16:23 13/06/2022

Chuyển đổi số báo chí – Sự phát triển bền vững của Báo chí Việt Nam

Mới đây, tại Hà Nội, Viện Đào tạo Báo chí và Truyền thông (Trường Đại học Khoa học Xã hội và Nhân văn, Đại học Quốc gia Hà Nội) phối hợp với Tạp chí Thông tin và Truyền thông (Bộ Thông tin và Truyền thông) tổ chức Hội thảo khoa học cấp quốc gia với chủ đề “Chuyển đổi số báo chí Việt Nam - Những vấn đề lý luận và thực tiễn”.

Tham dự hội thảo có ông Lê Quốc Minh, Ủy viên Trung ương Đảng, Tổng Biên tập Báo Nhân Dân, Phó Trưởng Ban Tuyên giáo Trung ương, Chủ tịch Hội Nhà báo Việt Nam; ông Nguyễn Thanh Lâm, Cục trưởng Cục Báo chí - Bộ Thông tin và Truyền thông; ông Nguyễn Bá, Tổng Biên tập Tạp chí Thông tin và Truyền thông; PGS.TS Đặng Thị Thu Hương, Phó Hiệu trưởng Trường Đại học Khoa học Xã hội và Nhân văn, Viện trưởng Viện Đào tạo Báo chí và Truyền thông cùng nhiều lãnh đạo các cơ quan thông tấn, báo chí, đại diện các đơn vị nghiên cứu, đào tạo…

Chuyển đổi số báo chí – Sự phát triển bền vững của Báo chí Việt Nam
Toàn cảnh Hội thảo khoa học “ Chuyển đổi số báo chí – Những vấn đề lý luận và thực tiễn” (ảnh: USSH)

Phát biểu khai mạc Hội thảo, PGS.TS Đặng Thị Thu Hương cho biết Hội thảo là sự kiện khoa học thường niên trong khuôn khổ “Diễn đàn báo chí tháng 6” do Viện Đào tạo Báo chí và Truyền thông phối hợp Tạp chí Thông tin và Truyền thông tổ chức, với mục tiêu tăng cường đối thoại, thúc đẩy sáng kiến ý tưởng, tăng cường hợp tác nghiên cứu và hành động cho sự phát triển bền vững của báo chí Việt Nam.

Chuyển đổi số báo chí – Sự phát triển bền vững của Báo chí Việt Nam
PGS.TS Đặng Thị Thu Hương - Phó Hiệu trưởng Trường Đại học Khoa học Xã hội và Nhân văn, Viện trưởng Viện Đào tạo Báo chí và Truyền thông (ảnh: theo Lao động)

“Diễn đàn Báo chí tháng 6” năm 2022 lựa chọn một chủ đề đang tác động mạnh mẽ tới toàn bộ hệ thống báo chí hiện nay: “Chuyển đổi số báo chí Việt Nam – Một số vấn đề lý luận và thực tiễn”. Theo đó, việc thảo luận, phân tích về những quan điểm, góc nhìn từ lý luận và thực tiễn đối với vấn đề chuyển đổi số báo chí sẽ góp phần hướng tới một tầm nhìn, mục tiêu và các nhiệm vụ, giải pháp trọng tâm phù hợp cho cả hệ thống cũng như từng cơ quan, tổ chức.

PGS.TS Đặng Thị Thu Hương nhấn mạnh, trong công cuộc chuyển đổi số, báo chí, truyền thông đóng vai trò quan trọng, với sứ mệnh tuyên truyền đúng đắn, đầy đủ, kịp thời chủ trương, chính sách của Đảng, pháp luật của Nhà nước, tạo sự đồng thuận, niềm tin của xã hội, tạo động lực thực hiện thành công chuyển đổi số quốc gia. Đồng thời, báo chí cũng là một lĩnh vực trong xã hội phải tiến hành chuyển đổi số theo xu hướng phát triển chung, thậm chí phát triển trưởng thành thành một ngành kinh tế truyền thông số.

Sự phát triển của báo chí, truyền thông số là một trong những chủ đề chính yếu mà Viện Đào tạo Báo chí và Truyền thông xây dựng các chương trình đào tạo, các đề tài nghiên cứu cũng như các hoạt động kết nối cộng đồng – bà Hương cho biết

Cùng phát biểu tại hội thảo, ông Nguyễn Thanh Lâm, Cục trưởng Cục Báo chí nhấn mạnh, trong xu hướng công nghệ hiện nay, báo chí buộc phải lên không gian số. Độc giả tiếp cận thông tin của các cơ quan báo chí một cách ngẫu nhiên qua những thuật toán, tin tức được gợi ý.

Hiện tại, Bộ Thông tin và Truyền thông đang xây dựng Chiến lược về chuyển đổi số Báo chí đến năm 2025 và định hướng đến năm 2030 để trình Thủ tướng Chính phủ phê duyệt. Trong công cuộc chuyển đổi số, báo chí truyền thông đóng vai trò quan trọng, với sứ mệnh tuyên truyền đúng đắn, đầy đủ, kịp thời về chủ trương, chính sách của Đảng, pháp luật của Nhà nước, tạo sự đồng thuận, niềm tin xã hội, tạo nội lực để thực hiện thành công chuyển đổi số quốc gia. Đồng thời, báo chí cũng là một lĩnh vực trong xã hội, sẽ phải tiến hành chuyển đổi số theo xu thế phát triển chung, thậm chí sẽ phát triển thành một ngành kinh tế truyền thông số.

Theo ông Nguyễn Thanh Lâm, chuyển đổi số quyết định sự sống còn của cơ quan báo chí. Một số cơ quan báo chí đã có nhiều đổi mới trong việc áp dụng khoa học công nghệ, phát triển dịch vụ nhưng chuyển đổi số báo chí toàn diện còn chưa rõ nét, manh mún, do đó chưa đủ sức cạnh tranh với các dịch vụ mới xuyên biên giới.

Trong thị trường cạnh tranh hiện nay, nội dung hay chưa đủ, cơ quan báo chí cần tích hợp với trải nghiệm cao cấp của người dùng. Công nghệ đã trang bị cho báo chí những khả năng mới, thay vì phục vụ đại bộ phận công chúng một sản phẩm đồng nhất thì nay hướng tới tùy chỉnh, chuyên biệt hóa theo những nhu cầu riêng biệt, chinh phục các nhóm độc giả mới, phân phối nội dung hiệu quả hơn và tạo được doanh thu lớn hơn.

"Chuyển đổi số sẽ giúp các cơ quan báo chí thay đổi toàn diện phương thức vận hành, quản lý, áp dụng công nghệ trong quy trình sản xuất và phân phối nội dung; thực hiện hiệu quả các mô hình kinh doanh báo chí để đa dạng hóa nguồn thu, không bị lệ thuộc vào doanh thu quảng cáo. Từ đó phát triển nền báo chí dữ liệu, có chất lượng, đảm bảo đúng giá trị nguyên bản của báo chí”, ông Nguyễn Thanh Lâm cho biết.

Nhà báo Lê Quốc Minh – Chủ tịch Hội Nhà báo Việt Nam, Tổng Biên tập báo Nhân Dân cho biết, hiện vẫn tồn tại một thực tế ở nhiều cơ quan báo chí là vấn đề đầu tư vào công nghệ để chuyển đổi số, song công nghệ mặc dù không thể thiếu nhưng cũng chỉ là phương tiện, vấn đề quyết định của chuyển đổi số báo chí vẫn phải là con người.

Trong thời đại Internet, các nhà báo phải thay đổi tư duy, cách làm của mình vì độc giả ở đâu thì báo chí ở đó. Báo chí trong thời đại số phải phát huy được các tiềm năng xã hội từ sự tương tác của chính mình với độc giả. 

Thêm một thực tế nữa là chính các cơ quan báo chí cũng cần phải chủ động ứng dụng trí tuệ nhân tạo trong việc sản xuất tin bài. Đơn cử như trong các sự kiện thể thao, nếu báo chí ứng dụng trí tuệ nhân tạo thì sẽ tự động sản xuất các bản tin tổng hợp một cách nhanh nhất.

Nhà báo Nguyễn Lê Tân – Giám đốc Trung tâm Nội dung số VTC Now cho rằng, chuyển đổi số không phải là bức tranh màu hồng với báo chí. Chuyển đổi số càng không phải là vung tiền đầu tư những hệ thống công nghệ đồ sộ rồi hô hoán lên là chúng tôi đã thành công. Dứt khoát, chuyển đổi số không thể là những báo cáo nhằng nhịt với kết quả tô điểm bằng trăm view, nghìn like, triệu sub…

Nhà báo Vũ Hải Quang – Phó Tổng Giám đốc Đài Tiếng nói Việt Nam nhận định, chuyển đổi số trong báo chí thì gồm 3 trụ cột là quản trị nội bộ, quản trị nội dung và phân phối nội dung trên đa nền tảng. Những điều kiện để chuyển đổi số báo chí là hạ tầng kỹ thuật, tài chính và con người. Tổng hợp cả 3 điều kiện này là khó khăn lớn với nhiều cơ quan báo chí. Vì vậy, nhiều đơn vị e dè, sợ tốn kém, sợ đi sai hướng trong chuyển đổi số. Nhưng những phân tích cho thấy, để chuyển đổi số, đầu tiên là thay đổi về nhận thức.

Nhà báo Nguyễn Bá – Tổng Biên tập Tạp chí Thông tin và Truyền thông cho biết, báo chí không thể nằm ngoài xu thế chuyển đổi số, thậm chí cần đi đầu trong công cuộc chuyển đổi số. Không chỉ cần xem chuyển đổi số báo chí là hoạt động của một trong những ngành quan trọng trong hệ thống nền kinh tế quốc dân, mà phải nhìn từ góc độ chính trị, văn hóa và xã hội. Chuyển đổi số nói chung và chuyển đối số báo chí nói riêng là chương trình hành động mới và khó, thậm chí là rất khó và rất mới. 

Chuyển đổi số báo chí Việt Nam phải là bước đi song hành với kinh tế báo chí trong bối cảnh mà tuyệt đại đa số các cơ quan báo chí ở Việt Nam vừa phải hoạt động một cách tự chủ vừa phải giữ gìn bản sắc, tôn chỉ mục đích riêng.

PV

Theo dõi Thương Trường trên