Kỳ họp thứ 3, Quốc hội khóa XV

16:47 23/05/2022

Làm rõ trách nhiệm của các Bộ, ngành, địa phương chấp hành dự toán NSNN không nghiêm

Ủy ban Tài chính, Ngân sách của Quốc hội đề nghị Chính phủ cần làm rõ trách nhiệm của các Bộ, ngành, địa phương trong việc lập, chấp hành dự toán NSNN không nghiêm, dẫn đến chuyển nguồn lớn.

Trình Quốc hội bội chi NSNN 2020 bằng 3,44% GDP

Chiều 23/5, Quốc hội đã nghe Báo cáo quyết toán ngân sách Nhà nước năm 2020 do Bộ trưởng Bộ Tài chính Hồ Đức Phớc thừa ủy quyền của Thủ tướng Chính phủ trình tại kỳ họp thứ 3.

Bộ trưởng Bộ Tài chính Hồ Đức Phớc cho biết tại kỳ họp thứ 8, Quốc hội khoá XIV đã thông qua Nghị quyết số 86/2019/QH14 về dự toán thu, chi ngân sách nhà nước (NSNN) năm 2020. Sau đó tại kỳ họp thứ 10, Quốc hội khóa XIV có Nghị quyết số 128/2020/QH14 về dự toán NSNN năm 2021, trong đó quyết định bổ sung dự toán thu, dự toán chi NSNN năm 2020, đồng thời cho phép tăng bội chi NSTW để đảm bảo cân đối NSNN năm 2020.

Làm rõ trách nhiệm của các Bộ ngành địa phương chấp hành dự toán NSNN không nghiêm
Bộ trưởng Hồ Đức Phớc trình Quốc hội xem xét, phê chuẩn bội chi NSNN 2020 bằng 3,44% GDP. (Ảnh: QH)

Theo đó, nhiệm vụ thu, chi NSNN năm 2020 được quyết định như sau: Tổng số thu NSNN là 1.539.052,8 tỷ đồng. Tổng số chi NSNN là 1.773.766,2 tỷ đồng. Bội chi NSNN tối đa là 368.300 tỷ đồng, tương đương 5,41% GDP kế hoạch.

Căn cứ quy định của Luật Ngân sách Nhà nước, các Nghị quyết của Quốc hội; trên cơ sở tổng hợp quyết toán NSNN của các bộ, cơ quan Trung ương và các địa phương, Chính phủ báo cáo Quốc hội về quyết toán NSNN năm 2020 cụ thể như sau.

Về quyết toán thu NSNN, dự toán là 1.539.052,8 tỷ đồng; quyết toán là 1.510.579,2 tỷ đồng, giảm 1,9% (28.473,6 tỷ đồng) so với dự toán; trong đó, thu ngân sách Trung ương giảm 92.076,6 tỷ đồng, thu ngân sách địa phương (NSĐP) tăng 63.603 tỷ đồng.

Về quyết toán chi NSNN, dự toán là 1.773.766,2 tỷ đồng; quyết toán là 1.709.523,7 tỷ đồng, bằng 96,4% (giảm 64.242,5 tỷ đồng) so với dự toán; trong đó quyết toán chi ngân sách Trung ương là 647.851,1 tỷ đồng, bằng 90% so với dự toán; quyết toán chi NSĐP là 1.061.672,6 tỷ đồng, bằng 100,7% so với dự toán.

Về bội chi NSNN, dự toán Quốc hội quyết định đầu năm là 234.800 tỷ đồng, bằng 3,44% GDP. Tại Nghị quyết số 128/2020/QH14 ngày 12/11/2020, Quốc hội cho phép tăng bội chi ngân sách Trung ương thêm tối đa 133.500 tỷ đồng. Khi đó, số bội chi NSNN Quốc hội cho phép là 368.300 tỷ đồng, tương đương 5,41% GDP kế hoạch.

Quyết toán số bội chi NSNN là 216.405,6 tỷ đồng, bằng 3,44% GDP thực hiện, giảm 18.394,4 tỷ đồng so với dự toán đầu năm theo Nghị quyết số 86/2019/QH14 và giảm 151.894,4 tỷ đồng so với mức Quốc hội cho phép theo Nghị quyết số 128/2020/QH14.

Nguồn bù đắp bội chi ngân sách Trung ương từ vay trong nước là 178.515,2 tỷ đồng; vay ngoài nước là 34.573,4 tỷ đồng.

Trên cơ sở các nội dung đã báo cáo, Chính phủ trình Quốc hội xem xét, phê chuẩn quyết toán thu, chi NSNN năm 2020 như sau: Tổng số thu cân đối NSNN là 2.279.735,6 tỷ đồng, trong đó số thu NSNN theo dự toán là 1.510.579,2 tỷ đồng, thu chuyển nguồn năm 2019 sang năm 2020 là 592.648,8 tỷ đồng, thu từ kết dư năm 2019 là 173.819,1 tỷ đồng và thu từ quỹ dự trữ tài chính theo quy định của Luật NSNN là 2.688,5 tỷ đồng.

Tổng số chi cân đối NSNN là 2.352.929,8 tỷ đồng, trong đó chi NSNN theo dự toán là 1.709.523,7 tỷ đồng, chi chuyển nguồn sang năm 2021 là 643.406,1 tỷ đồng. Bội chi NSNN 216.405,6 tỷ đồng, bằng 3,44% GDP, bao gồm: bội chi ngân sách Trung ương là 213.088,6 tỷ đồng, bội chi NSĐP là 3.317 tỷ đồng.

Báo cáo kiểm toán quyết toán NSNN năm 2020, Tổng Kiểm toán Nhà nước Trần Sỹ Thanh nhấn mạnh năm 2020 là năm cuối của kế hoạch tài chính 5 năm quốc gia giai đoạn 2016-2020. Dự toán NSNN năm 2020 được thực hiện trong bối cảnh dịch bệnh COVID-19 bùng phát trên phạm vi toàn cầu, thiên tai, bão lũ xảy ra nghiêm trọng ở miền Trung, Tây Nguyên… tác động lớn đến toàn bộ đời sống kinh tế - xã hội, ảnh hưởng đến việc triển khai thực hiện nhiệm vụ thu, chi NSNN, ngoài dự báo khi Chính phủ trình và Quốc hội quyết nghị kế hoạch phát triển kinh tế xã hội và dự toán NSNN năm 2020.

Song với sự lãnh đạo đúng đắn, kịp thời của Trung ương Đảng, Bộ Chính trị, cả hệ thống chính trị đã vào cuộc; doanh nghiệp, người dân đồng hành ủng hộ đã góp phần hạn chế những tác động gây sốc, tiêu cực đến tốc độ tăng trưởng kinh tế và thu chi NSNN năm 2020.  Trong đó, tốc độ tăng trưởng kinh tế (GDP) đạt 2,91%, giảm so với kế hoạch 6,8% nhưng vẫn thuộc nhóm các nước tăng trưởng dương. Thu NSNN xấp xỉ dự toán, riêng thu nội địa vượt dự toán. Chi NSNN cơ bản đảm bảo thực hiện theo dự toán.

Báo cáo những nội dung cụ thể về quyết toán NSNN năm 2020, Tổng Kiểm toán Nhà nước Trần Sỹ Thanh đề nghị Quốc hội xem xét phê chuẩn quyết toán NSNN năm 2020 do Chính phủ trình. Cụ thể: Thu cân đối NSNN gần 2.279.735,6 tỷ đồng; chi cân đối NSNN hơn 2.352.929,8 tỷ đồng; bội chi NSNN gần 216.405,6 tỷ đồng, bằng 3,44% GDP thực hiện.

Làm rõ trách nhiệm của các Bộ, ngành, địa phương chấp hành dự toán NSNN không nghiêm

Trình bày báo cáo thẩm tra quyết toán NSNN năm 2020, Phó Chủ nhiệm Ủy ban Tài chính, Ngân sách của Quốc hội Nguyễn Thị Phú Hà cho biết, bên cạnh các kết quả đạt được, trong thực hiện nhiệm vụ thu NSNN năm 2020 vẫn còn một số tồn tại, hạn chế cần quan tâm lưu ý, như: Thu NSTW không đạt dự toán, chỉ chiếm gần 52,1% tổng thu NSNN, thấp hơn mục tiêu đề ra (60-65%), giảm dần vai trò chủ đạo của NSTW; Huy động từ thuế, phí chỉ đạt 19,1% GDP, thấp hơn mục tiêu đề ra là 21% GDP; Công tác lập dự toán thu tiền sử dụng đất của các địa phương nhiều năm không sát khả năng thu, thấp hơn nhiều so với thực hiện năm trước.

Ủy ban Tài chính, Ngân sách của Quốc hội đề nghị Chính phủ cần có đánh giá, làm rõ các tồn tại, hạn chế nêu trên, đặc biệt đối với công tác lập dự toán thu tiền sử dụng đất hàng năm không sát, dẫn đến vượt thu lớn, nên xây dựng, cân đối không đầy đủ các khoản vượt thu này, dẫn đến bị động trong quản lý, điều hành kế hoạch đầu tư trung hạn và hằng năm, không phát huy được hết hiệu quả đầu tư từ nguồn thu này.

Làm rõ trách nhiệm của các Bộ ngành địa phương chấp hành dự toán NSNN không nghiêm
Ủy ban Tài chính, Ngân sách của Quốc hội đề nghị Chính phủ cần làm rõ trách nhiệm của các Bộ, ngành, địa phương trong việc lập, chấp hành dự toán NSNN không nghiêm, dẫn đến chuyển nguồn lớn.

Về chi ngân sách, Ủy ban Tài chính, Ngân sách của Quốc hội đề nghị Chính phủ cũng đặc biệt lưu ý, đến chi chuyển nguồn NSNN. Theo đó, Quốc hội đã ban hành nhiều Nghị quyết yêu cầu tăng cường kỷ luật, kỷ cương tài chính, nâng cao hiệu quả sử dụng NSNN; giảm mạnh chuyển nguồn, kết dư NSĐP.

Tuy nhiên, số chi chuyển nguồn năm 2020 tiếp tục khá lớn, tăng cao hơn năm trước. Với số chi chuyển nguồn và số kết dư NSĐP năm 2020 quá lớn, gấp hơn 1,8 lần tổng mức vay của NSNN năm 2020.

Ủy ban Tài chính, Ngân sách của Quốc hội đề nghị Chính phủ cần làm rõ trách nhiệm của các Bộ, ngành, địa phương trong việc lập, chấp hành dự toán NSNN không nghiêm, dẫn đến chuyển nguồn lớn.

Đồng thời, đề nghị Chính phủ, KTNN tiếp tục rà soát thông tin, số liệu chuyển nguồn, trong đó đặc biệt lưu ý đối với số chuyển nguồn chi đầu tư, chỉ được chuyển nguồn số vốn kế hoạch đầu tư năm 2019, 2020 và các khoản chi đã được Quốc hội, UBTVQH cho phép kéo dài sang năm 2021 và các năm sau; thu hồi toàn bộ số vốn chuyển nguồn kế hoạch vốn đầu tư năm 2018 trở về trước và các khoản chuyển nguồn không đúng quy định khác theo đúng quy định của Luật Đầu tư công, Luật NSNN..

Cũng tại báo cáo thẩm tra, Ủy ban Tài chính, Ngân sách của Quốc hội đề nghị Quốc hội cho phép quyết toán đối với một số khoản chi chưa đúng quy định, gồm: 19 tỷ đồng nguồn kinh phí sự nghiệp kinh tế - đường sắt của Bộ Giao thông vận tải chỉnh lý, thẩm định, tổng hợp quyết toán chậm, không đúng thời gian quy định của Luật NSNN.

Số sử dụng sai nguồn đầu tư (từ nguồn thu tiền sử dụng đất và thu xổ số kiến thiết) đã bố trí tăng chi thường xuyên theo số liệu các địa phương đã phê chuẩn quyết toán; yêu cầu các địa phương trong dự toán và quyết toán NSĐP các năm sau bố trí hoàn trả đủ số thu tiền sử dụng đất và thu xổ số kiến thiết đã chi thường xuyên để bố trí thực hiện các nhiệm vụ chi đầu tư theo đúng quy định.

Chuyển nguồn 858,226 tỷ đồng số dự phòng NSTW năm 2019 sang năm 2021 theo số thực giải ngân đến ngày 31/12/2021; hủy bỏ 291,968 tỷ đồng số vốn chưa giải ngân để giảm bội chi NSTW theo số tương ứng.

Hồng Quang

Theo dõi Thương Trường trên