Luật sư Hoàng Tùng: Lo ngại các đối tượng lợi dụng ví điện tử để hoạt động cờ bạc trá hình

Thời gian qua, hàng loạt ví điện tử, thậm chí cả ngân hàng triển khai dịch vụ mua hộ vé số. Việc giao dịch qua ví điện tử mặc dù thuận tiện tuy nhiên cũng tồn tại nhiều rủi ro mà người dùng chưa thể lường trước được. Nêu quan điểm về vấn đề này, Luật sư Hoàng Tùng bày tỏ mối lo ngại các đối tượng lợi dụng việc thanh toán bằng ví điện tử để hoạt động cờ bạc trá hình.

Mới đây, hàng loạt khách hàng phản ánh khi truy cập ví điện tử như MoMo, ZaloPay, VietelPay, VTC Pay, Airpay… đã không thể sử dụng dịch vụ mua hộ vé số, hay đặt dịch vụ “1 ăn 70” không thực hiện được như trước.

Lo ngại các đối tượng lợi dụng ví điện tử để thực hiện cờ bạc trá hình
Ở nước ta hiện nay, hàng loạt ví điện tử đang hoạt động như MoMo, ZaloPay, VietelPay, VTC Pay, Airpay…

Được biết, trước đó, vào giữa năm 2020, ví điện tử MoMo xuất hiện dịch vụ Lô tô hai số, hình thức đặt 1 ăn 70 lần nếu đoán trúng hai số cuối cùng trong giải đặc biệt xổ số kiến thiết miền Bắc, dịch vụ do Công ty cổ phần Lộc Đỉnh Cao cung cấp. Trong khi đó, các ví điện tử khác cũng nở rộ hình thức mua hộ vé số, phổ biến nhất là vé Vietlott.

Thông tin từ Vietlott cho biết, Công ty không rõ các đối tác mua hộ có được cung cấp dịch vụ hay không và khuyến nghị khách hàng nên mua vé trực tuyến qua các ứng dụng chính thống của Công ty để được cung cấp vé số điện tử và được đảm bảo quyền lợi trả thưởng.

 Còn phía MoMo thông tin đã ngừng hợp đồng, không còn cung cấp dịch vụ bán vé số (kể cả dịch vụ bán vé Vietlott lẫn dịch vụ “đặt 1 ăn 70”) và đang yêu cầu các doanh nghiệp cung cấp dịch vụ nêu trên giải trình với cơ quan quản lý. Theo đại diện MoMo, MoMo là đơn vị cung cấp dịch vụ trung gian thanh toán và chỉ hợp tác, hỗ trợ thanh toán cho các đối tác hoạt động hợp pháp.

Liên quan đến vấn đề tính hợp pháp của các ví điện tử khi trở thành đơn vị kinh doanh trung gian cũng như để thấy được những kẽ hở mà các đối tượng dễ lợi dụng để thực hiện nhiều hành vi trái phép, Phóng viên Thương Trường đã có cuộc trao đổi với Luật sư Hoàng Tùng - Trưởng Văn phòng Luật sư Trung Hòa (Đoàn luật sư Hà Nội) để làm rõ những nội dung trên.

Lo ngại các đối tượng lợi dụng ví điện tử để thực hiện cờ bạc trá hình
Luật sư Hoàng Tùng - Trưởng Văn phòng Luật sư Trung Hòa (Đoàn luật sư Hà Nội) "Việc lợi dụng internet, lợi dụng hoạt động xổ số để lợi dụng để bán lô đề trá hình đã không còn là điều mới lạ. Tuy nhiên, việc thanh toán bằng ví điện tử cũng là một trong những mối lo ngại có thể bị lợi dụng để thực hiện đánh bạc trái phép".

Trước sự phát triển ngày càng đa dạng của “Ví điện tử” người mua và người bán giao dịch thông qua một đơn vị trung gian, dẫn đến phát sinh hậu quả và nhiều rủi ro. Vậy thưa luật sư, hiện nay pháp luật có quy định như thế nào về những hoạt động này? 

Trước tiên, theo quy định tại Điều 2 Thông tư 39/2014/TT-NHNN Dịch vụ ví điện tử là một dịch vụ thuộc dịch vụ hỗ trợ dịch vụ hỗ trợ thanh toán.

Dịch vụ ví điện tử là dịch vụ cung cấp cho khách hàng một tài Khoản điện tử định danh do các tổ chức cung ứng dịch vụ trung gian thanh toán tạo lập trên vật mang tin (như chip điện tử, sim điện thoại di động, máy tính...), cho phép lưu giữ một giá trị tiền tệ được đảm bảo bằng giá trị tiền gửi tương đương với số tiền được chuyển từ tài Khoản thanh toán của khách hàng tại ngân hàng vào tài Khoản đảm bảo thanh toán của tổ chức cung ứng dịch vụ ví điện tử theo tỷ lệ 1:1.” (khoản 8 Điều 1 Nghị định 80/2016/NĐ-CP)

Tại Điều 9 Thông tư 39/2014/TT-NHNN quy định về Hoạt động cung ứng Ví điện tử như sau: Tổ chức cung ứng dịch vụ Ví điện tử không được phép:

Phát hành hơn 01 (một) Ví điện tử cho một tài khoản thanh toán của khách hàng tại một ngân hàng; Cấp tín dụng cho khách hàng sử dụng Ví điện tử, trả lãi trên số dư Ví điện tử hoặc bất kỳ hành động nào có thể làm tăng giá trị tiền tệ trên Ví điện tử.

Tổ chức cung ứng dịch vụ Ví điện tử phải có công cụ để Ngân hàng Nhà nước kiểm tra, giám sát theo thời gian thực tổng số tiền của khách hàng trên các Ví điện tử và tổng số tiền trên tài khoản đảm bảo thanh toán của tổ chức cung ứng dịch vụ Ví điện tử tại các ngân hàng.

Việc nạp tiền vào Ví điện tử, rút tiền ra khỏi Ví điện tử của khách hàng phải thực hiện thông qua tài khoản thanh toán của khách hàng tại ngân hàng.

Vậy với vai trò là đơn vị kinh doanh trung gian, khi xảy ra rủi ro liên quan đến dịch vụ mua vé xổ số, ví điện tử liệu có vi phạm pháp luật không? Các bên liên quan trong giao dịch thông qua ví điện tử sẽ phải chịu trách nhiệm như thế nào, thưa ông?

Căn cứ Khoản 6 Điều 3 Thông tư 39/2014/TT-NHNN quy định về dịch vụ ví điện tử như sau:

Dịch vụ Ví điện tử là dịch vụ cung cấp cho khách hàng một tài khoản điện tử định danh do các tổ chức cung ứng dịch vụ tạo lập trên vật mang tin (như chip điện tử, sim điện thoại di động, máy tính...), cho phép lưu giữ một giá trị tiền tệ được đảm bảo bằng giá trị tiền gửi tương đương với số tiền được chuyển từ tài khoản thanh toán của khách hàng tại ngân hàng vào tài khoản đảm bảo thanh toán của tổ chức cung ứng dịch vụ Ví điện tử theo tỷ lệ 1:1 và được sử dụng làm phương tiện thanh toán không dùng tiền mặt.

Bộ Tài chính khẳng định, các doanh nghiệp mua hộ vé số (chủ yếu là các ví điện tử) đang vi phạm pháp luật, bởi kinh doanh xổ số là ngành có điều kiện, phải được Bộ Tài chính cấp phép.

Căn cứ Khoản 3 Điều 1 Thông tư 23/2019/TT-NHNN sửa đổi Thông tư 39/2014/TT-NHNN trung gian thanh toán quy định về hoạt động cung ứng Ví điện tử như sau:

Thông tin của khách hàng mở Ví điện tử bao gồm:

Đối với Ví điện tử của cá nhân:

Đối với cá nhân là người Việt Nam: Họ và tên; ngày, tháng, năm sinh; quốc tịch; số điện thoại; số căn cước công dân hoặc số chứng minh nhân dân hoặc số hộ chiếu còn thời hạn, ngày cấp, nơi cấp;

Đối với cá nhân là người nước ngoài: Họ và tên; ngày, tháng, năm sinh; quốc tịch; số điện thoại; số hộ chiếu còn thời hạn, ngày cấp, nơi cấp, thị thực nhập cảnh (nếu có);

Xác thực thông tin khách hàng mở Ví điện tử:

Chủ Ví điện tử phải cung cấp, cập nhật đầy đủ, chính xác các thông tin trong hồ sơ mở Ví điện tử cho tổ chức cung ứng dịch vụ Ví điện tử và chịu trách nhiệm về tính trung thực của các thông tin mà mình cung cấp;

Tổ chức cung ứng dịch vụ Ví điện tử có trách nhiệm kiểm tra, đối chiếu, đảm bảo hồ sơ mở Ví điện tử của khách hàng là đầy đủ, hợp lệ theo quy định tại khoản 1, khoản 2, khoản 3 Điều này.

Nghị định 30/2007/NĐ-CP về kinh doanh xổ số, Nghị định 78/2012/NĐ-CP, Thông tư 36/2019/TT-BTC, Bộ Tài chính khẳng định, kinh doanh xổ số là ngành kinh doanh có điều kiện. Các đơn vị kinh doanh xổ số tự chọn số điện toán có quy định vé số điện toán được phân phối theo các phương thức bán trực tiếp cho khách hàng thông qua thiết bị đầu cuối; bán thông qua điện thoại cố định và điện thoại di động; bán thông qua Internet. Các phương thức này chỉ được thực hiện sau khi được Bộ Tài chính chấp thuận.

Ví điện tử là đơn vị trung gian hỗ trợ thực hiện thanh toán, việc thanh toán đúng phương thức thanh toán trong các giao dịch hay không đầu tiên phụ thuộc vào bên nhận thanh toán. Bên nhận thanh toán được hiểu là bên cung cấp dịch vụ hàng hóa, người dân thông qua ví điện tử để mua, sử dụng dịch vụ hàng hóa. Vậy không tự nhiên ví điện tử giúp người dùng thanh toán khi chưa có sự cho phép của đơn vị thụ hưởng.

Trong rủi ro với việc liên quan đến dịch vụ thanh toán mua xổ số cũng vậy. Các ví điện tử chỉ là đơn vị mua hộ, không phải là đơn vị kinh doanh xổ số. Trường hợp vi phạm quy định kinh doanh xổ số thì đối tượng bị xem xét phải là công ty xổ số, các đại lý xổ số. Quy định hiện nay về vấn đề này vẫn còn đang chưa thật sự rõ ràng, để kết luận các ví điện tử có vi phạm pháp luật hay không thì hiện nay chưa có căn cứ để khẳng định điêu này.

 Cần phải xây dựng hành lang pháp lý như thế nào để có thể quản lý hoạt động của các ví điện tử, thưa ông?

Việc lợi dụng internet, lợi dụng hoạt động xổ số lợi dụng để bán lô đề trá hình đã không còn là điều mới lạ. Tuy nhiên, việc thanh toán bằng ví điện tử cũng là một trong những mối lo ngại có thể bị lợi dụng để thực hiện đánh bạc trái phép.

Do đó, việc cơ quan quản lý siết chặt hoạt động của các ví điện tử là rất cần thiết. Hiện nay, hệ sinh thái của các ví điện tử ngày càng đa dạng, không chỉ có dịch vụ thu hộ, chi hộ, mà còn liên kết với các quỹ ủy thác đầu tư để huy động vốn, liên kết các ngân hàng, công ty tài chính để cho vay… Nếu các ví điện tử luôn vin vào cớ chỉ là “đơn vị trung gian thanh toán” để đẩy mọi trách nhiệm cho đối tác, khi rủi ro xảy ra, người sử dụng ví sẽ phải “đơn thương độc mã” giải quyết mọi hậu quả phát sinh, trong đó có các rủi ro liên quan đến dịch vụ mua vé xổ số.

Bộ Tài chính cần thiết phải siết chặt vấn đề này, tiến hành xem xét việc sử dụng ví điện tử trong hoạt động mua xổ số.

Xin cảm ơn Luật sư!

Mức xử phạt về vi phạm trong lĩnh vực xổ số theo quy định của Nghị định số 98/2013/NĐ-CP ngày 28/8/2013 như sau:

Phạt tiền từ 80 triệu đồng đến 100 triệu đồng đối với hành vi kinh doanh xổ số không có giấy chứng nhận đủ điều kiện kinh doanh xổ số do cơ quan nhà nước có thẩm quyền cấp.

Phạt tiền từ 10 triệu đồng đến 20 triệu đồng đối với hành vi thực hiện phân phối vé xổ số không đúng phương thức được phép phân phối.

Phạt tiền từ 30 triệu đồng đến 50 triệu đồng đối với hành vi sử dụng kết quả xổ số của doanh nghiệp kinh doanh xổ số để tổ chức các chương trình dự thưởng không theo quy định của pháp luật.

Phạt tiền từ 10 triệu đồng đến 20 triệu đồng đối với hành vi thực hiện phân phối vé xổ số không đúng phương thức được phép phân phối.

Hải Bình

Bình luận bài viết

Tại buổi toạ đàm do Tạp chí doanh nhân Sài Gòn tổ chức, các chuyên gia và nhà quản lý doanh nghiệp vận tải hàng không đã thảo luận về bối cảnh chung và những kiến nghị để khơi thông hoạt động hàng không trong giai đoạn mới.

Theo TS. Nguyễn Đức Thành - Giám đốc Trung tâm Nghiên cứu kinh tế và chiến lược Việt Nam, nếu như trong giai đoạn 2020, Việt Nam đang có lợi thế là chưa có nhiều người dương tính và chúng ta chuẩn bị được vắc xin tốt thì sẽ hạn chế được những tác động của dịch.

PGS.TS. Phạm Thế Anh - Chuyên gia Kinh tế Vĩ mô, đánh giá sức ép lạm phát đối với nghành kinh tế không hề nhỏ, có sự đứt gãy do doanh nghiệp sản xuất ra không đến tay được người tiêu dùng. Các doanh nghiệp đang phải chịu nhiều chi phí lớn khi nhu cầu nền kinh tế mở trở lại dẫn đến nguy cơ lạm phát rất lớn.

Góp ý cho việc hỗ trợ doanh nghiệp, TS. Trần Du Lịch, thành viên Tổ Tư vấn Chính phủ nêu rõ, hành chính công và quản trị công là nhóm giải pháp ít tốn kém nhất, nhưng hiệu quả nhất để giúp doanh nghiệp tự phục hồi. Đồng thời, ông cho rằng, chấm dứt tình trạng chia cắt theo ranh giới hành chính gây khó khăn cho doanh nghiệp.

Ông Đào Minh Tú, Phó thống đốc Ngân hàng Nhà nước cho biết, rất nhiều áp lực đang dồn lên ngành ngân hàng, như phải bơm tín dụng, hạ lãi suất, song phải kiểm soát được lạm phát...

ThuongTruong

Cơ quan chủ quản: HIỆP HỘI CÁC NHÀ BÁN LẺ VIỆT NAM

Giấy phép hoạt động báo chí điện tử số 75/GP-BTTT, do Bộ Thông tin & Truyền thông cấp ngày: 23/02/2017

Ngày thành lập Tạp chí Thương Trường: Ngày 26 tháng 6 năm 2008

Tòa soạn: Tầng 6 tòa nhà số 8 Trần Đăng Ninh - P. Dịch vọng - Q. Cầu Giấy - Hà Nội

Tổng Biên tập: Đinh Thị Mỹ Vân

Phụ trách nội dung: Tổng TKTS Đinh Duy Hùng

Chung nhan Tin Nhiem Mang

Hotline: 0913398394

Điện thoại: +84 24 3734 9773

Fax: +84 24 3939 3770

Email: toasoanthuongtruong@gmail.com.

Liên hệ quảng cáo: 0888484455