở khi cây còn đầy lá, tạo thành từng mảng trắng trên nền xanh của tán lá trông đẹp mắt. Ngược lại, ở vùng đất khô cằn, nghèo dinh dưỡng, cây bún ra hoa khi cành đã trút gần hết lá, khiến cho toàn cây mang một vòm trắng xóa hoặc một vòm trắng sữa điểm phớt màu vàng cam.
Trong khi đó, nhiều nhiếp ảnh gia chuyên nghiệp cũng như nghiệp dư không thể không tới để ghi lại những bức ảnh đẹp của hoa bún.
Ngoài vẻ đẹp cây bún còn có nhiều tác dụng như quả có thể ăn được và làm thuốc lợi tiểu, chống viêm nhiễm; vỏ dùng trong điều trị rối loạn chức năng hệ tiết niệu, nhiễm trùng đường tiểu, đau và nóng rát trong chứng tiểu rắt, sỏi thận và bàng quang...
Hoa bún mọc thành từng chùm phía đầu cành, đung đưa trước gió. Hoa màu vàng và trắng xen lẫn sắc xanh của lá khiến cây bún nổi bật giữa đầu làng.
Cũng theo như lời kể của nhiều người dân, ngày nay mọi người tại Đình Thôn coi cây hoa bún như cây đa và là báu vật của làng nên ai cũng nâng niu, không dám ngắt hoa bẻ cành.
Ở Ấn Độ, quả cây bún được dùng làm thuốc lợi tiểu, làm dịu và chống viêm nhiễm... Vỏ quả dùng trong điều trị rối loạn chức năng hệ tiết niệu, nhiễm trùng đường tiểu, đau và nóng rát trong chứng tiểu rắt, sỏi thận và bàng quang... Một số tài liệu cây thuốc ở Việt Nam có công bố vài loài bún tương cận, có tên khoa học là Crateva nurvala và Crateva unilocularis, với những tác dụng tương tự loài trên.
Những bông hoa bún vàng rợ rực cả một bầu trời.
Cây bún đã trở thành điểm nhấn tạo sức hút cho mọi người khi đến đây.
Đông Bình