13:28 04/06/2022

Doanh nghiệp sẽ không được phát hành trái phiếu có giá trị quá 3 lần vốn chủ sở hữu?

Bộ Tài chính đang xây dựng dự thảo nghị định sửa đổi Nghị định 153 về phát hành TPDN, bổ sung các quy định mới để bảo đảm thị trường TPDN phát triển an toàn, bền vững. Theo đó, doanh nghiệp sẽ không được phát hành TPDN có giá trị quá 3 lần vốn chủ sở hữu. Nếu phát hành vượt trên 1 lần vốn chủ sở hữu, phải có tài sản bảo đảm, bảo lãnh thanh toán của ngân hàng.

Doanh nghiệp “đua” phát hành, vay nợ  trái phiếu gấp 47 lần vốn chủ sở hữu

Mới đây, Bộ Tài chính vừa gửi Thủ tướng Chính phủ báo cáo về tình hình thị trường trái phiếu doanh nghiệp (TPDN) năm 2021 và quý 1/2022. Báo cáo đã “điểm mặt” top 20 doanh nghiệp bất động sản có lượng phát hành trái phiếu nhiều nhất năm qua.

Theo Bộ Tài chính, năm 2021 ghi dấu mức phát hành TPDN đạt kỷ lục 639.766 tỷ đồng, tăng gần 39% so với năm 2020. Trong đó, trái phiếu phát hành riêng lẻ chiếm tới gần 95%, tương đương 605.520 tỷ đồng, tăng tương ứng 39% so với năm liền trước.

Nhiều năm gần đây, nhóm doanh nghiệp bất động sản thường xuyên so kè thứ hạng nhất nhì với nhóm ngân hàng trong phát hành trái phiếu với giá trị “khủng”. Riêng năm 2021, khối lượng TPDN của nhóm công ty bất động sản phát hành lên tới hơn 212.000 tỷ đồng.

Đáng chú ý, tính riêng tổng khối lượng trái phiếu phát hành của top 20 doanh nghiệp bất động sản có lượng phát hành trái phiếu nhiều nhất đạt trên 100.054 tỷ đồng, chiếm gần 50% tổng khối lượng TPDN bất động sản phát hành.

Doanh nghiệp sẽ không được phát hành trái phiếu có giá trị quá 3 lần vốn chủ sở hữu
Tính riêng tổng khối lượng trái phiếu phát hành của top 20 doanh nghiệp bất động sản có lượng phát hành trái phiếu nhiều nhất đạt trên 100.054 tỷ đồng, chiếm gần 50% tổng khối lượng TPDN bất động sản phát hành.

Bước sang quý 1 năm 2022, khối lượng phát hành riêng lẻ vẫn tích cực, đạt 104.752 tỷ đồng, gấp 3 lần so với cùng kỳ năm 2021. Khối lượng TPDN của nhóm công ty bất động sản phát hành trong quý 1 cũng đạt hơn 47.000 tỷ đồng.

Vào tháng 4/2022, sau khi Uỷ ban Chứng khoán Nhà nước thông báo hủy các đợt phát hành trái phiếu của 3 công ty liên quan đến Tân Hoàng Minh, khối lượng phát hành TPDN riêng lẻ sụt giảm mạnh tới 33% so với cùng kỳ năm 2021. Trong đó, tổng khối lượng phát hành trái phiếu của nhóm bất động sản quay đầu đảo chiều giảm sâu, chỉ còn chiếm tỷ trọng 11,6%.

Báo cáo của Bộ Tài chính nêu rõ, có doanh nghiệp bất động sản có khối lượng phát hành trái phiếu lớn nhất năm vừa qua lên tới 9.650 tỷ đồng với lãi suất 10,7%/năm. Doanh nghiệp này có vốn chủ sở hữu hơn 14.032 tỷ đồng; tỷ lệ trái phiếu phát hành trên vốn chủ sở hữu của doanh nghiệp địa ốc này vào khoảng 68,8%.

Xếp "á quân" về khối lượng phát hành TPDN năm 2021 là Công ty cổ phần Đầu tư và Xây dựng Vạn Trường Phát với 8.000 tỷ đồng, gấp 4 lần vốn chủ sở hữu với lãi suất 10%/năm.

Doanh nghiệp sẽ không được phát hành trái phiếu có giá trị quá 3 lần vốn chủ sở hữu
Những "đại gia" bất động sản hút tiền khủng qua kênh trái phiếu.

Tiếp đó, Công ty cổ phần Osaka Garden phát hành 7.700 tỷ đồng, gấp 28,5 lần vốn chủ sở hữu, với lãi suất là 11,1%, chỉ xếp sau Công ty cổ phần Hoàng Phú Vượng với “mồi nhử” lãi suất cao nhất lên đến gần 13%.

Đáng chú ý, Công ty TNHH Kinh doanh Bất động sản Mediterranena Revival Villas phát hành thành công 7.200 tỷ đồng với mức độ cảnh báo cao nhất khi khối lượng phát hành/vốn chủ sở hữu lên đến hơn 47 lần với lãi suất trái phiếu là 8%/năm.

Bên cạnh đó, trong nhóm 20 doanh nghiệp bất động sản có lượng phát hành trái phiếu nhiều nhất năm vừa qua, còn nhiều doanh nghiệp phát hành trái phiếu với tỷ lệ gấp hàng chục lần vốn chủ sở hữu như Công ty cổ phần Đầu tư và Xây dựng Vạn Trường Phát gấp 4 lần; Công ty cổ phần Hoàng Phú Vương và Công ty cổ phần Đầu tư và Phát triển Residence cùng gấp khoảng 6 lần…

Không được phát hành trái phiếu có giá trị quá 3 lần vốn chủ sở hữu

Nhìn nhận về những lỗ hổng trên thị trường TPDN thời gian vừa qua, các chuyên gia cho rằng, có hai mặt tồn tại cần được nhìn nhận, đó là cơ chế pháp lý và cơ chế quản lý. Về mặt pháp lý, các quy định của Nghị định số 153/2020/NĐ-CP hiện nay kế thừa các quy định trước đây đã có những đổi mới, tuy nhiên, chưa phù hợp với điều kiện phát triển của nền kinh tế và thói quen của thị trường trái phiếu mới hình thành tại Việt Nam, dẫn đến việc quản lý theo dõi còn có nhiều vấn đề.

Vì vậy, việc chấn chỉnh cả về luật pháp, cơ chế thực hiện thanh kiểm tra giám sát là điều cần thiết, để thị trường TPDN có thể trở thành một kênh huy động vốn trung hạn dài hạn cho nền kinh tế.

Thực tế, sau một số vụ việc tiêu cực liên quan đến thị trường này thời gian qua, nhằm đảm bảo thị trường TPDN phát triển minh bạch, lành mạnh và an toàn, Bộ Tài chính đã trình Chính phủ một số nội dung sửa đổi Nghị định số 153/2020/NĐ-CP.

Doanh nghiệp sẽ không được phát hành trái phiếu có giá trị quá 3 lần vốn chủ sở hữu
Doanh nghiệp sẽ không được phát hành trái phiếu có giá trị quá 3 lần vốn chủ sở hữu?

Thông tin với báo chí, Thứ trưởng Bộ Tài chính - Nguyễn Đức Chi cho biết, để thị trường TPDN vận hành an toàn, trở thành kênh huy động vốn hiệu quả cho nền kinh tế, Bộ Tài chính đang trình Chính phủ sửa đổi Nghị định số 153/2020/NĐ-CP về phát hành TPDN. Về lâu dài, Bộ sẽ nghiên cứu các vấn đề còn tồn tại theo quy định của Luật Chứng khoán để sửa đổi cho phù hợp, bởi phát triển thị trường TPDN là vô cùng cần thiết, không thể tách khỏi cái chung là thị trường chứng khoán.

“Bộ Tài chính đang xin ý kiến thẩm định của Bộ Tư pháp về Dự thảo Nghị định sửa đổi về phát hành TPDN. Định hướng chung là sẽ bổ sung các quy định mới để bảo đảm thị trường TPDN phát triển an toàn, bền vững. Chẳng hạn, Nghị định sửa đổi sẽ bổ sung các giải pháp kỹ thuật để khắc phục những tồn tại trong công bố thông tin của doanh nghiệp trước khi phát hành trái phiếu nhằm tăng tính minh bạch của thị trường”, Thứ trưởng Nguyễn Đức Chi chia sẻ.

Theo đó, doanh nghiệp sẽ không được phát hành TPDN có giá trị quá 3 lần vốn chủ sở hữu, nếu phát hành vượt trên 1 lần vốn chủ sở hữu, phải có tài sản bảo đảm, bảo lãnh thanh toán của ngân hàng. Nghiêm cấm việc phát hành TPDN để cho vay, góp vốn, mua cổ phần, mua vốn góp doanh nghiệp khác, trừ trường hợp phát hành để đầu tư vào công ty con...

Còn theo chuyên gia tài chính – ngân hàng, TS Nguyễn Trí Hiếu, muốn thị trường TPDN phát triển lành mạnh, Nghị định số 153/2020/NĐ-CP phải được sửa đổi sớm. Trong đó, những quy định về sử dụng vốn huy động qua kênh TPDN phải điều chỉnh để nhà đầu tư có thể kiểm soát được quá trình sử dụng vốn của doanh nghiệp phát hành. Thứ hai là phải có quy định về xếp hạng tín nhiệm, Nghị định số 153/2020/NĐ-CP có nhắc đến quy định về xếp hạng tín nhiệm doanh nghiệp phát hành TPDN nhưng không bắt buộc.

Ông Hiếu cho rằng, cần quy định rõ điều kiện phát hành TPDN mà doanh nghiệp phát hành phải tuân thủ, trong đó có những chỉ tiêu về tài chính như: quy định bắt buộc với doanh nghiệp phát hành TPDN phải có lãi trong 3 năm liền kề trước thời điểm phát hành trái phiếu; quy định chặt chẽ về vốn chủ sở hữu, đòn bẩy tài chính, tính thanh khoản;…

Hồng Quang

Theo dõi Thương Trường trên