TP.HCM xử lý nghiêm các hành vi gian lận thương mại, hàng giả

TP.HCM tiếp tục nâng cao hiệu quả phối hợp giữa các lực lượng chức năng; chủ động nắm chắc tình hình, kịp thời phát hiện và xử lý nghiêm việc buôn lậu, hàng giả, gian lận thương mai. Từ đó, góp phần xây dựng môi trường đầu tư, kinh doanh minh bạch, lành mạnh, bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp của doanh nghiệp, người tiêu dùng trên địa bàn thành phố.

Phát hiện hàng loạt vụ hàng cấm, nhập lậu, hàng giả

Báo cáo tại Hội nghị trực tuyến toàn quốc sơ kết công tác 6 tháng đầu năm và phương hướng, nhiệm vụ 6 tháng cuối năm 2026 của Ban Chỉ đạo 389 quốc gia, Phó Chủ tịch Thường trực UBND TP.HCM Nguyễn Lộc Hà cho biết, trong 6 tháng đầu năm 2026, các lực lượng thành viên Ban Chỉ đạo 389 TP.HCM đã thanh tra, kiểm tra 15.494 vụ, phát hiện 403 vụ hàng cấm, hàng nhập lậu; 13.864 vụ gian lận thương mại; 1.227 vụ hàng giả; khởi tố 81 vụ với 170 đối tượng, tổng số tiền thu nộp ngân sách Nhà nước đạt 7.848 tỷ 241 triệu đồng.

Những kết quả này thể hiện quyết tâm chính trị cao của cả hệ thống chính trị trong công tác đấu tranh phòng, chống buôn lậu, gian lận thương mại và hàng giả; đồng thời góp phần quan trọng vào việc giữ vững ổn định thị trường, bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp của người dân và doanh nghiệp.

Riêng trong đợt cao điểm thực hiện Công điện số 38/CĐ-TTg của Thủ tướng Chính phủ, các đơn vị, lực lượng chức năng trên địa bàn thành phố đã phát hiện và xử lý 293 vụ việc liên quan đến quyền sở hữu trí tuệ; xử lý hành chính 231 vụ, trong đó có 20 vụ về quyền tác giả và quyền liên quan, 211 vụ vi phạm về nhãn hiệu.

Tổng số tiền xử phạt và xử lý vi phạm hành chính đạt hơn 4,39 tỷ đồng; chuyển cơ quan điều tra 2 vụ có dấu hiệu tội phạm để xem xét xử lý hình sự theo quy định của pháp luật.

Diễn biến vẫn còn phức tạp

Bên cạnh những kết quả đạt được, TP.HCM cũng thẳng thắn nhìn nhận diễn biến của tình hình buôn lậu, hàng giả, gian lận thương mai trong thời gian tới vẫn còn rất phức tạp; phương thức, thủ đoạn của các đối tượng sẽ tiếp tục thay đổi nhanh hơn, tinh vi hơn và gắn chặt với sự phát triển của công nghệ số. Điều này đặt ra yêu cầu phải tiếp tục đổi mới tư duy quản lý, nâng cao năng lực dự báo, tăng cường phối hợp liên ngành và xây dựng các giải pháp mang tính căn cơ, bền vững trong công tác đấu tranh phòng, chống buôn lậu, gian lận thương mại và hàng giả.

Theo đó, phương thức, thủ đoạn hoạt động của các đối tượng ngày càng tinh vi, có tổ chức và chuyên nghiệp. Các đối tượng đã tận dụng tối đa sự phát triển của thương mại điện tử, mạng xã hội, dịch vụ chuyển phát nhanh, kho vận và nền tảng số để che giấu hành vi vi phạm. Quá trình giao dịch, thanh toán, vận chuyển và giao nhận hàng hóa được chia thành nhiều công đoạn, nhiều chủ thể khác nhau, gây khó khăn trong việc xác định đối tượng cầm đầu, thu thập chứng cứ và xử lý triệt để các đường dây vi phạm.

Đối với lĩnh vực hàng giả và xâm phạm quyền sở hữu trí tuệ, khó khăn lớn nhất hiện nay là công tác giám định và xác định yếu tố vi phạm. Trong nhiều trường hợp, việc liên hệ chủ sở hữu quyền hoặc đại diện nhãn hiệu để phối hợp giám định còn chậm; một số doanh nghiệp chưa thật sự chủ động phối hợp với cơ quan chức năng vì lo ngại ảnh hưởng đến uy tín thương hiệu. Bên cạnh đó, hệ thống văn bản pháp luật liên quan đến hàng giả, sở hữu trí tuệ và xử lý hình sự vẫn còn một số nội dung chưa đồng bộ; việc định giá tang vật, xác định giá trị hàng hóa vi phạm còn nhiều vướng mắc, ảnh hưởng đến tiến độ giải quyết vụ việc.

Đồng thời, sự phát triển mạnh của dịch vụ logistics và chuyển phát nhanh cũng đặt ra yêu cầu mới đối với công tác quản lý. Các đối tượng thường chia nhỏ đơn hàng, sử dụng nhiều kho trung chuyển, quay vòng hóa đơn, thay đổi liên tục địa điểm tập kết hàng hóa, làm cho việc kiểm soát toàn bộ chuỗi lưu thông gặp rất nhiều khó khăn.

Nhận diện được những khó khăn, TP.HCM chủ động đổi mới phương thức lãnh đạo, chỉ đạo theo hướng chủ động dự báo, nhận diện sớm nguy cơ; lấy phòng ngừa là chính, lấy quản lý rủi ro làm nền tảng, lấy ứng dụng khoa học công nghệ và chuyển đổi số làm động lực nâng cao hiệu quả công tác quản lý.

Bên cạnh đó, thành phố tăng cường khai thác cơ sở dữ liệu dùng chung, kết nối, chia sẻ thông tin giữa Công an, Hải quan, Thuế, Quản lý thị trường, Bộ đội Biên phòng và các cơ quan liên quan để kịp thời phát hiện các dấu hiệu bất thường.

Thành phố cũng tập trung đấu tranh có trọng tâm, trọng điểm đối với các đường dây, tổ chức buôn lậu, sản xuất, buôn bán hàng giả quy mô lớn; xử lý nghiêm các đối tượng cầm đầu, chủ mưu, các trường hợp tái phạm; kiên quyết chuyển cơ quan điều tra đối với những vụ việc có dấu hiệu tội phạm, không để xảy ra tình trạng xử lý hành chính thay cho xử lý hình sự khi đã đủ căn cứ theo quy định của pháp luật.

Ngoài ra, TP.HCM cũng kiến nghị các Bộ, ngành Trung ương tiếp tục rà soát, hoàn thiện hệ thống pháp luật về thương mại điện tử, logistics, xử lý hàng giả và bảo vệ quyền sở hữu trí tuệ; đồng thời sớm ban hành các hướng dẫn thống nhất về giám định, định giá, xác định thiệt hại và xử lý đối với các hành vi vi phạm phát sinh trên môi trường số, tạo cơ sở pháp lý đồng bộ cho lực lượng thực thi.

Nguyễn Đăng