TS Cấn Văn Lực: Cần xây dựng khung pháp lý cho các hoạt động tài chính số, nhất là Fintech

Để dịch vụ tài chính số phát triển mạnh mẽ tại Việt Nam trong thời gian tới, TS Cấn Văn Lực đã đưa ra một loạt các kiến nghị như sớm sửa đổi Luật giao dịch điện tử, xây dựng khung pháp lý (gồm cả sandbox) cho các hoạt động tài chính số, nhất là Fintech, cho vay ngang hàng, huy động vốn cộng đồng…

Sáng nay (22/10) đã diễn ra “Hội thảo phát triển cộng đồng sử dụng dịch vụ tài chính số tại Việt Nam – Cơ hội và Thách thức” theo hình thức trực tuyến. Hội thảo được phối hợp tổ chức giữa Làng dịch vụ hỗ trợ và kết nối cộng đồng, Làng sáng chế và doanh nghiệp đổi mới sáng tạo cùng với Làng công nghệ tài chính. Ban Tổ chức Hội thảo gồm: PGS. TS Trần Văn Nam, Trưởng Khoa Luật Đại học Kinh tế Quốc dân Hà Nội, Đồng Trưởng Làng Dịch vụ hỗ trợ và Kết nối cộng đồng;  Luật sư Vũ Mạnh Hùng, Giám đốc VUGIA&PARTNERS, Đồng Trưởng Làng Dịch vụ hỗ trợ và Kết nối cộng đồng; Ông Lê Vũ Tiến, Bí thư Đoàn thanh niên Bộ Khoa học và Công nghệ, Đồng trưởng làng Sáng chế và Doanh nghiệp đổi mới sáng tạo.

Hội thảo có sự tham gia của ông Phạm Hồng Quất – Cục trưởng Cục thị trường và doanh nghiệp KH&CN và các diễn giả TS. Cấn Văn Lực - chuyên gia Kinh tế trưởng Ngân hàng BIDV; TS. Chu Thị Hoa - Phó Viện Trưởng Viện Nghiên cứu Khoa học Pháp lý (Bộ Tư pháp); Ông Nguyễn Bá Diệp - Phó Chủ tịch và Đồng Sáng Lập MoMo; Ông Bùi Hải An, Phó tổng giám đốc phụ trách sản phẩm Timo Digital Bank; Ông Nghiêm Xuân Huy, CEO Finhay.

Cùng với đó có sự tham gia của PGS.TS. Phạm Thị Giang Thu, Trưởng Bộ môn Luật Tài chính – Ngân hàng, Đại học Luật Hà Nội; TS Lương Thái Bảo, Đồng trưởng Làng Fintech…

Sáng nay (22/10) đã diễn ra “Hội thảo phát triển cộng đồng sử dụng dịch vụ tài chính số tại Việt Nam – Cơ hội và Thách thức” theo hình thức trực tuyến.

Thị trường tài chính tại Việt Nam tăng trưởng mạnh mẽ

Nằm trong khuôn khổ TECHFEST 2021 và là sự kiện đầu tiên trong Chuỗi hội thảo kết nối giải pháp công nghệ nâng cao chuỗi giá trị của doanh nghiệp, hội thảo “Phát triển cộng đồng sử dụng dịch vụ tài chính số tại Việt Nam - Cơ hội và thách thức” là sự kết hợp giữa Làng dịch vụ hỗ trợ và kết nối cộng đồng, Làng sáng chế và doanh nghiệp đổi mới sáng tạo cùng với Làng công nghệ tài chính.

Phát biểu tại Hội thảo, các diễn giả tham dự đã đề cập nhiều nội dung liên quan đến nhu cầu sử dụng dịch vụ tài chính số hiện nay, các giải pháp cung cấp và nâng cao chất lượng dịch vụ tài chính số, trao đổi về khuôn khổ pháp lý và xây dựng chính sách. 

Trình bày ý kiến thảo luận tại Hội thảo, TS Cấn Văn Lực nhận định, thị trường tài chính Việt Nam phát triển nhanh trong 10 năm qua, tổng tài sản của thị trường tài chính tăng bình quân vào khoảng 18,3%/năm, tốc độ tăng gấp 3 lần so với tăng trưởng kinh tế của Việt Nam.

Về dịch vụ tài chính số (cung cấp dịch vụ tài chính trên nền tảng công nghệ số cho người tiêu dùng), ông Lực cho rằng, thời gian qua Fintech phát triển mạnh thể hiện ở việc thu hút kêu gọi vốn đầu tư. Dự báo trong năm tới sẽ khoảng 310 tỷ USD trên toàn cầu. Mức độ tăng trưởng rất nhanh, đặc biệt trong bối cảnh dịch bệnh Covid-19 bùng phát dữ dội thì xu hướng chuyển đổi số được thúc đẩy phát triển mạnh mẽ hơn rất nhiều.

Bên cạnh đó, ông Lực cũng cho rằng dịch vụ tài chính qua mobile cũng phát triển nhanh từ năm 2015 trở lại đây. Tại Việt Nam Chính phủ đã cho phép thí điểm hoạt động này từ tháng 3/2021 tuy nhiên thực tiễn triển khai vẫn đang ở giai đoạn chuẩn bị.

Tương tự trong thanh toán không tiền mặt đã có rất nhiều công cụ khác nhau được triển khai trong thời gian qua ở Việt Nam. Ngoài ra cũng xuất hiện nhiều dịch vụ tài chính mới nổi khác như: Ngân hàng mở trên nền tảng API; Cho vay ngang hàng; Huy động vốn cộng đồng; Chứng khoán số; Bảo hiểm số; Bất động sản số; ICO; Tài sản/tiền mã hóa/kỹ thuật số… 

Theo TS. Cấn Văn Lực, Việt Nam được liệt kê vào top 10 thị trường có sức thu hút các nhà đầu tư tham gia rót vốn vào tiền kỹ thuật số trong thời gian qua. Ở Việt Nam đã hình thành mô hình ngân hàng mở, ngân hàng sử dụng những nền tảng của những đối tác khác bên ngoài, tiêu biểu như tại Citibank. Cùng với đó, cho vay ngang hàng toàn cầu có xu hướng phát triển nhanh, tăng gần 30%/năm trong thời gian tới.

TS Cấn Văn Lực Cần xây dựng khung pháp lý cho các hoạt động tài chính số nhất là Fintech

Trước thực trạng trên, ông Lực cho rằng xu hướng dịch vụ tài chính số ở Việt Nam vẫn tiếp tục bùng nổ trong thời gian tới. Cụ thể, các định chế tài chính đẩy nhanh tốc độ chuyển đổi số (cả kênh bán hàng và quy trình nội bộ); Hình thành các hệ sinh thái tài chính với các NHTM lớn/Bigtech giữ vai trò điều phối); Dữ liệu khách hàng được sử dụng để tạo ra những sản phẩm thiết kế riêng; Các fintech, bigtech sẽ có ảnh hưởng lớn hơn tới thị trường tài chính, có thể thông qua việc cạnh tranh hoặc hợp tác với các định chế tài chính truyền thống; các mô hình kinh doanh mới xuất hiện nhiều hơn.

Là doanh nghiệp đạt được thành công lớn trong lĩnh vực Fintech, MoMo hiện nay đang được xếp hạng là ví điện tử số 1 tại Việt Nam. Phát biểu tại Hội thảo, ông Nguyễn Bá Diệp – Phó Chủ tịch, Đồng sáng lập MoMo nhận định, dịch vụ tài chính hiện nay tại Việt Nam có tốc độ phát triển rất mạnh mẽ. Hiện MoMo chiếm 55-60% toàn bộ giao dịch điện tử trong nước. 

MoMo có đặc điểm là tạo ra để phục vụ riêng cho thị trường Việt Nam. Đến nay có 28 triệu người đăng kí sử dụng MoMo và mục tiêu đến năm 2022 có 40-45 triệu người dùng đăng kí MoMo.

Tuy nhiên, ông Diệp cũng chia sẻ rằng, có được kết quả như hiện tại MoMo cũng đã mất thời gian khá dài hàng chục năm để phát triển thị trường, kết nối các đối tác. “Tuy nhiên, khi đã phát triển, Fintech sẽ phát triển rất đột biến. Từ năm 2015-2020, MoMo phát triển nhanh, sản lượng tăng 50 lần. Năm 2020 tổng số tiền xử lý qua hệ thống của MoMo khoảng 14 tỷ USD. Hiện MoMo kết nối với khoảng 38 nghìn đối tác kinh doanh, 120 điểm chấp nhận thanh toán trên toàn quốc, phối hợp với 30 ngân hàng” – ông Diệp cho hay.

Những khuyến nghị hướng tới thị trường tài chính phát triển mạnh mẽ trong tương lai

Mặc dù dịch vụ tài chính số đã đang và tiếp tục phát triển sôi động, tuy nhiên theo các chuyên gia tài chính, để thị trường này phát triển một cách lành mạnh, bền vững và tạo ra được một cộng đồng sử dụng dịch vụ tài chính số tại Việt Nam thì bên cạnh những cơ hội vẫn còn rất nhiều những thách thức. Để vượt qua được những thách thức này, các diễn giả tại Hội thảo đã đưa những kiến nghị giải pháp hết sức cụ thể, sát thực.

TS Cấn Văn Lực cho rằng, để dịch vụ tài chính số phát triển mạnh mẽ tại Việt Nam trong thời gian tới, yếu tố đầu tiên là cần phải sớm sửa đổi Luật giao dịch điện tử. Cùng với đó, cần xây dựng khung pháp lý (gồm cả sandbox) cho các hoạt động tài chính số, nhất là Fintech, cho vay ngang hàng, huy động vốn cộng đồng…

Cùng với đó, theo ông Lực cần quy định về quản lý dữ liệu; Quy định về cơ chế chia sẻ thông tin, dữ liệu giữa các định chế tài chính, Fintech, Bigtech và các đối tác khác trong hệ sinh thái, trong mô hình ngân hàng mở; Hoàn thiện cơ sở dữ liệu ở các cấp quốc gia (dữ liệu dân cư và doanh nghệp); Quy định về dịch vụ đám mây ; Quy định về chính sách bảo vệ người tiêu dùng tài chính (gồm cả tài chính số); Tăng cường đầu tư hạ tầng số, nguồn nhân lực số; an ninh mạng, phòng chống tội phạm tài chính; Nâng cao nhận thức, hiểu biết của khách hàng khi sử dụng các dịch vụ tài chính số…

Cùng chia sẻ về giải pháp cũng như những khuyến nghị, ông Nguyễn Bá Diệp – Phó Chủ tịch, Đồng sáng lập MOMO cho rằng, cần có một hệ thống pháp lý mở để thúc đẩy đổi mới sáng tạo; mở rộng khung pháp lý cho các dịch vụ fintech và ban hành cơ chế quản lý thử nghiệm có kiểm soát. Cùng với đó, theo ông Diệp cần có sự định hướng của nhà nước cho chiến lược phát triển dài hạn; Đưa fintech vào các chương trình quốc gia liên quan đến phát triển thanh toán không dùng tiền mặt, phát triển tài chính toàn diện, hỗ trợ dịch bệnh; cần thiết có đơn vị quản lý nhà nước có chức năng tham mưu và quản lý chung cho lĩnh vực Fintech; Huy động vốn IPO; Bình đăng trong kinh doanh.

Dịch vụ tài chính số tại Việt nam hiện nay đang được định hình bởi hai chính sách cấp quốc gia chính gồm: i) Chiến lược chuyển đổi số quốc gia và ii) Chiến lược tài chính toàn diện quốc gia đến năm 2025, định hướng đến năm 2030. Cả hai chiến lược này dù mới ra đời trong năm 2020 nhưng cùng hướng tới chiến lược chung của Việt Nam từ nhiều năm trước là thúc đẩy sự phát triển của các dịch vụ tài chính nói chung và dịch vụ tài chính số nói riêng để phục vụ cho phát triển kinh tế.

Dưới lăng kính của lĩnh vực Công nghệ tài chính được hình thành trong khoảng 3 năm trở lại đây tại Việt Nam, các dịch vụ tài chính được cung cấp trên thị trường và cho xã hội dưới tác động của công nghệ mới cũng như hành vi tiêu dùng sẽ được cải thiện, làm mới và trong một số trường hợp thay đổi toàn. 

Các dịch vụ tài chính, dù được phân chia theo công và tư hay theo cá nhân và công ty hay nội địa và quốc tế khi cấu trúc thay đổi theo hướng tỷ trọng số nhiều hơn qua thời gian đều mang mục tiêu chung của hệ thống tài chính quốc gia như nhiều hơn, nhanh hơn, đa dạng hơn, an toàn hơn và hiệu quả hơn. 

Ở khía cạnh khác, nếu xét theo thước đo phát triển tài chính quốc gia, các dịch vụ tài chính có thể được nhìn nhận từ thiết yếu đến cao cấp gồm thanh toán, tiết kiệm, tín dụng, đầu tư và bảo hiểm. 

Minh Nguyễn

Bình luận bài viết

Thủ tướng yêu cầu Cao Bằng tập trung lãnh đạo, điều hành mọi nguồn lực để hoàn thành dự án cao tốc Đồng Đăng - Trà Lĩnh trước năm 2025. Việc bổ sung vốn Nhà nước (bao gồm cả vốn ngân sách Trung ương và vốn ngân sách địa phương) cần bảo đảm không quá 50% tổng mức đầu tư theo đúng quy định của Luật Đầu tư theo phương thức đối tác công - tư.

Tỷ giá ngoại tệ tiếp tục chứng kiến sự suy yếu của đồng USD trong bối cảnh WHO phát hiện ra biến chủng mới có tên Omicron có khả năng lây lan dịch nhanh hơn biến thể Delta.

Giá vàng thế giới điều chỉnh giảm trong bối cảnh các chuyên gia có những ý kiến trái chiều về dự báo giá vàng trong thời gian tới do những diễn biến mới từ Covid-19.

Tổng số lượt hành khách được vận chuyển trong tuần đầu khai thác thương mại (21-27/11) đạt 113.024 lượt, đạt bình quân 16.146 khách/ngày. Như vậy, tính trung bình mỗi chuyến tàu Cát Linh - Hà Đông có 79,5 khách, tương đương 8,2% sức chở tối đa của đoàn tàu (mỗi đoàn được thiết kế với sức chở tối đa 960 người).

Tổng công ty Cảng hàng không Việt Nam (ACV) cần khởi công xây dựng dự án mở rộng sân bay Điện Biên trong tháng 1/2022 và hoàn thành dự án trước tháng 10/2023.

ThuongTruong

Cơ quan chủ quản: HIỆP HỘI CÁC NHÀ BÁN LẺ VIỆT NAM

Giấy phép hoạt động báo chí điện tử số 75/GP-BTTT, do Bộ Thông tin & Truyền thông cấp ngày: 23/02/2017

Ngày thành lập Tạp chí Thương Trường: Ngày 26 tháng 6 năm 2008

Tòa soạn: Tầng 6 tòa nhà số 8 Trần Đăng Ninh - P. Dịch vọng - Q. Cầu Giấy - Hà Nội

Tổng Biên tập: Đinh Thị Mỹ Vân

Phụ trách nội dung: Tổng TKTS Đinh Duy Hùng

Chung nhan Tin Nhiem Mang

Hotline: 0913398394

Điện thoại: +84 24 3734 9773

Fax: +84 24 3939 3770

Email: toasoanthuongtruong@gmail.com.

Liên hệ quảng cáo: 0888484455