TS Lê Đăng Doanh: Doanh nghiệp FDI đã gửi thông điệp rất nghiêm túc, chính quyền cần xem xét và giảm phong toả

TS. Lê Đăng Doanh cho rằng, DN FDI đã vào Việt Nam, đã đầu tư cả triệu USD vào Việt Nam và đã có thành công tại Việt Nam, thì việc họ một sớm một chiều chuyển kế hoạch đầu tư ra nước khác không phải là điều dễ dàng và không thể làm được ngay. Tuy vậy, tôi nghĩ đây là một thông điệp hết sức nghiêm túc, để chính quyền cần xem xét và giảm phong toả.

Thời gian qua, việc TP.HCM và nhiều tỉnh/thành phía Nam thực hiện giãn cách xã hội nghiêm ngặt, gây đứt gãy, gián đoạn chuỗi cung ứng. Nhiều người lo ngại doanh nghiệp có vốn đầu tư nước ngoài (FDI) sẽ chuyển dịch đơn hàng sang thị trường khác. Điều này đồng nghĩa, vốn FDI sẽ không còn đổ vào Việt Nam, nếu như Việt Nam nếu chậm mở cửa kinh tế.

Ngày 28/9, trao đổi với PV Thương Trường, TS Lê Đăng Doanh, Nguyên Viện trưởng Viện Nghiên cứu Quản lý Kinh tế Trung ương (CIEM) đã có những đánh giá xoay quanh vấn đề này.

- Thưa ông, dưới góc độ thu hút vốn FDI, ông đánh giá hậu quả nặng nề nhất nếu Việt Nam chậm mở cửa kinh tế là gì?

Nếu chậm mở cửa kinh tế thì không chỉ là các doanh nghiệp trong nước, mà cả các doanh nghiệp FDI cũng sẽ chịu nhiều thiệt hại. Bởi vì nếu mở cửa chậm, các doanh nghiệp FDI sẽ không nhận được đơn đặt hàng nữa, và họ sẽ phải tính toán đến việc chuyển phần đầu tư của họ sang một nước khác.

Theo tôi, họ đã vào Việt Nam, đã đầu tư cả triệu USD vào Việt Nam và đã có thành công tại Việt Nam, thì việc họ một sớm một chiều chuyển kế hoạch đầu tư ra nước khác không phải là điều dễ dàng và không thể làm được ngay. Tuy vậy, tôi nghĩ đây là một thông điệp hết sức nghiêm túc, để chính quyền cần xem xét và giảm phong toả.

Trong các biện pháp của Chính phủ, người ta phân biệt hai mức độ: một là phong toả (cấm mọi người đi ra ngoài, cấm làm việc, cấm tiếp xúc...), hai là giãn cách xã hội (vẫn cho các doanh nghiệp làm việc, giữ 5K, tiêm vaccine...). Cho nên, tôi tha thiết đề nghị, Chính phủ nên có các cuộc hội thảo xem xét, rà soát lại các biện pháp và nên chuyển từ phong toả qua giãn cách xã hội.

- Theo ông, vai trò của doanh nghiệp FDI với kinh tế Việt Nam như thế nào, đặc biệt là sau đại dịch COVID-19?

Doanh nghiệp FDI đang chiếm khoảng 20% tổng sản phẩm quốc nội, tức là 20% GDP của cả nước. Đặc biệt, chiếm 70% tổng xuất khẩu của nước ta. Nếu họ chịu ảnh hưởng nặng nề, họ không sản xuất như bình thường thì xuất khẩu sẽ bị tác động rất nặng.

Hiện nay báo chí quốc tế cũng đã đưa tin, vì việc giãn cách và phong toả của Việt Nam mà một số hãng ô tô, hãng điện thoại đã thiếu các linh kiện... dẫn đến phải ngừng, hoặc tạm hoãn việc cung ứng sản phẩm của họ ra thị trường. 

Điều này đang được cộng đồng kinh doanh trên thế giới ghi nhận. Tôi nghĩ đấy là các tính hiệu mà các cơ quan có trách nhiệm của Việt Nam rất nên tham khảo.

TS Lê Đăng Doanh Chậm mở cửa doanh nghiệp FDI sẽ tính phương án rời Việt Nam
TS Lê Đăng Doanh, Nguyên Viện trưởng Viện Nghiên cứu Quản lý Kinh tế Trung ương (CIEM).

- Các công ty FDI tại Việt Nam nằm trong chuỗi cung ứng, nếu không đáp ứng được số lượng sản phẩm, chuỗi này sẽ đứt gãy. Do đó, doanh nghiệp nước ngoài buộc phải "cắt lỗ", rời khỏi Việt Nam. Theo ông, Việt Nam cần có biện pháp gì để giữ chân doanh nghiệp FDI?

Theo tôi, nên chuyển các biện pháp phong toả sang giãn cách xã hội. Đồng thời, tổ chức tiêm vaccine một cách tập trung cho các công nhân, người lao động ở các doanh nghiệp sản xuất trong nước và nước ngoài, để duy trì sản xuất.

Tôi cũng lưu ý, nếu các doanh nghiệp trong nước đình chỉ hoạt động cũng sẽ ảnh hưởng rất lớn đến tăng trưởng GDP, đời sống người lao động và nguồn thu ngân sách của chúng ta.

- Bình Dương và TP.HCM đã có những chính sách để bắt đầu mở cửa lại doanh nghiệp, trong các điều kiện được mở lại, điều kiện "3 tại chỗ" đang khiến không ít doanh nghiệp gặp khó khăn vì không đủ tài chính để xét nghiệm 3 ngày/lần, ăn ở tại chỗ... Ông có ý kiến gì về vấn đề này, thưa ông? 

Việc "3 tại chỗ" là sáng kiến có thể áp dụng được ở một số doanh nghiệp, chứ không thể áp dụng tất cả các doanh nghiệp. Thứ nhất, nhiều doanh nghiệp không có đủ diện tích để cả nghìn công nhân được ở lại. Thứ hai, tăng thêm chi phí cho họ, một số doanh nghiệp đã ngừng hoạt động nhưng vẫn phải tổ chức và tăng chi phí. Đây là những điều khiến họ lên tiếng, có ý kiến.

Thứ ba, là không nên phổ biến một cách tuỳ tiện tất cả các doanh nghiệp đều có thể "3 tại chỗ", "một cung đường hai điểm đến" được. Các sáng kiến này rất quý báu, đáng trân trọng. Tuy vậy, có doanh nghiệp áp dụng được, có doanh nghiệp chưa áp dụng được, và có doanh nghiệp áp dụng từng phần. Vì vậy, chúng ta nên tông trọng và hợp tác với các doanh nghiệp để biết được ý muốn của họ.

Một vấn đề nữa là xét nghiệm. Tôi cũng xin lưu ý, hiện nay trong cộng đồng xã hội có những thông tin về giá các bộ kit test. Thực tế, những bộ test như vậy, nếu tự nhập về thì rẻ hơn nhiều so với giá hiện nay ngành y tế giao cho các doanh nghiệp. Tôi được biết, Thanh tra đã vào cuộc.

Việc này Thanh tra chắc chắn phải làm rõ, nhanh để biết nếu có sự lạm dụng dịch bệnh để kiếm tiền vô đạo đức thì phái xử lý nghiêm túc.

- Giãn cách quá căng thẳng có thật sự là giải pháp để bảo vệ nền kinh tế, thưa ông?

Tôi muốn nhấn mạnh lần nữa, phong toả khác hoàn toàn giãn cách. Hiện nay chúng ta đang chuyển từ phong toả qua giãn cách theo mức độ nhẹ nhàng hơn. Vậy thì phải xem xét tình hình kiểm soát đến đâu, mức độ thế nào, và áp dụng các biện pháp thích hợp hơn. Tất cả quan trọng là phải duy trì xản xuất.

Tôi lưu ý, các nước như Israel đã tiêm chủng rất cao, nhưng vẫn có những người bị nhiễm vì biến thể mới. Trong khi đó, nhiều nước, họ chẳng phong toả hay giãn cách gì hết, như Thuỵ Điển, Đức... họ vẫn tiếp tục sản xuất, tiếp tục phát triển.

Cho nên, tôi rất mong cần có sự kiểm định, xem xét một cách rất nghiêm túc về việc sự cần thiết thật sự của phong toả và giãn cách xã hội trong thời gian vừa qua và có điều chỉnh kịp thời.

- Kinh tế nước ta đang phụ thuộc vào FDI, nhờ FDI mà GDP tăng, tạo ra việc làm rất nhiều. Vậy, hậu COVID-19, theo ông, Việt Nam còn những lợi thế cạnh tranh gì so với các nước khác?

Hiện nay cách doanh nghiệp FDI đang đầu tư tại Việt Nam vì Việt Nam có lợi thế, có lao động giá rẻ, khéo tay, thông minh... 

Ngoài ra, một số tỉnh đua nhau đưa ra các ưu đãi vượt khung pháp luật, tôi không muốn nêu tên các tỉnh nào, nhưng tôi biết rõ những tỉnh đang ưu đãi tiền thuê đất, ưu đãi giảm thuế, miễn thuế vượt khung của pháp luật để thu hút các doanh nghiệp FDI vào Việt Nam. Bằng cách đó, tỉnh đó từ một tỉnh nông nghiệp, bỗng chốc trở thành một tỉnh công nghiệp hoá.

Theo tôi, chỉ có doanh nghiệp của dân tộc Việt Nam, của người Việt Nam thì mới ở lại với Việt Nam mãi mãi. Còn doanh nghiệp FDI, khi họ thấy các ưu đãi hoặc các bộ công nghệ của chúng ta không đáp ứng yêu cầu của họ nữa, thì họ sẽ rời đi nước khác. Nhãn hiệu họ sản xuất ra, chắc chắn là của họ chứ không phải của Việt Nam.

Hiện nay, COVID-19 là thời cơ để chúng ta chuyển sang kinh tế số hoá. Tức là, vận dụng công nghệ thông tin hiện tại để thay đổi hẳn cách làm việc. Bây giờ, chúng ta sẽ chuyển sang Chính phủ điện tử, các chứng chỉ điện tử... Sửa đổi lại hàng loạt các luật để bổ sung thêm hợp đồng điện tử, chữ ký điện tử. Các ngành, các cấp đều có thể vận dụng công nghệ điện tử... Từ đó để chuyển mình phát triển hơn.

Xin cảm ơn ông!

Thiên An

Bình luận bài viết

Theo TS. Nguyễn Đức Thành - Giám đốc Trung tâm Nghiên cứu kinh tế và chiến lược Việt Nam, nếu như trong giai đoạn 2020, Việt Nam đang có lợi thế là chưa có nhiều người dương tính và chúng ta chuẩn bị được vắc xin tốt thì sẽ hạn chế được những tác động của dịch.

PGS.TS. Phạm Thế Anh - Chuyên gia Kinh tế Vĩ mô, đánh giá sức ép lạm phát đối với nghành kinh tế không hề nhỏ, có sự đứt gãy do doanh nghiệp sản xuất ra không đến tay được người tiêu dùng. Các doanh nghiệp đang phải chịu nhiều chi phí lớn khi nhu cầu nền kinh tế mở trở lại dẫn đến nguy cơ lạm phát rất lớn.

Góp ý cho việc hỗ trợ doanh nghiệp, TS. Trần Du Lịch, thành viên Tổ Tư vấn Chính phủ nêu rõ, hành chính công và quản trị công là nhóm giải pháp ít tốn kém nhất, nhưng hiệu quả nhất để giúp doanh nghiệp tự phục hồi. Đồng thời, ông cho rằng, chấm dứt tình trạng chia cắt theo ranh giới hành chính gây khó khăn cho doanh nghiệp.

Ông Đào Minh Tú, Phó thống đốc Ngân hàng Nhà nước cho biết, rất nhiều áp lực đang dồn lên ngành ngân hàng, như phải bơm tín dụng, hạ lãi suất, song phải kiểm soát được lạm phát...

Trao đổi với PV Thương Trường nhân ngày Doanh nhân Việt Nam (13/10), Tiến sĩ Đinh Việt Hòa - Chủ tịch Hiệp hội Khởi nghiệp Quốc gia có đánh giá, nhận định những xu hướng kinh doanh, khởi nghiệp sau đại dịch Covid – 19.

ThuongTruong

Cơ quan chủ quản: HIỆP HỘI CÁC NHÀ BÁN LẺ VIỆT NAM

Giấy phép hoạt động báo chí điện tử số 75/GP-BTTT, do Bộ Thông tin & Truyền thông cấp ngày: 23/02/2017

Ngày thành lập Tạp chí Thương Trường: Ngày 26 tháng 6 năm 2008

Tòa soạn: Tầng 6 tòa nhà số 8 Trần Đăng Ninh - P. Dịch vọng - Q. Cầu Giấy - Hà Nội

Tổng Biên tập: Đinh Thị Mỹ Vân

Phụ trách nội dung: Tổng TKTS Đinh Duy Hùng

Chung nhan Tin Nhiem Mang

Hotline: 0913398394

Điện thoại: +84 24 3734 9773

Fax: +84 24 3939 3770

Email: toasoanthuongtruong@gmail.com.

Liên hệ quảng cáo: 0888484455