Phòng vệ thương mại có xu hướng gia tăng, thách thức doanh nghiệp Việt trong hoạt động xuất khẩu

Từ đầu năm đến số vụ kiện liên quan đến phòng vệ thương mại (PVTM) đối với hàng hoá xuất khẩu của Việt Nam đã tăng khá nhanh tạo ra thêm nhiều thách thức cho các doanh nghiệp Việt trong bối cảnh hoạt động xuất khẩu đang phải đối mặt với không ít khó khăn.

Mức độ điều tra các sản phẩm gỗ NK từ  Việt Nam đang có xu hướng tăng. Ảnh minh hoạ. Nguồn Internet 

Tăng số lượng vụ việc

Theo Bộ Công Thương, các biện pháp PVTM tại các thị trường xuất khẩu có xu hướng gia tăng. Tính đến tháng 6/2020, Bộ Công Thương đã xử lý 176 vụ việc phòng vệ thương mại do nước ngoài áp dụng với hàng hóa xuất khẩu của Việt Nam. 

Trong đó, chỉ riêng 6 tháng đầu năm 2020, Bộ Công Thương đang xử lý 13 vụ việc PVTM do nước ngoài khởi xướng điều tra với hàng hóa Việt Nam và 6 vụ việc có khả năng bị điều tra trong thời gian tới (lớn hơn số lượng vụ việc của cả năm 2019). Gần đây nhất, ngày 30/6, Ủy ban chống bán phá giá Australia (ADC) đã thông báo khởi xướng điều tra chống bán phá giá đối với sản phẩm Thép mạ nhôm kẽm có chiều rộng từ 600mm trở lên nhập khẩu từ Việt Nam, Hàn Quốc, Đài Loan; và điều tra chống trợ cấp với sản phẩm nhập khẩu từ Việt Nam. 

Cũng vào cuối tháng 6, Bộ Thương mại Hoa Kỳ (DOC) đã nhận hồ sơ yêu cầu điều tra áp dụng biện pháp chống bán phá giá đối với sản phẩm ống đồng có xuất xứ từ Việt Nam.Trong vụ việc này, nguyên đơn cáo buộc sản phẩm ống đồng (Seamless Refined Copper Pipe and Tube) đã bán phá giá vào thị trường Hoa Kỳ, gây ra thiệt hại đáng kể đối với sản xuất trong nước. Thời kỳ điều tra nguyên đơn đề xuất là từ 1/10/2019 đến 31/3/2020. Theo quy định của Hoa Kỳ, DOC sẽ xem xét khởi xướng điều tra hay không trong vòng 20 ngày kể từ ngày nhận đơn.

Trong khi đó, dù chiếm tỷ lệ nhỏ trong tổng số vụ việc PVTM (bị điều tra 7 vụ, chiếm tỷ lệ 4%) nhưng mức độ điều tra với các sản phẩm gỗ đang có xu hướng tăng. Tính trong cả giai đoạn 2007 – 2017 mới chỉ có 3 vụ việc với mặt hàng gỗ, tuy nhiên từ 2018 đến nay đã có 4 vụ với sản phẩm này.

Điển hình, ngày 17/6, Bộ Thương mại Mỹ (DOC) đã khởi xướng điều tra chống lẩn tránh thuế chống bán phá giá, chống trợ cấp đang áp dụng đối với sản phẩm gỗ ván ép của Trung Quốc được nhập khẩu từ Việt Nam. Đây là sản phẩm gỗ ván dán cứng (hardwood plywood), gỗ ván dán dùng trong trang trí (decorative plywood) và một số loại gỗ ván phủ veneer. 

Chủ động ứng phó

Trước xu hướng gia tăng các vụ kiện PVTM đối với hàng xuất khẩu của Việt Nam tại các nước trên thế giới, Bộ Công Thương khuyến nghị các doanh nghiệp cần tìm hiểu cơ chế, quy định, thủ tục điều tra các nước; chủ động hoàn thiện hệ thống quản lý, số liệu để đảm bảo đáp ứng các yêu cầu về thông tin, chứng minh nguồn gốc nguyên liệu; xây dựng chiến lược đa dạng hóa sản phẩm và đa phương hóa thị trường xuất khẩu để phân tán rủi ro, tránh tập trung xuất khẩu với khối lượng lớn vào một thị trường. Đồng thời, có chiến lược phát triển nguồn nguyên liệu trong nước nhằm nâng cao giá trị gia tăng của sản phẩm, đồng thời đây cũng là giải pháp lâu dài để ứng phó với các cuộc điều tra “chống lẩn tránh” đang ngày càng gia tăng…

Đặc biệt, trong bối cảnh Hiệp định EVFTA đang mở ra cơ hội để Việt Nam đẩy mạnh xuất khẩu hàng hóa sang thị trường EU nhưng theo kèm đó là những thách thức mới về quy định xuất xứ, các tiêu chuẩn kỹ thuật cao. Mặt khác, có thể xuất hiện làn sóng dịch chuyển sản xuất, đơn hàng sang Việt Nam dẫn tới nguy cơ về gian lận xuất xứ và lẩn tránh các biện pháp phòng vệ thương mại, tăng nguy cơ bị áp dụng các biện pháp phòng vệ thương mại từ EU.

Theo số liệu từ Bộ Công Thương, tính đến nay, EU đã điều tra 14 vụ việc PVTM, bao gồm 6 vụ việc điều tra chống lẩn tránh thuế PVTM liên quan đến hàng hóa xuất khẩu của Việt Nam, đứng thứ 5 trong số các nước điều tra và chiếm khoảng 8% tổng số vụ việc PVTM với hàng hóa của Việt Nam. 

Ông Lê Triệu Dũng, Cục trưởng Cục Phòng vệ thương mại, Bộ Công Thương cho rằng để giảm thiểu khả năng bị áp dụng biện pháp PVTM cần có một chiến lược tổng thể, dài hạn trong việc phát triển chuỗi sản xuất, nâng cao giá trị gia tăng cho hàng xuất khẩu của Việt Nam.

"Bên cạnh việc chú trọng phát triển theo chiều sâu (tăng giá trị gia tăng trong nước), Việt Nam cũng cần theo dõi kỹ để cánh báo sớm nếu như xuất khẩu của ta sang một số thị trường gia tăng nhanh đột biến…", ông Dũng nhấn mạnh.

Nhằm tiếp tục đảm bảo môi trường cạnh tranh bình đẳng, tháo gỡ khó khăn đối với các rào cản xuất khẩu và nâng cao năng lực cho cộng đồng doanh nghiệp và các Hiệp hội trong lĩnh vực PVTM ngày 19/5/2020, Bộ trưởng Bộ Công Thương đã ký ban hành Quyết định số 1347/QĐ-BCT triển khai một số hoạt động nhằm hỗ trợ, nâng cao năng lực PVTM cho các ngành sản xuất trong nước trong bối cảnh Việt Nam tham gia các Hiệp định Thương mại tự do thế hệ mới.

“Trong các tháng cuối năm 2020, Bộ Công Thương sẽ triển khai các hoạt động nhằm tiếp tục hoàn thiện, nâng cao năng lực PVTM của Việt Nam trong bối cảnh EVFTA có hiệu lực, tập trung vào các vấn đề như: Tuyên truyền, đào tạo và tư vấn hỗ trợ pháp lý đối với các doanh nghiệp nhằm nâng cao năng lực sử dụng và ứng phó với biện pháp PVTM; Xây dựng cơ chế phối hợp liên ngành, liên Bộ nhằm tăng cường hiệu quả điều tra và ứng phó với các biện pháp PVTM; Triển khai Đề án “Đẩy mạnh áp dụng Hệ thống cảnh báo sớm trong lĩnh vực PVTM” , tạo cơ sở dữ liệu cảnh báo hiệu quả cho doanh nghiệp về khả năng bị điều tra các biện pháp PVTM; Tiếp tục triển khai có hiệu quả Đề án 824 về Tăng cường quản lý nhà nước về chống lẩn tránh biện pháp PVTM và gian lận xuất xứ trong thương mại quốc tế; Xây dựng cơ chế phối hợp, chia sẻ thông tin giữa cơ quan có thẩm quyền của Việt Nam và các đối tác trong các vụ việc PVTM liên quan”, Bộ Công Thương cho biết.

Châu Anh

Bình luận bài viết

Bình luận

Cơ quan chủ quản: HIỆP HỘI CÁC NHÀ BÁN LẺ VIỆT NAM

Giấy phép hoạt động báo chí điện tử số 75/GP-BTTT, do Bộ Thông tin & Truyền thông cấp ngày: 23/02/2017

Ngày thành lập Tạp chí Thương Trường: Ngày 26 tháng 6 năm 2008

Tòa soạn: Tầng 6 tòa nhà số 8 Trần Đăng Ninh - P. Dịch vọng - Q. Cầu Giấy - Hà Nội

Tổng biên tập: Đinh Thị Mỹ Vân

Phụ trách điện tử: Tổng TKTS Đinh Duy Hùng

Hotline: 0913398394

Điện thoại: +84 24 3734 9773

Fax: +84 24 3939 3770

Email: [email protected]

Liên hệ quảng cáo: 0888484455