Tin nóng:

Doanh nghiệp vẫn nặng gánh chi phí "không tên"

Theo nhận định của các chuyên gia và doanh nghiệp, với nhiều nỗ lực cải cách thủ tục hành chính trong thời gian qua, thủ tục và thời gian đăng ký kinh doanh đã được giảm đáng kể nhưng gánh nặng thủ tục “hậu đăng ký doanh nghiệp” vẫn cao, dẫn đến những chi phí không chính thức trong việc gia nhập thị trường với doanh nghiệp hiện còn nhiều.

 

Doanh nghiệp vẫn nặng gánh chi phí “không tên”
Hiệp hội Bất động sản TPHCM cho biết, chi phí không tên góp phần đẩy giá nhà ở tại TPHCM lên cao. Ảnh C.A

Còn nhiều điểm nghẽn về thể chế

Trong một văn bản gửi Thủ tướng Chính Phủ, Bộ Xây dựng và UBND TPHCM mới đây, ông Lê Hoàng Châu, Chủ tịch Hiệp hội Bất động sản TPHCM nhận định, một trong những nguyên nhân đẩy giá nhà ở tại TPHCM lên cao ngất ngưởng (cao hơn khoảng 20 lần so với thu nhập trung bình của người dân thành phố) là do các chi phí không chính thức – chi phí “không tên” mà các chủ đầu tư phải gánh trong quá trình chuẩn bị đầu tư, thực hiện dự án. Giảm được chi phí “không tên” sẽ góp phần làm giảm giá thành nhà ở.

Tình trạng trên có nguyên nhân bắt nguồn từ “điểm nghẽn thể chế pháp luật”, dẫn đến hệ quả chưa xây dựng được “quy trình thủ tục hành chính” chuẩn mực, hợp lý, làm phát sinh tiêu cực, nhũng nhiễu, tùy tiện của một số “con người hành chính” trong thực thi công vụ.

Chi phí “không tên” nhiều hay ít, tăng hay giảm phụ thuộc vào kết quả của việc “Nhà nước kiến tạo môi trường kinh doanh theo hướng ngày càng minh bạch, phù hợp với các chuẩn mực quốc tế. Nhưng, để “kiến tạo môi trường kinh doanh minh bạch”, thì trước hết phải giải quyết “điểm nghẽn về thể chế pháp luật”.

“Thì giờ là tiền bạc”, do vậy, theo ông Lê Hoàng Châu,  thời gian thực hiện thủ tục hành chính càng rút ngắn thì càng có lợi cho xã hội, cho nền kinh tế, cho các doanh nghiệp và người dân, người mua nhà. Trong 5 năm qua, đã có hàng trăm dự án nhà ở bị ách tắc thủ tục đầu tư xây dựng, do dự án có quỹ đất hỗn hợp, hoặc có sử dụng “đất công” thuộc diện rà soát, kiểm tra, thanh tra, thậm chí, có dự án “không vướng” mà vẫn bị kéo dài thủ tục hành chính.

Do vậy, nhằm góp phần kéo giảm giá nhà ở, tạo điều kiện an cư cho người dân, Hiệp hội Bất động sản TPHCM kiến nghị Quốc hội và Chính phủ coi trọng giải quyết “điểm nghẽn về thể chế pháp luật”, tiếp tục xây dựng, hoàn thiện các Văn bản Luật, Văn bản dưới Luật có liên quan hoạt động đầu tư kinh doanh, đảm bảo tính hệ thống, đồng bộ, liên thông, để làm cơ sở xây dựng, kiến tạo môi trường kinh doanh minh bạch, công bằng, tiếp tục thực hiện công tác cải cách thủ tục hành chính và đấu tranh phòng chống tham nhũng, tiêu cực, nhũng nhiễu. 

Tháng 6/2020, Quốc hội đã thông qua nhiều Luật, trong đó có Luật Đầu tư, Luật Xây dựng (sửa đổi), Luật PPP, kết hợp sửa đổi một số điều của các Luật có liên quan, thể hiện được tính đồng bộ, tính thống nhất, tính liên thông; đồng thời, Chính phủ dự kiến ban hành Nghị định sửa đổi một số nghị định thi hành Luật Đất đai, sẽ giải quyết được nhiều vướng mắc, ách tắc về quy trình, thủ tục đầu tư xây dựng của các dự án nhà ở.

“Đi đôi với việc hoàn thiện thể chế pháp luật, các doanh nghiệp bất động sản kỳ vọng kết quả thực hiện Đề án Chính phủ điện tử, chính quyền điện tử, một cửa liên thông cấp độ 4 (công chức giải quyết hồ sơ yêu cầu và thủ tục hành chính, nhưng không tiếp xúc trực tiếp với người dân, doanh nghiệp) sẽ vừa rút ngắn thời gian làm thủ tục hành chính, vừa khắc phục được tình trạng nhũng nhiễu, tiêu cực, vừa góp phần thiết thực kéo giảm giá nhà ở”, ông Châu cho biết

Gánh nặng chi phí “hậu đăng ký doanh nghiệp”

Tại Hội nghị "Cắt giảm chi phí tuân thủ pháp luật để cải thiện môi trường kinh doanh và nâng cao năng lực cạnh tranh quốc gia" do Bộ Tư pháp vừa tổ chức tại TPHCM, các chuyên gia nhận định, dù thủ tục và thời gian đăng ký kinh doanh đã được giảm đáng kể nhưng gánh nặng thủ tục “hậu đăng ký doanh nghiệp” vẫn cao, dẫn đến những chi phí không chính thức trong việc gia nhập thị trường với doanh nghiệp hiện còn nhiều. ​

Ông Phạm Ngọc Thạch, Phó trưởng Ban pháp chế của Phòng Thương mại và Công nghiệp Việt Nam (VCCI), cho rằng hiện nay cải cách thủ tục hành chính cần tập trung giảm thiểu gánh nặng “hậu đăng ký” kinh doanh vì chi phí hành chính để doanh nghiệp gia nhập thị trường theo khảo sát là vẫn cao.

“Cụ thể theo khảo sát của VCCI trong Điều tra Chỉ số Năng lực trạnh tranh cấp tỉnh (PCI), nhiều doanh nghiệp được khảo sát cho rằng họ còn gặp khó khăn khi xin một số loại giấy phép, chứng nhận,... để được hoạt động trong một số ngành nghề kinh doanh.Có đến 33% số doanh nghiệp cho rằng họ gặp khó khăn khi xin giấy phép kinh doanh có điều kiện; 32% số doanh nghiệp gặp khó khăn về xin giấy chứng nhận phòng cháy chữa cháy; và 27% gặp khó về giấy chứng nhận hợp chuẩn, hợp quy...”, ông Thạch dẫn chứng

Đáng chú ý, phản ánh của doanh nghiệp còn cho thấy thời gian chờ hoàn tất các thủ tục hành chính cần thiết để chính thức được đi vào hoạt động còn kéo dài và có chiều hướng gia tăng. Cụ thể như năm 2014, có 10% số doanh nghiệp phải chờ hơn 1 tháng hoàn thành thủ tục thì đến năm 2019 con số này tăng lên 17% số doanh nghiệp.Tương tự, số doanh nghiệp phải chờ đợi thủ tục trên 3 tháng của năm 2014 chỉ là 2% thì liên tiếp trong ba năm vừa qua con số doanh nghiệp chờ đời trong khoảng thời gian trên 90 ngày lên đến 3%.

Theo ông Thạch, có một số thủ tục hành chính không những không giảm mà theo phản ánh của doanh nghiệp còn cho thấy khó khăn phức tạp hơn, dẫn đến tỷ lệ doanh nghiệp chi trả thêm chi phí không chính thức để đẩy nhanh công việc tăng lên.Điển hình như việc thực hiện thủ tục đất đai, nếu như năm 2017, tỷ lệ doanh nghiệp trả lời chi trả thêm chi phí không chính thức để đẩy nhanh việc thực hiện thủ tục đất đai là 32% thì năm vừa qua tỷ lệ này tăng lên đến 36% vào năm vừa rồi.

Một điểm đáng chú ý khác mà đa số doanh nghiệp lo lắng và phản ánh là khả năng dự liệu trong xây dựng văn bản chính sách, pháp luật của trung ương và các địa phương thấp để có thể ứng phó.

Tóm lại, dù phần nào đã cải thiện nhưng theo ông Thạch, khảo sát năm 2019 cho thấy hơn một nửa (53,6%) các doanh nghiệp cùng ngành cho rằng họ thường phải trả thêm các khoản chi phí không chính thức khi gia nhập thị trường.

Theo giới phân tích, chi phí không chính thức có thể phát sinh ở mọi công đoạn kinh doanh và trong tất cả quá trình thực thi quy định pháp luật, tạo thành gánh nặng rất lớn với doanh nghiệp, dẫn đến kém cạnh tranh, thậm chí mất cơ hội kinh doanh.

Trước đó, đại diện Viện Nghiên cứu quản lý kinh tế Trung ương (CIEM) cũng đã chỉ ra 5 loại chi phí mà doanh nghiệp phải chi trả trong quá trình hoạt động, bao gồm: thủ tục hành chính; đầu tư; phí và lệ phí; cơ hội và chi phí không chính thức. Trong đó, CIEM cho rằng chi phí cơ hội kinh doanh và chi phí không chính thức rất khó tính toán nhưng diễn ra khá phổ biến.

Châu Anh

Bình luận bài viết

Bình luận

Cơ quan chủ quản: HIỆP HỘI CÁC NHÀ BÁN LẺ VIỆT NAM

Giấy phép hoạt động báo chí điện tử số 75/GP-BTTT, do Bộ Thông tin & Truyền thông cấp ngày: 23/02/2017

Ngày thành lập Tạp chí Thương Trường: Ngày 26 tháng 6 năm 2008

Tòa soạn: Tầng 6 tòa nhà số 8 Trần Đăng Ninh - P. Dịch vọng - Q. Cầu Giấy - Hà Nội

Tổng biên tập: Đinh Thị Mỹ Vân

Phụ trách điện tử: Tổng TKTS Đinh Duy Hùng

Hotline: 0913398394

Điện thoại: +84 24 3734 9773

Fax: +84 24 3939 3770

Email: toasoanthuongtruong@gmail.com.

Liên hệ quảng cáo: 0888484455