Thị trường các sản phẩm chế biến từ gạo Việt còn bỏ ngỏ

Gạo Việt Nam xuất khẩu có sản lượng cao, tuy nhiên chỉ dừng ở mức nguyên liệu thô, khiến thương hiệu sản phẩm làm từ gạo còn bỏ ngỏ, chưa khai thác hết.

Theo thống kê, tính riêng 8 tháng đầu năm 2020, xuất khẩu gạo của Việt Nam đạt hơn 4,5 triệu tấn, với giá trị khoảng 2,2 tỷ USD (giảm 1,7% về khối lượng nhưng tăng 10,4% về giá trị). Trong 8 tháng qua, giá xuất khẩu bình quân mặt hàng gạo cũng đã tăng 12,4% so với cùng kỳ năm 2019, đạt bình quân 489 USD/tấn. Mặc dù phát triển lúa gạo có nhiều tích cực nhưng theo Phó Cục trưởng Cục Xúc tiến thương mại (Bộ Công Thương) Trần Thanh Hải, giá trị xuất khẩu gạo thường có sự biến động lớn, do phụ thuộc vào nhiều yếu tố như: Công nghệ, tín dụng, thị trường… Gạo Việt đã xuất khẩu đến hơn 150 quốc gia, vùng lãnh thổ nhưng khó đi vào phân khúc cấp cao, do đó, giá trị thực tế chưa cao.

Thị trường chế biến các sản phẩm làm từ gạo còn thiếu
Gạo lứt có giá trị kinh tế cao

Để nâng cao giá trị cho lúa gạo, Bên cạnh, 160 sản phẩm truyền thống như bún, miến, bánh phở… còn có thể tạo ra sữa gạo, tinh dầu, cám gạo sử dụng trong chăm sóc sức khỏe. Hoặc tách chiết protein để chiết xuất nguyên liệu cho chế biến thực phẩm… Thậm chí tại một số nước như Nhật Bản, đã có thể làm bánh mỳ từ bột gạo.

Các sản phẩm từ gạo của Việt Nam nhìn chung còn rất đơn giản, đa phần vẫn mang tính truyền thống. Trong khi đó, các sản phẩm chế biến có hàm lượng dinh dưỡng cao như gạo lứt thì còn khá đơn điệu, kém đa dạng, thường được nhập trực tiếp từ nước ngoài vào Việt Nam.

Hiện nay có sản phẩm gạo lứt còn gọi là gạo rằn hay gạo lật. Đây là loại gạo được xay bỏ lớp vỏ trấu, không xát bỏ lớp cám. Gạo lứt được đánh giá là nguồn thực phẩm có tác dụng tốt cho sức khỏe. Thành phần của gạo lứt gồm: Tinh bột, protein, lipit, giàu chất xơ, nhóm các vitamin B (B1, B2, B3, B5, B6), các thành phần khoáng như sắt, canxi, selen, magie, mangan, các nguyên tố vi lượng như paraaminobenzoic (PABA), gamaaminobutyric acid (GABA). Lớp cám của gạo lứt còn chứa chất dầu có tác dụng điều hòa huyết áp, giảm cholesterol xấu, ngăn ngừa các bệnh về tim mạch.

Gạo thô là sản phẩm xuất khẩu nhiều nhất hiện nay, tuy nhiên chất lượng không ổn định. Do vậy, việc cạnh tranh trong xuất khẩu chỉ thực hiện qua một theo quy trình giảm giá. Trong khi luôn cạnh tranh vị trí nước xuất khẩu gạo số 1 thế giới với Thái Lan về sản lượng xuất khẩu, kim ngạch xuất khẩu gạo của Việt Nam lại thường xuyên thụt lùi do cạnh tranh về giá. Thương hiệu gạo Việt thậm chí còn bị so sánh thua gạo Campuchia. Trái ngược với gạo cấp thấp, không chỉ được ưa chuộng trong nước, các sản phẩm làm từ gạo còn được thị trường đón nhận khá tốt. Thông qua việc chế biến sâu hơn để tạo thêm giá trị hạt gạo lên gấp 1,5 – 2 lần so với sản phẩm gạo xuất khẩu thông thường hiện nay.

Thị trường chế biến các sản phẩm làm từ gạo còn thiếu
Thương hiệu sản phẩm làm từ gạo còn bỏ ngỏ

Các sản phẩm từ gạo thu hút các doanh nghiệp như: tại hai hệ thống siêu thị Co.opmart, Big C, các quầy hàng thực phẩm ăn liền chế biến từ gạo luôn chiếm một tỷ trọng lớn trong các dãy hàng tiêu dùng thiết yếu với đủ các nhãn hiệu của các DN chuyên sản xuất thực phẩm ăn liền như Vifon, Bích Chi, Colusa - Miliket, Vina Acecook, Asia Food, Bình Tây... Điều này khiến việc tìm kiếm, giành quyền để trưng bày hàng ở những vị trí “đắc địa” trở thành cuộc cạnh tranh khốc liệt giữa các DN trong ngành. Chỉ tính riêng mặt hàng hủ tiếu, nhà sản xuất Vina Acecook đã đưa tới 2-3 sản phẩm lên kệ, ngoài ra còn hủ tiếu Nam Vang của Vifon, Bích Chi, Hằng Nga... cũng chạy đua sản xuất mặt hàng này với mức giá 4.000-14.000 đồng/gói. Nhóm hàng phở cũng với khoảng từng đó DN đưa lên kệ với nhiều hương vị và mức giá để người tiêu dùng lựa chọn.

Do nguồn cung nguyên liệu dồi dào và có sẵn nên nước ta có khả năng cạnh tranh mạnh mẽ về giá ở các sản phẩm chế biến từ gạo này nếu đảm bảo được các yêu cầu về vệ sinh an toàn thực phẩm.

Trả lời báo chí về tăng giá trị hạt gao Việt, Bộ trưởng Bộ NN&PTNT Nguyễn Xuân Cường cho rằng, để gia tăng giá trị cũng như sức cạnh tranh cho hạt gạo Việt Nam, chuỗi giá trị của ngành hàng lúa gạo phải được nâng lên. Theo đó, sẽ tập trung vào một số nhóm sản phẩm như: Sữa gạo lứt, tinh dầu và đặc biệt là cám gạo. Sở dĩ vậy là bởi mức tăng trưởng thức ăn chăn nuôi gần 15% trong nhiều năm qua đã khiến Việt Nam phải nhập khẩu tới 90% cám khô dầu từ Ấn Độ để phục vụ sản xuất. Do đó, khai thác giá trị từ cám gạo nói riêng sẽ giúp gia tăng lợi ích kinh tế nhiều mặt. “Yêu cầu đặt ra đối với sản xuất lúa gạo trong giai đoạn tới không chỉ nhằm cung ứng gạo để bán mà còn phải tạo ra những sản phẩm chế biến sâu từ gạo như thực phẩm, dược phẩm; từ đó giúp mang lại giá trị cao hơn cho hạt gạo” – Bộ trưởng Nguyễn Xuân Cường nhấn mạnh. Để nâng cao giá trị cho hạt gạo, cần tập trung vào phân khúc gạo chất lượng cao, cũng như các sản phẩm chế biến từ gạo. Theo đó, Bộ NN&PTNT sẽ tiếp tục hoàn thiện cơ chế, chính sách hỗ trợ nhằm thúc đẩy chế biến sâu, hướng đến việc sản xuất, xuất khẩu các sản phẩm từ gạo có giá trị cao.

Thanh Huệ

Bình luận bài viết

Bình luận

Cơ quan chủ quản: HIỆP HỘI CÁC NHÀ BÁN LẺ VIỆT NAM

Giấy phép hoạt động báo chí điện tử số 75/GP-BTTT, do Bộ Thông tin & Truyền thông cấp ngày: 23/02/2017

Ngày thành lập Tạp chí Thương Trường: Ngày 26 tháng 6 năm 2008

Tòa soạn: Tầng 6 tòa nhà số 8 Trần Đăng Ninh - P. Dịch vọng - Q. Cầu Giấy - Hà Nội

Tổng biên tập: Đinh Thị Mỹ Vân

Phụ trách điện tử: Tổng TKTS Đinh Duy Hùng

Hotline: 0913398394

Điện thoại: +84 24 3734 9773

Fax: +84 24 3939 3770

Email: toasoanthuongtruong@gmail.com.

Liên hệ quảng cáo: 0888484455