Tin nóng:

Doanh nghiệp nông sản cần làm gì để khai thác tốt hiệp định EVFTA?

Theo nhận định của các chuyên gia, Hiệp định thương mại từ do giữa EU và Việt Nam (EVFTA) sẽ chính thức có hiệu lực từ 1/8 tới đây không chỉ tạo ra “cú hích” lớn cho hoạt động XK nông sản vào thị trường EU từ việc cắt giảm thuế nhập khẩu mà còn nâng cao vị thế của sản phẩm nông sản Việt Nam trong chuỗi giá trị toàn cầu.

Hàng nông sản có nhiều cơ hội đẩy mạnh xuất khẩu vào thị trường EU. Ảnh C.A
Cơ hội vàng cho XK nông sản

Tại hội thảo “Làm thế nào để tận dụng cơ hội của EVFTA và nâng cao năng lực doanh nghiệp (DN) nông nghiệp tham gia chuỗi giá trị toàn cầu” do Hiệp hội Trang trại và doanh nghiệp Nông nghiệp Việt Nam (VFAEA) phối hợp cùng VCCI tại TPHCM và một số đơn vị của Bộ Nông nghiệp và Phát triển Nông thôn tổ chức tại TPHCM ngày 24/7, Ông Lê Duy Minh, Chủ tịch (VFAEA) nhận định,EVFTA có hiệu lực, ngành nông lâm, thủy sản của Việt Nam sẽ được tiếp cận với thị trường đầy tiềm năng với dân số 500 triệu người và GDP đạt 15.000 tỷ USD. EU hiện là thị trường quan trọng của ngành nông nghiệp Việt Nam đứng thứ 3 sau Trung Quốc và Hoa Kỳ, chiếm khoảng 11,75% thị phần trong tổng kim ngạch XK của ngành nông lâm, thủy sản. Kim ngạch XK nông lâm thủy sản sang EU ổn định ở mức gần 5 tỷ USD/năm, thặng dư trung bình 4 tỷ USD/năm trong vòng 3 năm qua (2017-2019). Như vậy, chúng ta còn dư địa thị trường XK rất lớn các mặt hàng nông lâm thủy sản để phục vụ nhu cầu tiêu thụ lớn của thị trường này

Theo ông Lê Duy Minh, Hiệp định EVFTA thực sự sẽ trở thành cơ hội vàng, tạo ra “cú hích” lớn cho XK nông lâm, thủy sản, đặc biệt với các mặt hàng có thế mạnh như thủy sản, ra quả, cà phê, hồ tiêu, đồ gỗ… Một cơ hội lớn khác đó tăng cường hoạt động đầu tư từ EU vào Việt Nam kèm  theo chuyển giao công nghệ và nâng cao trình độ kỹ thuật, kỹ năng quản lý, lao động… điều này sẽ giúp tăng sản lương, chất lượng nông lâm thủy sản đáp ứng các tiêu chuẩn khắt khe của EU và tham gia sâu vào chuỗi cung ứng toàn cầu. 

Cùng quan điểm như trên ông Võ Tân Thành, Phó chủ tịch VCCI cho rằng, chúng ta đã XK khá tốt vào EU nhưng EVFTA còn giúp chúng ta XK nhiều hơn nữa. Đặc biệt đối với ngành nông sản với các ưu đãi lớn về thuế. Cụ thể. Ngay sau khi hiệp định này có hiệu lực 50% kim ngạch XK thủy sản vào EU sẽ được giảm  thuế về 0%, 50% còn lại sẽ được bỏ thuế trong từ 3-7 năm; hầu hết kim ngạch cà phê, rau quả và 83% kim ngạch XK đồ gỗ được giảm ngay về 0%. Việc được  hưởng ưu đãi thuế hàng nông sản sẽ có nhiều điều kiện để nâng cao sức cạnh tranh tại thị trường EU. Theo dự báo của Bộ Công Thương, với EVFTA, XK sang EU sẽ tăng lên khoảng 43% vào năm 2025 và 45% vào năm 2030.

 Ngoài việc giảm thuế, theo ông Lê Thanh Tùng, Phó Cục trưởng Cục Trồng trọt, Bộ Nông nghiệp và Phát triển Nông thôn, đối với ngành nông sản EVFTA còn có cả các vấn đề liên quan đến sở hữu trí tuệ về bản quyền, phát minh, sáng chế, chỉ dẫn địa lý, nhãn hiệu đây là những yếu tố quan trọng trong nâng cao giá trị nông sản vào EU.

 Nông sản XK yêu cầu phải thỏa mãn các quy định về an toàn thực phẩm theo đó quy trình và kỹ thuật canh tác đóng góp quan trọng ngoài ra còn phải khắc phục các khiếm khuyết của điều kiện tự nhiên như đất đai, nguồn nước, và khả năng đảm bảo sự ổn định, an toàn của môi trường, Đây mới chỉ là điều kiện cần của nông sản XK, các vấn đề truy xuất nguồn gốc, tinh minh bạch không vi phạm các quy định vè bảo hồ của nông sản, nhãn mác… là điều kiện đủ và ngày càng được chú trong nhiều hơn trong sự tích hợp chất lượng và giá trị nông sản.

Cùng với chất lượng để gia tăng hiệu quả trong chuỗi sản xuất và tiêu thụ nông sản thì việc gia tăng giá trị rất quan trọng và đóng góp lớn trong sự ổn định của nền nông nghiệp hàng hóa. Giá trị nông sản hình thành từ chất lượng và sự yên tâm về vệ sinh an toàn thực phẩm, sự minh bạch trong bảo hộ tác quyền và sở hữu trí tuệ. 

Nông dân và nông sản Việt Nam hoàn toàn có thể gia tăng chất lượng và giá trị một cách bền cũng có thể đáp ứng được yêu cầu khó khăn nhất của các đối tác, quốc gia NK, tuy nhiên việc gia tăng giá trị trong một  thời gian dài chưa được quan tâm thực hiện do chưa có sự xác định rõ ràng các tiêu chí của chất lượng và giá trị, do đó giá bán nông sản chưa phân biệt được yếu tố cấu thành chất lượng và giá trị dẫn tới việc phân chia lợi nhuận chưa thảo đáng giữa các bên tham gia trong quá trình sản xuất nông sản hàng hóa

 “EVFTA tvới việc tháo gỡ hàng rào thuế quan là cơ hội phân biệt rõ ràng và minh bạch hơn giúp nông sản Việt Nam cạnh tranh một cách bình đẳng, minh bạch trong nước và với các quốc gia có sản phẩm tương tự. Thị trường EU là nơi nông sản Việt Nam có cơ hội giới thiệu và thương mại nhiều hơn bởi sự đa dạng về giống cây trồng chất lượng đảm bản, sản lượng ổn định, đồng thời nông dân và DN Việt Nam hoàn toàn có thể thỏa mãn các yêu cầu khắt khe về hàng rào kỹ thuật và cạnh tranh tốt với các sảm phẩm tương tự”, ông Tùng khẳng định.

 Quy tắc xuất xứ là mấu chốt để tận dụng ưu đãi thuế

Theo các chuyên gia, trong thời gian qua, Việt Nam đã tận dụng được ưu đãi thuế từ các FTA tại một số thị trường XK. Trong đó, theo ông Nguyễn Hữu Nam Phó GĐ VCCI TPHCM, nhiều nhất là Chi Lê đạt 67,7% nhờ FTA giữa Việt Nam và Chi Lê, Tiếp đó là thị trường Ấn Độ tận dụng được  hơn 65% với Hiệp định ASEAN -Ấn độ; thứ 3 là Hiệp định  ASEAN – Úc -Newzaland tận dụng được 38% Ngoài ra các thị trường khác tận dụng còn hạn chế theo thống  kê của trung tâm WTO của VCCI, xét về tổng thể hàng hóa XK của Việt Nam tận dụng được các ưu đãi của các FTA đã ký kết chưa đến 40%. Nguyên nhân là do các DN còn chưa đáp ứng được yêu cầu cơ bản nhất để được hưởng ưu đãi thuế từ các FTA là yêu cầu về xuất xứ hàng hóa

 Do vậy, chìa khóa tận dụng các FTA nói chung và EVFTA nói riêng là các DN phải nắm được biểu cam kết thuế quan đối với các mặt hàng XK sang EU cụ thể là mức giảm thuế, lộ trình giảm thuế đối với mặt hàng mà mình XK qua tra cứu bằng mô tả sản phẩm và mã HS, từ đó chủ động tiên lượng giá XK để hưởng ưu đãi. Điển hình như ngành thủy sản về cơ bản không được hưởng ngay mà sẽ theo lộ trình. Các mặt hàng cá ngừ tinh bột sắn và một số sản phẩm nhạy cảm có hàm lượng đường cao thì áp dụng có hạn ngạch. Đối với các mặt hàng có hạn ngạch thuế sẽ được giảm ngay về 0% nhưng nếu hết hạn ngạch thì sẽ áp dụng mức thuế thông thường.

Đặc biệt, mấu chốt quan trọng nhất để được hưởng các ưu đãi thuế từ các FTA trong đó có EVFTA là DN cần tìm hiểu kỹ về quy tắc xuất xứ. Các DN cần nghiên cứu kỹ Thông tư 11/2020/TT-BCT của Bộ Công Thương hướng dẫn về quy tắc xuất xứ hàng hóa trong EVFTA (đặc biệt chú ý đến phụ lục số 2 của Thông tư). Đây là cơ sở để các DN tìm hiểu các quy tắc xuất xứ cho hàng hóa XK để tìm kiếm nguồn cung nguyên liệu đáp ứng về xuất xứ hàng hóa.

Đối với xuất xứ hàng hóa theo quy định của EVFTA, ngành nông nghiệp Việt Nam có lợi thế vì chỉ có một số sản phẩm như Tôm, hạt điều, cá ngư đại dương cần nhập khẩu còn các loại khác đều có thể đáp ứng quy tắc xuất xứ về nguyên liệu được khai thác, đánh bắt và trồng trọt tại Việt Nam

Một điểm cần đáng chú ý nữa tuy không liên quan đến quyết định thuế nhưng hàng rào kỹ thuật (TBT) và các biện pháp an toàn thực phẩm, kiểm dịch động thực vật (SPS) cũng là một trở ngại cho hoạt động XK vào thị trường EU, nếu không đáp ứng được DN sẽ không tận dụng được EVFTA. Đối với vấn đề này Trung tâm WTO của VCCI có trang web có đầy đủ các thông tin về các FTA đã ký kết và đang đàm phán bao gồm các rào cản thương mại để hỗ trợ các DN tìm hiểu thông tin.

“Ngoài các vấn đề trên, các DN cũng cần tìm hiểu thêm về hải quan và tạo thuận lợi thương mại, bên cạnh đó phòng vệ thương mại và một số quy định riêng của một số nước đối với hàng nhập khẩu ngoài các quy định của EU cũng là các vấn đề DN cần quan tâm để có thể thâm nhập tốt vào thị trường EU’, ông Nam khuyến cáo.

Châu Anh

Bình luận bài viết

Bình luận

Cơ quan chủ quản: HIỆP HỘI CÁC NHÀ BÁN LẺ VIỆT NAM

Giấy phép hoạt động báo chí điện tử số 75/GP-BTTT, do Bộ Thông tin & Truyền thông cấp ngày: 23/02/2017

Ngày thành lập Tạp chí Thương Trường: Ngày 26 tháng 6 năm 2008

Tòa soạn: Tầng 6 tòa nhà số 8 Trần Đăng Ninh - P. Dịch vọng - Q. Cầu Giấy - Hà Nội

Tổng biên tập: Đinh Thị Mỹ Vân

Phụ trách điện tử: Tổng TKTS Đinh Duy Hùng

Hotline: 0913398394

Điện thoại: +84 24 3734 9773

Fax: +84 24 3939 3770

Email: [email protected]

Liên hệ quảng cáo: 0888484455